عبدالمجید مهدوی دامغانی - معاون پژوهشکده علوم محیطی دانشگاه شهید بهشتی - در گفتوگو با خبرنگار کشاورزی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) اظهار کرد: در زمان سست شدن ارتباط دانه با خوشه گندم باید برداشت انجام شود و تاخیر در این مرحله منجر به جدا شدن گندم از ساقه و ریزش این محصول میشود؛ عمده دلیل این مساله نیز مشکل کمبود کمباین است که همواره در کشور وجود داشته است.
وی به مساله تنظیم نبودن ارتفاع ماشینآلات در زمان برداشت محصولاتی چون گندم و برنج اشاره کرد و گفت: این موضوع نیز به دانش ناکافی تولیدکنندگان کشاورزی مربوط میشود.
این کارشناس کشاورزی مشکلات فرآوری پس از برداشت را از دیگر دلایل هدررفت محصولات دانست و افزود: در بسیاری موارد روشهای نادرست انبارداری میوهجات، سبزیجات، غلات، محصولات دامی و ... باعث تلفات این محصولات میشود؛ به عنوان مثال بخش قابل توجهی از قند گیاه چغندرقند به دلیل روشهای نامناسب فرآوری پس از برداشت، در کارخانه فرآوری ازدست میرود.
مهدوی دامغانی اظهار کرد: تفسیری که اشتباها از ضایعات وجود دارد ضایعات در مراحل نهایی است در حالی که ضایعات ما در مراحل قبل و حین تولید هم بسیار بالاست. بسیاری از کشاورزان به دلیل نداشتن آگاهی لازم حین عملیات زراعی، بیش از حد نیاز کود و سم مصرف میکنند که این مساله علاوه بر آلودگی محیط زیست، نوعی هدررفت محصول محسوب میشود.
وی عمده دلایل هدررفت محصولات را تلفات بذر در زمان کاشت، کوددهی غلط در زمان داشت و روشهای نامناسب و سنتی در زمان برداشت عنوان کرد.
این کارشناس کشاورزی با بیان اینکه مهمترین علت بحران کمآبی در کشور ما تلفات آب در نظامهای کشاورزی است، گفت: طبق آمارها 92 تا 93 درصد مصرف آب کشور در بخش کشاورزی است. از قدیمالایام کارآیی آبیاری نظامهای کشاورزی ایران بین 30 تا 40 درصد بوده است. یعنی از مقدار آبی که از منبع برداشت شده فقط 30 تا 40 درصد آن به ریشه گیاه رسیده و مابقی در مسیر تلف شده است. این بدان معناست که حدود 60 تا 65 درصد منابع آبی کشور به دلیل نبود سیستم آبیاری مناسب در بخش کشاورزی هدر میرود.
وی به روزرسانی ماشین آلات و استفاده از مکانیزاسیون بومسازگار منطبق با شرایط اقلیمی فنی کشور، آموزش و ترویج در جهت تقویت دانش کشاورزان و سرمایهگذاری در زیرساختهایی همچون آبیاری و سامانههای انتقال آب را از راهکارهایی دانست که منجر به کاهش تلفات محصولات کشاورزی میشود.