به گزارش خبرنگار اقتصادیخبرگزاری تسنیم، ماجراازآنجا شروع شدکهحسن روحانی یکشنبه گذشته راهی مجلس شد تا بههمراه تعدادیازمشاوران اقتصادی خود گزارشیازاوضاع اقتصادی کشورراارائه کند.
اما گزارشدهی روحانی بهگونهای بود کهباآمارهای اقتصادی احمدی نژاد متفاوت بودواین امر موجب بروز مجادلههایی بین مقامات فعلی دولتومشاوران حسن روحانی، رئیس جمهور منتخب شد.دراین میان چندین تنازنمایندگان مجلس اظهارات حسن روحانیراسیاهنمایی ارزیابی کردند وازهمین جا بودکهاین جدال میان رسانههای حامی احمدی نژادوروحانی هم اوج گرفت.
این اتفاق اولین دعوای دو طرف دو رئیس جمهور بود چراکهروحانیدردیداربانمایندگان خانه ملت وضعیت فعلی اقتصادی کشوررامنفی ارزیابی کردوگفت: براساس گزارشهای مرکز آمار بین سالهای 85 تا 90 رقم اشتغالزایی سالی 14 هزار نفر بوده است. همین ارقام بهاختصار کافی استکهشرایط کشوررانشان دهد.
فارغازسایر آمارهای متناقض حسن روحانیباآمارهای احمدی نژاد باید گفتبااعلام این رقم، اولین واکنشازسوی میرتاجالدینی، معاون رئیسجمهور بود.
ویباانتقادازاظهار نظر اخیر رئیسجمهور منتخب مبنی بر ایجاد سالانه تنها 14 هزار اشتغالدرطول فعالیت دولت نهمودهمازارائه گزارش کامل اشتغال آفرینی دولت احمدینژاد تا چند روز آینده توسط وزارت کار خبر دادواعلام کرد: این اظهار نظرهای کارشناسی نشده بهعنوان سند باقی میماند.
بههرحالباوجود اینکه ساعتی قبلازسخنان روحانیدرمجلس هیئت دولت دهمدرآخرین دیدار خودبارهبر معظم انقلابازبهبود شاخصهای اقتصادی کشور سخن گفته بودند، شاید بتوان گفت همین مسئله واکنش برخیازنمایندگانرابههمراه داشت.
علیاصغر زارعی، نماینده تهران همان روزدرمجلسدرنطق میاندستور خود به انتقادازحسن روحانی پرداخت ودرصحن علنی مجلس اظهار داشت: آقای روحانیدرنشست خودبانمایندگاندرفرازی گفتهکهدولت آینده نهدرفکر تقابلبامجلس خواهد بودونهدرفکر آن خواهد بودکهمجلس راباآمار غیرواقعی فریب دهد ودرادامهدرترسیم وضع موجود عنوان کردکهبر اساس آمار مرکز آمار میزان اشتغالازسال 85 تا 90درهر سال 14 هزار شغل بودهواین در حالی استکهسایت آفتاب کهدرخدمت رئیسجمهور منتخب استواختلاف آمار بین مرکز آمارودولت رادرسال 90 بین یک میلیونو300 هزارویک میلیونو600 هزار عنوان کرد. معلوم نیست این عدد دورازذهن یعنی 14 هزار شغلازکدامین منبعومرجع صادر شدهوتیم کارشناسیباکدامین محاسبات این عددرابه رئیسجمهور منتخب ارائهکرده است.
همچنین مهدی کوچکزادهازدیگر نمایندگان خانه ملتدروبلاگ شخصیاش بهشدتازحسن روحانی انتقاد کردونوشت: درجلسه آقای روحانیبانمایندگان مجلسکهغیرعلنی بودوزندهازسیما پخش شد، خیلی حرفهاوادعاها مطرح شدکهجای تأمل بسیار دارد.باکمال تأسف تنهادریکیازچندین مورد ادعای مطرح شده شاهد طرح آماریدرباره اشتغالازسوی رئیسجمهور منتخب بودیمکهمایل نیستم آنراتعبیر به عدم صداقتوفریبکاری کنم اما بدون شک تهیهکنندگانوارائهکنندگان آن به رئیسجمهور منتخب خیلی بهفکر حفظ اعتبار ایشان نبودهاندکهجا داردازایشان خواسته شود مراقب این قبیل پوست خربزهها باشند.
وی بیان کرد: آمار اشتغالیکهمرکز آمار مورد استناد ایشان برای سال 90وفقطدراستان تهران اعلام نمودهوبرای همگان قابل دستیابی است حاکیازایجاد یکصدوپانزده هزاروهشتصدوشصتودو شغل آن هم فقطدراستان تهران است. جا داردکهآقای روحانی کهبااستناد به آمار اشتغال مرکز آمار عدد 14 هزار شغلرابرای نمایندگان مردم بیان نمودهاند علت این مغایرت راازمشاورینشان سؤال فرمایند.
*قصه 14 هزار شغل سر دراز دارد
اما مسئله اینجاستکهباید دید ریشه ایجاد چنین شبههایازکجا سرچشمه گرفته است. مسعود نیلی، اقتصاددان نزدیک به اصلاح طلبانکهمشاور اقتصادی مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصحلت نظام هم هستدر25 فروردین یعنی حدود دوماه قبلازبرگزاری انتخاباتدریک برنامه زنده تلویزیونی گفت:درفاصله سالهای 1385 تا 1390 ایجاد اشتغال تقریباً صفر بودهوتنها 14 هزار شغلدرکشور ایجاد شده است.
اما احتمال میرود آمارهای ارائه شدهازسوی نیلی شاید مربوط به یکیازشهرستانهای کشور بوده است. چراکهمطابقباگزارشهای مرکز آماردرسال 84 نزدیک به 11.5 درصد جمعیت فعال کشور بیکار بودهاند. تا پایان سال 91، نرخ بیکاریباافزایش0.7 درصدی نسبت به هشت سال پیش به 12.2 درصد افزایش یافته استدرواقع این آمار نشان میدهدکهتغییر محسوسوزیادیدرمیزان بیکاری انجام نشده استکهخود نشاندهنده این استکهطی این سالها دستکم به نیازهای جدید بازار کار پاسخ داده شده است.
پسازاین اظهار نظرها وزارت کار به اظهارات نیلی پاسخ داد. وزارت کاربا ارائه آمارهاییدربخشهای مختلف بیان کرد.
«بررسیومقایسه شاخصهای نیروی کاردرسالهای 1384و1390 حاکیازافزایش 6.6 میلیون نفری جمعیت 10سالهوبیشتردرکشور است. حال آنکه جمعیت فعال کشور فقط افزایش حدود 300 هزار نفررانشان میدهدکهنشانه کاهش نرخ مشارکت اقتصادیدرکشور است (ازحدود 41 درصددرسال 1384 به 36.9 درصددرسال 1390و37.7 درصددرسال 1391) است.
حال اگر آمارهای نیروی کار کشور منتشرهازسوی مرکز آمار ایرانراطی این دورهکهسالانه حدود 1٫512٫000 نفر اعلام گردیده استوبهعلاوه بر اساس همین گزارشازاین تعداد سالانه 783٫000 نفر بهطور متوسطدراین دوره 90-1384 وارد بازار کار شدهاند.
از طرفیدرابتدای دوره تعداد بیکاران کشور بالغ بر 2.6 میلیون نفر اعلام شده است کهدرانتهای دوره به 2.9 میلیون نفر افزایش یافته. بهعبارت دیگر طی این دوره حدود 300٫000 به تعداد بیکاران کشور اضافه شده است.
با عنایت به مراتب فوق وبادر نظر گرفتن این فرض کهاز1٫512٫000 نفر جوانان محصلکهسالانهدرحال ورود به بازار کار بوده اند حدود 783٫000 نفرشان قطعاً وارد بازار کار شدهاند میبایست نزدیک به 5.5 میلیون فرصت شغلیدرکشور ایجاد شده باشدکهاین امرباتوجه به اضافه شدن حدود 300 هزار نفر به آمار جمعیت بیکار کشور پیشبینی ایجاد حدود 5.2 میلیون فرصت شغلی جدید واقعیتر است.
ضمن اینکهباعنایت به آماروارقام فوق الذکرکهحدود 6 میلیون نفر به جمعیت فعال کشور اضافه شده استواین ارقامبافرض غیرفعال بودن محصلین جناب آقای دکتر نیلی بفرمایند به جمعیتدرحال تحصیل چند نفردرکشور اضافه شده استوبررسی نمایند حدود 6 میلیون نفر جمعیتدرسن فعالیتدرمحاسبات ایشاندرکجا قرار گرفته است محصل هستند یا غیرفعال.
ایشان اعلام فرمایند آمار بازنشستگان کشور طی 8 سال گذشتهکهبخش عمدهای جایگزین شدهانددرآمار اشتغال مورد محاسبه ایشان کجا قرار دارند.
با توجه به توسعه فعالیتهای زیربنایی بهویژهدربخش مسکن مهر آیا هیچ اشتغالیدراین بخش ایجاد نشده است؟»
اما ایجاد اشتغال بهویژهدرمیان نسل جوانوجویای کاردردولت نهمودهم جزو اصلیترین شعارهای محمود احمدی نژاد بود حالاباپایان یافتن 8 سال ریاست جمهوری وی، اختلافدرخصوص آمارهای ارائه شده دولت ،بارئیس جمهوری منتخب باعث شدهکههواداران دو طرف، بروز چنین رفتاریرامنجر به پیچیده شدن روابطدرآینده کند.
و اکنونبابا ارائه دو آمار متفاوتازسوی دولت روبه پایان،ودولت رو به آغاز،این سؤالدرذهن مردم ایجاد میشودکهکدامیکازگزارشها صحیح هست.
*گزارش درباره نرخ بیکاری باید علمی مصاحبه شود
امادراین میان نظر علیاکبر لبافی، معاون توسعه توسعه اشتغالوکارآفرینی وزارت تعاون، کارورفاه درگفتوگوباتسنیم بااشاره به ایجاد بیشاز2 میلیون شغل هدفگذاری شدهدرسال 91 میگوید : دولت تجربه خوبیدرزمینه ایجاد اشتغال داشتهوطی سالهای اخیر هدف گذاریوبرنامه ریزی مناسبیدراین راستا صورت گرفته است.
وی میافزاید: مطابق قانون برنامه پنجم توسعه دولت باید سالانه 1.1 میلیون شغل جدید ایجاد شود.کهبر اساس این قانون این میزان برای سال جاریدرنظر گرفته شده است تا بتوان به نرخ بیکاری 7 درصددرپایان برنامه برسد.
بهگفته معاون توسعه اشتغالوکارآفرینی وزارت تعاون کارورفاه اجتماعی، تا پایان سال 91ازمیزان کل هدفگذاری 2.3 میلیون شغل کشور بههمراه بخش مسکن بیشاز2 میلیون شغل ایجاد شده است.
وی بیان میکند: تعهد اشتغالدرسال جاری 1.1 میلیون شغل استومابقی مربوط به جابهجایی نیروی کاردرنظر گرفته شده استوبعدازاعتبارسنجی میتوان گفتکهچه میزانازاین تعهد، شغل جدید ایجاد شده است.
لبافی اشتغالرایک مقوله فرابخشی میداندوبیان میکند: حاصل تعامل بازارهای اقتصادیومالی اشتغال استوهمه قواوبخشهای مختلف اقتصادی رادربرمیگیرد. همه دولتها کمک به بستر سازی ایجاد فرصتهای شغلی راازوظایف اصلی خود میدانند. زیرا اشتغال مهمترینواساسیترین محور برای توسعه اقتصادی، امنیتیومسائل اجتماعیوفرهنگی کشور محسوب میگردد.
معاون توسعه اشتغالوکارآفرینی وزارت تعاون کارورفاه اجتماعی میافزاید:دردولتهای نهمودهم، طرحهاورویکردهای متفاوتی برای توسعه سرمایه گذاریواشتغال ارائه شدکهبرخی اجرا گردیدهوتعدادی نیز ماهیت اجرائی دائمومستمر دارند کهازجمله میتوان به طرحهای بنگاههای اقتصادی زودبازدهوکارآفرین بهعنوان یک طرح محوریومنطبقباسیاستهای جهانی، ساماندهیوحمایتازمشاغل خانگی، طرح کارورزی فارغ التحصیلان دانشگاهی، اشتغال مجدد مقرری بگیران بیمه بیکاری اشاره کرد.
وی مشکلدربروز شبهههارابرداشتهای گوناگونازعملکرد دولتها میداندومیگوید: نرخ مرگومیر، آمار تولدها، جمعیت فعال کشوروآمار بیکاراندرکشور توسط مراکز رسمی به ثبت میرسدوبهآسانی میتوان به آنها مراجعه کرد.
لبافی بیان میکند: اینکه دکتر روحانی بهتازگی اعلام کرده است بین گزارشهای مقامات دولتیوآمارهای مراجع رسمی اختلاف بسیار بالایی وجود دارد.باید گفتکهآمارگیریها بایدبارعایت نکات فنی، قابل استناد باشد.
ویبااشاره به اینکهدرقالب بنگاههای اقتصادی حدود 628٫032 بنگاه اقتصادیدردولت نهمودهمازتسهیلات ارزانقیمت برای احداث ، توسعهواتمام بنگاههای اقتصادیونیز تثبیت اشتغال استفاده نمودهاند، افزود:دراین راستا بیشازیک میلیون شغل ایجادوحدود 470 هزار فرصت شغلی تثبیت شد.
لبافی تأکید میکند: علاوه بر آندراین مدتباکسب حدود 3٫846٫984 فرصت شغلی تعداد 1٫720٫013 نفر صرفاًازطریق کاریابیهای غیردولتی جذب شدهاندکهتعداد 1٫182٫626 نفربامعافیت حق بیمه سهم کارفرما یا تخفیفدرمعافیت حق بیمه سهم کارفرما جذب بازار کار شدهاندکهآمارواطلاعات این افراد نزد سازمان تأمین اجتماعی وجود دارد.
معاون توسعه اشتغالوکارآفرینی وزارت تعاون کارورفاه اجتماعی میافزاید:حدود 71977 نفرازفارغ التحصیلان دانشگاهی صرفاًدرطرح کارورزی فارغ التحصیلان جذب شدهاند .همچنین حدود 77000 تعاونیباپیشبینی اشتغال بیشازیک میلیون نفر طی 8سالهدرکشور تشکیل شده استوطی دوساله اخیر حدود 1٫115٫554 مجوز مشاغل خانگی صادر شده استوبهتعداد 500 هزار نفرازمتقاضیان مشاغل خانگی تسهیلات برای خرید ابزار کار پرداخت شده است.
وی تأکید میکند: نمیتوان گفت اینکه وزیر تعاون، کارورفاه اجتماعی مدعی ایجاد 7 میلیون شغل طی سالهای اخیر شده است اشتباه است بلکه عواملی مانند نرخ مرگومیر، آمار تولدها، جمعیت فعال کشور وجود دارد کهدرآمار اشتغال بیتأثیر نیست.
ریشهکنی بیکاریوایجاد فرصتهای شغلی برای جوانان کشور یکیازکارهای بر زمین مانده دولت دهم به حساب میآید ونگاهی به بازار کاروعملکرد دولت طی هشت سال اخیر، بیانگر نوسان نرخ بیکاری طی این مدت استوایندرحالی استکههیچ دولتی نتوانست نرخ بیکاریراتکرقمی کند، باید دید دولت تدبیروامیدکهیکیازشعارهایش کاهش نرخ بیکاری است به چهنرخی خواهد رسید؟
گزارشازپروانه حسینزاده