جمهوری اسلامی ایرانوشرکت "روس آبارون اکسپورت" شرکت دولتی صادراتوواردات تسلیحاتوتجهیزات نظامی روسیهدرسال 2007 قراردادیراامضا کردندکهبه موجب آن، این شرکت موظف شد 5 آتشبار S300رابه ارزش حدود 800 میلیون دلار به ایران تحویل دهد.
اما دمیتری مدودف رئیس جمهور وقت روسیه سه سال بعد ودرسال 2010 میلادیباصدور فرمانی، تحویل سامانه موشکی اس300 به ایرانراممنوع کرد.
"اس300" یک سامانه موشکی سطح به هوای دوربردباقابلیت استفادهدرتمامی ارتفاعهاست.ازاین سامانه به عنوان نوع تکمیلی سامانه پدافندی اس200 یاد میکنندکهایران هماکنون نوع بهینهسازی شده آن رادراختیار دارد.
سامانه موشکی اس 300
همزمانبالغو این قراردادازسوی دولت روسیه، جمهوری اسلامی ایران نیز به دادگاه بینالمللیدراین باره شکایت کرد ودرصورت نهایی شدن بررسیهای دادگاه، دولت روسیه باید "4 میلیارد دلار" بابت لغو این قرارداد به ایران غرامت بپردازد.
اس300درحال حاضر یک خانواده استوانواع مختلف این سامانهباکاربردهای متفاوتدروزارت دفاع روسیه تولید شده است. هماکنون اس300 پیامیو (S-300PMU) به عنوان یکیازمرگبارترینوپیشرفتهترینسامانههای موشکی خانواده اس300 استکهتوانایی ردیابیوانهدام حدود 100 هدفرادارد. آنطورکهروسها اعلام کردهاند، زمان آمادهسازی این نوعازسامانهها، حدود 5 دقیقه استکهاین خود یکیازویژگیهای مهم سامانه موشکی اس300 پیامیو به شمار میرود.
امروز، روزنامه «کامرسانت» چاپ روسیهباانتشار خبری، اعلام کرده استکه"ولادیمیر پوتین" رئیسجمهوری روسیهدرتاریخ 12 آگوست (21 مرداد ماه) به ایران سفر خواهد کرد تاباحسن روحانی رئیس جمهور جدید ایران مذاکره کند.
بنابر آنچهکهاین روزنامه منتشر کرده است، "پوتیندرمذاکرات خوددرتهران قصد دارد دو مسئله مهم برای روسیهرامورد بررسی قرار دهدکهیکیازآنها فروش سامانههای موشکی«آنتی-2500»به ایراندرازای سامانه موشکی «اس-300» است.
سامانه دفاع موشکی آنتی-2500 قادر است به طور همزمان 24 هواپیما رادرفاصله 200 کیلومتری مورد هدف قرار دادهویاباحمله 16 موشک بالستیک به صورت همزمان مقابله کند.
این سامانه موشکی دو ویژگی مهم "برد بلند"و"ارتفاع بالا"راداراست وازاین رو توانایی مقابلهباموشکهای بالستیک، موشکهای کروزوهمچنین امکان رهگیریوانهدام اهدافباسطح مقطع راداری بسیار پایینرادارد؛ ویژگی دیگر این سامانه، مقاومت بالادربرابرجنگ الکترونیکوحملات سایبری است.
پیشازاین روسیه دو سامانهاز«آنتی ـ 2500»رابه ونزوئلا فروخته ودرتلاش استکهسامانههای دیگریراهم به کشورهای "هندوترکیه" بفروشد.
«سامانه موشکی آنتی 2500»
اگرچه مقامات نظامی روس هنوزدرباره این خبر هیچ واکنشی نشان ندادهاند اما "کامرسانت" گزارش دادهکهسیستمهای موشکی پدافند هوایی"آنتی 2500"ازلحاظ حقوقی مشمول فرمان رئیسجمهوری روسیهدرسال 2010 نمیشود.
در عین حال جمهوری اسلامی ایران نیز اعلام کردهکهپسازلغو قرارداد فروش اس300ازسوی روسیه، فرآیند ساخت یک سامانه موشکی مشابه به نام«باور 373»را آغاز کرده است.
آنطورکهامیر اسماعیلی، فرمانده قرارگاه پدافند هوایی خاتم الانبیاء (ص) ارتشدر12 دیماه سال 91دراین باره اعلام کرده بود، "خوشبختانه پروژه باور 373 به جای خوبی رسیده ودرحال انجام تستهای اولیه آن هستیم البتهتست زیرسیستمهایاین سامانه پدافندی بردبلند نیز انجام شده است."
حالا، رسانههای روسی گزارش دادهاندکهولادیمیر پوتین رئیسجمهوری روسیه قصد دارد برای مذاکره درخصوص قرارداد خرید اس300وجایگزینی سامانهایازخانواده اس300هاوتحویل آن به ایران، به تهران سفر کند. باید منتظر ماندودیدکهآیا جمهوری اسلامی ایرانبااین پیشنهاد موافقت خواهد کرد یا فقط همان اجرای قرارداد اولیهراخواهان است.
** گزارشازحسین دلیریان