به گزارش خبرنگار اجتماعیخبرگزاری فارس، زندگی انسانها در طول زندگی با محیط پیرامون خود گره خورده است و از این رو اهمیت توجه به محیط زیست و منابع طبیعی کشورمان مشخص میشود.
در چند دهه گذشته انسانها با اعمال تغییرات در محیط زیست شرایط جدیدی را به وجود آوردهاند که به نظر میرسد با روندی که در جهت دگرگون سازی محیط در پیش است، در چند سال آینده مشکلات مختلفی گریبان انسانها را خواهد گرفت.
برخی متخصصان حوزه محیط زیست هم بر این باورند که برای دستیابی به افزایش کیفیت زندگی انسانها در چارچوب موازین توسعه پایدار باید آموزشهای آکادمیک و عملی در جهت حفظ محیط زیست ارائه شود.
متأسفانه محیط زیست کشورمان در وضعیت مناسبی به سر نمیبرد و این موضوع باعث شده تا کلانشهرها با مشکلات آلودگی هوا و موضوعات دیگر روبهرو شوند؛ به نظر میرسد اگر این روند به همین منوال دنبال شود، وضعیت محیط زیست در آینده به مراتب نگران کنندهتر از حال خواهد بود.
*تفاهم نامه محیط زیستی آموزش و پرورش
پس از سخنان رئیسجمهوری کشورمان پیرامون نگرانی از وضعیت محیط زیست، وزارت آموزش و پرورش و سازمان حفاظت از محیط زیست دست به کار شدند و تفاهمنامهای را تهیه و بین این دو نهاد به امضا رسید.
این تفاهمنامه بندهای با ارزشی را در خود جای داده است؛ اما با توجه به پتانسیل فراوان آموزش و پرورش هنوز میتوان جای برنامههای اجرایی بسیاری را در این تفاهمنامه خالی دید.
هدف این تفاهمنامه، دانشافزایی برای ترویج فرهنگ، اخلاق و سواد محیط زیستی در بین جامعه دانشآموزی به عنوان یک اصل از اصول شهروندی و یکی از موضوعات مهارت زندگی و افزایش سطح مشارکت اجتماعی جامعه دانشآموزی کشور در انجام طرحها و برنامههای محیط زیستی عنوان شده است.
همچنین از مهمترین بندهای این تفاهمنامه میتوان به ارتقای کیفیت و کمیت آموزش محیط زیست در کتابهای درسی مقاطع مختلف تحصیلی با مساعدت سازمان محیط زیست، استفاده از ظرفیت مدارس هوشمند به منظور آموزش الکترونیکی محیطزیست با همکاری سازمان محیط زیست و بهرهگیری از پتانسیل نیروی انسانی وزارت آموزش و پرورش برای ارائه آموزشهای محیط زیستی و ترویج فرهنگ محیط زیست و توسعه پایدار اشاره کرد.
*پتانسیلهای آموزش و پرورش
این روزها برای انجام بسیاری از کارها و وارد کردن آموزشهای مختلف به جامعه، همگان سراغ آموزش و پرورش و مدارس کشور را میگیرند.
این موضوع به آن جهت است که جامعه دانشآموزی آموزش و پرورش بیش از 12 میلیون نفر است و این موضوع باعث شده تا بسیاری از سازمانها و نهادهای کشور به سراغ نهاد تعلیم و تربیت کشور بیایند.
در این راستا پلیس راهنمایی و رانندگی کشور، سازمان آب و فاضلاب، ادارات برق و گاز کشور، سازمان محیط زیست، نیروهای مسلح و بسیاری دیگر برای انجام برنامههای خود و نهادینه کردن آنها در جامعه سراغ آموزش و پرورش را میگیرند؛ زیرا به این موضوع آگاهی دارند که نهادینهسازی هر اموری از طریق آموزش و پرورش امکانپذیر است.
*ابتکار: حدود 25 مدرسه سبز داریم
معصومه ابتکار، رئیس سازمان حفاظت از محیط زیست کشور در مراسم امضای تفاهمنامه با وزارت آموزش و پرورش به نقش دانشآموزان اشاره کرد و گفت: «دانشآموزان در حفظ محیط زیست و تذکر دادن به مسئولان نقش کلیدی دارند و کودکان و جوانان مطالب زیاد و تذکرات فراوانی به ما مسئولان دارند».
ابتکار در خصوص مدارس سبز نیز گفت: «حدود 25 مدرسه سبز داریم و بیشتر هدفمان بسط آموزشهای محیط زیست و نگرش آن در کل آموزش و پرورش است».
در همین راستا علی اصغر فانی، وزیر آموزش و پرورش نیز گفت: «آشنایی دانشآموزان با حقوق مردم و نعمات الهی و حقوق شهروندی از وظایف آموزش و پرورش بوده و از خروجیهای این تفاهمنامه است.»
به گزارش فارس، مواردی که از سوی مسئولان اعلام میشود بسیار دقیق و ریزبینانه است، اما به نظر میرسد بسیاری از نکات دیگر نیز وجود دارد که کاربردی بوده و میتواند در این تفاهمنامه گنجانده شود.
*مواردی که از تفاهمنامه جا ماند/جای خالی مدارس سبز در کلانشهرها
در قدم نخست رئیس سازمان محیط زیست کشورمان به موضوع مدارس سبز اشاره کرد و تعداد این مدارس در کشور را فقط 25 مدرسه عنوان کرد.
به نظر میرسد افزایش تعداد مدارس سبز و مدارسی که بتوانند به صورت اختصاصی به موضوعات محیط زیستی بپردازد، در کلانشهرها یک نیاز است.
*معرفی مدرسه سبز
مدرسه سبز در کشورمان تعریف ویژهای دارد؛ شاید وقتی نام مدرسه سبز را میشنوید ناخودآگاه به مدرسهای با وجود درختان بسیار فکر خواهید کرد که البته این قسمتی از یک مدرسه سبز را تشکیل میدهد.
بهینهسازی مصرف انرژی، توجه به نظافت و ظاهر فیزیکی مدرسه، توجه به هنرهایی که بتواند مؤلفههای زیست محیطی را نشان دهد، توجه به فضای سبز و درختان، افزایش آگاهیهای زیست محیطی در کنار برنامههای فوق درسی موارد تشکیل دهنده مدرسه سبز است.
تهیه آبگرمکن خورشیدی، ساخت و استفاده از اجاق گاز خورشیدی، تهیه کاردستی از لوازم بازیافتی، دستگاه بازیافت زباله، استفاده از لامپهای کممصرف، تهیه کتابخانه با کتب زیست محیطی و استفاده از سطلهای زباله تولید ورمی کمپوست از جمله ویژگیهای مدرسه سبز است.
*آموزش به دانشآموزان در دامان طبیعت
یکی دیگر از مواردی که میتوان گفت که از تفاهمنامه محیط زیستی جا مانده است، توجه به افزایش آموزشها به دانشآموزان در دامان طبیعت است.
این موضوع باعث میشود تا دانشآموزان با قرارگیری در دل محیط زیست با راههای حفظ این موهبت الهی آشنا شوند.
به نظر میرسد افزایش آگاهی دانشآموزان برای حفظ محیط زیست و آشنایی به مواردی که میتواند به محیط و منابع طبیعی آسیب بزند، امری ضروری است، اما آیا دانشآموزی که در محیط قرار نگیرد میتواند فقط با آموزشهای کوتاه مدت کلاس، در این موضوع موثر باشد؟
آموزشها در دامان طبیعت دانشآموزان را قادر میسازد تا صحت و سقم مطالب درسی کلاسی، مطالعات کتابخانهای یا تجربیات آزمایشگاهی را بررسی و مطالب را بهتر در ذهن خود متمرکز کنند.
آشنایی با محیط زیست و لمس مشکلات و معضلات موجود در آن، ذهن دانشآموزان را برای حفاظت و مراقبت از آن آماده میکند که این کار میتواند از خانه دانشآموزان شروع شود.
*جذب معلمان با مدارک مرتبط با محیط زیست
یکی دیگر از موضوعاتی که میتوان در راستای حفظ محیط زیست و افزایش آگاهی دانشآموزان برای حفظ منابع طبیعی به آن اشاره کرد، جذب معلمانی با مدارک مرتبط با محیط زیست جهت تدریس این درس در مدارس است.
معلمی که خود تحصیلات آکادمیک محیط زیستی داشته باشد میتواند بهتر مطالب را به دانشآموزان انتقال دهد و انتقال این آموزشها با حضور در دامان طبیعت و با بهرهگیری از معلمان متخصص درک مطالب برای دانشآموزان افزایش مییابد.
البته این موضوع که آموزش و پرورش با محدودیت منابع و اعتبارات مواجه است در جای خود قابل قبول است، اما سازمان محیط زیست میتواند در این راستا به آموزش و پرورش کمک کند.
در ادامه هم برای توسعه این موضوع نمایندگان مجلس شورای اسلامی هم باید دست به کار شوند و اگر میخواهند در آینده وضعیت کلانشهرها از شرایط کنونی و بحرانی فاصله بگیرد، آموزش و پرورش را در موضوع اعتبارات مجهز کنند.
به گزارش فارس، هدف از آموزش محیط زیست به دانشآموزان، پرورش افرادی فعال و آگاه نسبت به مسائل محیط زیستی و درک مسئولیت آنها در حفاظت و حمایت از آن است.
حمایت از آموزش و پرورش در ابعاد مختلف و توسط نهادها و سازمانهای مرتبط با این موضوع میتواند وضعیت افزایش آگاهی دانشآموزان و جامعه را در آینده بالا برده و شرایط بحرانی کلانشهرها قدری تلطیف شود.
گزارش از میثم حاجی پور