خبرگزاری فارس ـ گروه آیین و اندیشه:«اخلاق عمومی» از جمله مسایلی است که این روزها با توجه به مشاهده بسیاری از بیاخلاقیها و تبدیل ضد ارزشها به ارزش در حوزههای مختلف اجتماعی در جامعه نیاز به واکاوی و تبیین دارد. یکی از مهمترین این ناهنجاریها گسترش دروغگویی و ریاکاری است که باید ریشههای اخلاقی و اجتماعی آن بررسی شود.
میزگرد «اخلاق عمومی و سبک زندگی» با حضور محمدمهدی لبیبی، جامعهشناس و عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی و شهین اعوانی استاد فلسفه اخلاق و عضو هیأت علمی مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران بدین منظور و با هدف ارایه راهکارهای عملی برای مبارزه با بیاخلاقی در سطح جامعه و بررسی علل و ریشههای آن درخبرگزاری فارسبرگزار شد.
در این نشست لبیبی درباره اخلاق و تعریف آن گفت: جامعهشناسی اخلاق به ارزشها و هنجارهای مقبول یک جامعه میپردازد به یک معنا اگر مجموعه ارزشهایی در جامعه نهادمند شود و اعضا آن را در فرآیند اجتماعی شدن درونی کنند، فضای اخلاقی شکل میگیرد. قاعدتاً این مفهوم مجموعه گستردهای حتی مفاهیم دینی را نیز در بر میگیرد. اخلاق فراتر از دین است یک فرد میتواند پایبند اخلاق باشد اما لزوماً دیندار نباشد اما برعکسش صدق نمیکند، چون فردی که دیندار است قطعاً باید اخلاقمدار باشد
وی در ادامه افزود: در روشهای تحقیق مشخص شده که ایران از جمله کشورهایی است که در آن روشهای پیمایشی جواب صحیح نمیدهد چرا که افراد پرسشنامهها را پر میکنند ولی با اطلاعات غلط!
لبیبی در تشریح راهکارهای مبارزه با بیاخلاقیهایی چون دروغ در سطح جامعه گفت: برای ریشهکردن کردن و از بین بردن دروغ در جامعه نخست باید بحث سیاست و الگوسازی صحیح صورت گیرد و الگوهای موفق و صحیح نشان داده شوند اینها در عمل ثابت شوند نه در حرف. اینکه ما مدام از قرآن صحبت کنیم اما بدان عمل نکنیم بیفایده است این گفتار باید به کردار تبدیل شود و خانواده و دیگران نیز با آن همراهی کنند خود برخی از سختگیریها، رفتارهای خشن در جامعه باعث ایجاد رفتارهای دوگانه، لجاجتها و عکسالعملهایی میشود اما ما واقف نیستیم که این ضربهها در واقع ضربه به خود ما و کل جامعه است
در ادامه اعوانی در تشریح علل برخی مشکلات اخلاقی که در جامعه وجود دارد، یادآور شد: ما در حقیقت در جامعهای زندگی میکنیم که ارتباط خود با دیگران را به صورت شفاف تعریف نمیکنیم. حتی ما مفتخریم که جامعهمان تعارف و احترام و مهماندوستی در سطوح مختلف رایج است و جهان هم ما را با این ویژگی بیشتر میشناسد.
وی اظهار داشت: ریشه بسیاری از دروغگوییها ترس از رسوایی، آبروریزی، ترس از دست دادن مقام، ترس از تبعات ناعادلانه جزایی یا سیاسی و ... است. عدم ثبات آئیننامهها یا قوانین مصوب و جدینگرفتن قانون توسط مجریان قانون در این زمینه آسیب محسوب میشود.
اعوانی با اشاره به اینکه پایه اعتقادات دینی بچههای پیش از انقلاب از امروزیها قویتر است، گفت: این در حالی است که امروز مشاهده میکنیم که بچهها را بیشتر سیستم آموزشی و رسانهها تربیت میکنند چراکه مادر و پدر هر دو کار میکنند و بچهها را به رسانهها سپردهاند و رسانهها و به ویژه تلویزیون نیز برنامه آموزشی مناسبی برای تربیت بچهها ندارد،
این استاد دانشگاه توضیح داد: تفریحات والدین نیز برای بچهها برنامهریزی نشده است یک برنامه تعطیلات عید و مسافرت است که آنها غالباً هدف تربیتی و نقشی در شکلگیری شخصیت فرزندان ندارد. با شرایط اقتصادی، معیشتی، درجهبندی بیرویه مدارس بدون در نظر گرفتن کیفیت تربیتی در آنها، همه و همه سبب شده تا نسل کنونی از تربیت همه جانبه فرزندان باز ماند.
وی ارایه راهکار در زمینه رفع آسیبهای اخلاقی به ویژه دروغ گویی و ریا را مشکل دانست و گفت: پس از والدین، نظام آموزشی و کتابهای درسی میتواند در این زمینه بسیار مؤثر باشد باید کتابهایی برای بچهها درن ظر بگیرند که حق انتخاب را از آنها سلب نکند.
مشروح این میزگرد به زودی درخبرگزاری فارسمنتشر میشود.