محمدرضا ترکی، شاعر و استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران در گفتوگو با خبرنگار کتاب و ادبیات باشگاه خبری فارس «توانا» درباره تدریس زبانهای قومی یا مادری و موضع استادان فرهنگستان زبان و ادب فارسی در این باره که اخیراً در برخی رسانهها مطرح شده است، ضمن ابراز تأسف از برخی از سخنان تند که این روزها در مورد دیدگاههای استادان فرهنگستان به ویژه در مطبوعات و برخی رسانهها ابراز شده و همچنان میشود، بیان داشت: متأسفانه دیدگاههای این استادان محترم عمدتاً از طریق یک خبرگزاری و به صورت بسیار ناقصی در رسانهها مطرح شد و برخی بر اساس برداشت ناصواب به ابراز نظرهای شتابزده در این زمینه پرداختند.
وی اضافه کرد: ما از رسانههای بیگانه یا جریانهایی که در پی ایجاد شکاف قومیتی در جامعه و برانگیختن احساسات هستند، توقع و انتظاری نداریم اما باید از رسانههایی که ادعای فرهنگمداری و دفاع از آزاداندیشی و ارزش قائل شدن برای بدنه کارشناسی کشور را دارند، گله و تعجب کنیم که چگونه بر اساس یک خبر ناقص این همه تحلیل عجیب و غریب را منتشر کردند و هیچ کدام از آنها به فکرشان نرسید که از فرهنگستان که یک نهاد رسمی و در دسترس است در این مورد سوال کنند؟!.
ترکی ادامه داد: چگونه میتوان یک نهاد کاملاً علمی کشور و استادان آن را تنها به دلیل ابراز نظر کارشناسی در حوزه تخصصشان این گونه مورد هجوم رسانهای قرارداد و بعد از اصحاب نظر و کارشناسان کشور و استادان دانشگاهها توقع داشت در حوزه مسائل چالش برانگیز روز ابراز نظر کنند؟!.
وی افزود: به نظر من فرهنگستان در پاسخ دادن به این جوسازیها و برخی نقدهای غیرمنصفانه دیگر کم کاری کرده است. شاید به این دلیل که نخواسته و نمیخواهد وارد گود منازعات غیرعلمی و هیاهوهای رسانهای بشود. به راستی وقتی با استادان فرهنگستان که از مفاخر ملی ما هستند و سالهای طولانی عمرشان را در راه خدمت به فرهنگ و ادبیات این آب و خاک صرف کردهاند و اینک در سالهای کهن سالی شایسته تکریم و احترام فوقالعاده هستند به دلیل صرفاً ابراز نظر کارشناسی چنین برخوردهای غیرمنصفانهای میشود، چگونه میتوان انتظار داشت که شأن دیگران حفظ شود؟!
این استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران گفت: من نمیدانم کدام آدم منصفی میتواند استادان بزرگواری مثل دکتر موحد و دکتر نیساری و دکتر انوری و سرکار خانم دکتر آموزگار را که بزرگترین افتخارات علمی را در عمر شریفشان برای خطه آذربایجان آفریدهاند به ضدیت با زبان مادریشان متهم کند یا کدام ذهن روشنی میتواند بپذیرد که دکتر دبیرمقدم، کسی که جدیترین تحقیقات را بر اساس معیارهای جهانی در زمینه زبانهای ایرانی انجام داده است، با زبانهای موجود در ایران در ستیزه باشد؟ و کدام انسان مطلعی است که باور کند فرهنگستان زبان و ادب فارسی که گروهی از اصحاب تخصص را موظف به تحقیقات علمی در خصوص زبانها و لهجههای ایرانی کرده به زبانهای قومی ایرانی، این گنجینههای عظیم فرهنگی به دیده حرمت ننگرد؟!
وی بیان کرد: کدام یک از کسانی که این روزها هر چه خواستند، نوشتند و گفتند اندکی از بسیار خدمات این بزرگان و دیگر اعضای پیوسته و وابسته فرهنگستان را در کارنامه فرهنگی خودشان دارند؟!؛ یکی از تهمتهای ناروایی که این روزها به فرهنگستان و اعضای آن زده شد، مخالفت با قانون اساسی بود. من نمی دانم از کجای حتی همان سخنان ناقصی که از زبان اعضای فرهنگستان منتشر شد مخالفت با اصل پانزدهم قانون اساسی که «تدریس ادبیات» زبانهای قومی در آن آمده استنباط میشود؟
ترکی ادامه داد: هیچ تردیدی نباید داشت که استادان فرهنگستان و مدیران عالی رتبه آموزش و پرورش که در جلسه فرهنگستان حضور داشتند در اجرای دقیق قانون اساسی و اصل پانزدهم آن با یکدیگر اتفاق نظر کامل دارند و دیدگاه همه این استادان ارج نهادن به زبانها و لهجههای مختلف سرتاسر ایران است.
ترکی در پایان افزود: البته این روزها برخی افراد دلسوز، از جمله تعدادی از نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی نیز در این مورد مطالبی را عنوان کردند و برخی صاحب نظران نیز نقدهای محترمانهای در مورد دیدگاه فرهنگستان منتشر کردند که باید از همگی آنها تشکر کرد.