محمد ایرانی کارشناس مسائل خاورمیانه در گفتوگو با خبرنگار بین المللخبرگزاری فارسدرباره آخرین تحولات منطقه از جمله پیوستن طالبان به مخالفان مسلح سوری گفت: جریانات تندرو از ابتدای بحران در شمال حلب حضور داشتند ولی فعالیت این گروهها در چارچوب ارتش آزاد و دیگر مخالفان سوریه بود اما بعد از زمانی که جبهه النصره شکل گرفت و رهبر القاعده اعلام کرد که این جبهه بخشی از القاعده است، فعالیت جریانات تندرو پررنگتر شد.
ایرانی با اشاره به اینکه گروههای نزدیک به القاعده در حال فعالیت کامل در سوریه هستند، افزود: از زمانی که گروههای تندروی سوری با القاعده اعلام همبستگی کردند، زیرشاخههای القاعده در لبنان، شمال آفریقا، چچن و کشورهای اروپایی به این مجموعه پیوستند.
وی در پاسخ به سوالی درباره تاثیر ورود طالبان به جنگ در سوریه، اظهار داشت: «این به این معنی نیست که قبلاً طالبان فعال نبوده بلکه ناشی از این واقعیت در عرصه میدانی سوریه است که طی ماههای اخیر توازن به سود ارتش و حکومت بشار اسد تغییر کرده است، تحولاتی همچون القصیر یا نبرد در حلب و حمص مخالفان را مجبور کرده که انسجام بیشتری به خرج بدهند تا روحیه کسب کنند و همین مسئله(شکستهای اخیر مخالفان مسلح) دلیل اصلی ورود رسمی طالبان است.»
این کارشناس با اشاره به اینکه اخبار دقیقی درباره احتمال دخالت دستگاههای امنیتی پاکستان در انتقال نیروهای طالبان به سوریه وجود ندارد، گفت: اسلام آباد از ابتدای بحران سوریه اعلام بیطرفی کرده و در گذشته هم پاکستان روابط نزدیکی با بشار اسد رئیس جمهور سوریه داشت، در صورت واقعیت بودن چنین مسئلهای؛ این ریسک بزرگی برای دستگاه اطلاعاتی پاکستان است چون همانطور که هدایت طالبان به سوریه میتواند به سود اسلامآباد باشد، دخالت در سوریه به خودی خود میتواند ریسک خطرناکی باشد و منافع ملی پاکستان در این صورت تامین نمیشود چون شرایط در حال حرکت به سود دولت دمشق است.
ایرانی در ادامه این گفتوگو درباره تاثیر تحولات مصر بر بحران در سوریه نیز ابراز داشت که خارج شدن اخوان المسلمین از حکومت در مصر قطعاً به این معنی نیست که دولت جدید در قاهره به سود دولت سوریه عمل میکند.
وی با اشاره به اینکه قاهره در امتداد دیگر کشورهای عربی حرکت خواهد کرد، افزود: جریان جدیدی که در مصر حاکم شده چون خود را بخشی از جریان کشورهای عربی به حساب میآورد، نمیتواند همپیمان سوریه شود بلکه موضع آنها بهتر از اخوان المسلمین است و از تندروی دولت پیشین در همراهی با مخالفان مسلح در سوریه خودداری میکند ولی این به آن معنی نیست که دولت جدید در قاهره در راستای حکومت بشار اسد عمل میکند.
این کارشناس مسائل خاورمیانه با بیان اینکه حذف اخوان المسلمین از قدرت در قاهره به ضرر اخوان المسلمین در سوریه به عنوان اصلیترین جریان معارض تمام شده است، گفت: قاهره مانند گذشته از مخالفان حمایت نمیکند هرچند اخوان سوریه متحدی مهم را از دست داد ولی اخوان در این کشور جریانی قدیمی و ریشهدار است و در مخالفتهای خود با حکومت دمشق ارتباط ارگانیک و ماهیتی با اخوان در مصر ندارد بلکه این ارتباط بیشتر معنوی بود.
وی اظهار داشت: اخوان المسلمین در سوریه بیشتر ضربهای معنوی خورده است والا اخوان سوریه استقلال خود را همیشه نگه داشته اما باید پذیرفت که اکنون وضعیت خوبی ندارند، اکنون فضا برای جریانات تندرو و سلفی نزدیک به القاعدهای فراهم شده است تا بتوانند در خلاء ناشی از تضعیف اخوان سوریه و ارتش آزاد عمل کنند.
محمد ایرانی درباره تاثیر تحولات اخیر در منطقه بر سیاست خارجی ترکیه به ویژه در بحث سوریه نیز گفت: ترکیه یکی از متضررترین کشورهای تحولات اخیر بود، آنکارا به دنبال این بود که یک الگویی از حکومت اسلامی را ایجاد کند که نماینده آن حاکمیت اخوانالمسلمین بود و بسیاری از گروههای اخوان نیز در منطقه ترکیه را الگوی حکومتداری و توسعه معرفی میکردند. با این تحولات(ناکامی مخالفان سوری، تغییر در قطر و سرنگونی دولت محمد مرسی در مصر)، این نظریه شکست خورد و آنکارا درک کرده که نسخهای که برای سایر حوزهها پیچیده بودند، جواب نداد.
وی ابراز داشت که تاثیر این شکست خارجی در داخل ترکیه نیز مشهود است و بسیاری از نیروهای خاکستری و میانهرو در ترکیه گرایش کمتری به حزب حاکم دارند و شرایط برای مخالفان رجب طیب اردوغان بهبود پیدا کرده است.
این کارشناس مسائل منطقه اظهار داشت که تغییر قدرت در قطر و در مصر باعث تضعیف تفکر اخوانی شده است که هم عرصه داخلی و هم در عرصه خارجی در ترکیه را در بر میگیرد، اکنون ترکیه باید بیشتر به فکر شرایط داخلی باشد تا اوضاع منطقهای.
محمد ایرانی در بخش پایانی این گفتوگو درباره چشم انداز تحولات سوریه در سایه تغییرات منطقه گفت: تحولات مصر اکنون اثری بر سرتاسر منطقه گذاشته است یکی از طرف های سود برنده از تحولات اخیر مصر و ترکیه، سوریه است چرا که اخوان مخالف اصلی دولت سوریه بود و حالا تضعیف ناشی از حذف مصر و قطر به عنوان اصلیترین حمایت کنندگان، شرایط سختی را برای آنها رقم زده است، اکنون حداقل حکومت سوریه فضای بهتری به دست آورده است و مخالفان با مشکلات بیشتری در زمینههای مختلف روبرو خواهند شد.
انتهای پیام/ر