به گزارشامروله، جهانشاه امیری در گفتگو با خبرنگارشبکه اطلاع رسانی مرصاددر خصوص شرایط جامعه ایران و جنایاتی که رژیم پهلوی نسبت به مردم ایران روا داشت که در نهایت به انقلاب اسلامی ختم شد، اظهار داشت: با توجه به مشکلات اقتصادی که در سالهای اخیر در کشور حادث شده است و شبهه پراکنی مغرضانه ای که در خصوص وضعیت اقتصادی دوران پهلوی می شود در حالی که جوانان ما از این موضوعات اطلاع کافی ندارند لازم است بدون جانبداری در این مورد روشنگری شود.
وی تصریح کرد: این بی اطلاعی و یا عدم اطلاع کافی و درست از اوضاع اقتصادی و اجتماعی دوران پهلوی باعث شده که این ذهنیت در جوانان به وجود آید که رژیم پهلوی از نظر توسعه و رفاه اجتماعی وضعیت مطلوبی داشته است و همه چیز خوب بوده و به همین دلیل در تحلیل چرائی وقوع انقلاب دچار خطای فاحش می شوند.
این استاد دانشگاه و پژوهشگر در حوزه تاریخ معاصر ادامه داد: با توجه به تبلیغات و فضاسازی وسیعی که در مورد این موضوع توسط رسانه های بیگانه صورت می گیرد، این شبهه به وجود آمده است که چرا مردم نسبت به براندازی رژیم پهلوی اقدام کردند در حالی که از نظر توسعه و بحث رفاه اجتماعی وضع مطلوبی داشته و چرا این رژیم اساساً به جایی رسید که انقلاب اسلامی ایران رخ داد و کشور به این سمت رفت.
عدالت اجتماعی در دوران پهلوی در سطح بسیار پایینی بود
وی گفت: پاسخ این است که اولاً رژیم پهلوی به لحاظ اقتصادی توسعه و عدالت اجتماعی این گونه نبوده که هم اکنون در رسانه های معاند تبلیغ می شود، بلکه واقعا در دوران پهلوی عدالت اجتماعی در سطح بسیار پایینی بوده است.
امیری افزود: هر چند در بعضی از ابعاد با توجه به امکانات موجود و پول نفت پیشرفتهایی داشته اند که نمی توان منکر آن بود و در عین حال در ابعاد فرهنگی توسعه قابل توجهی وجود داشت، اما به واقع عدالت و رفاه اجتماعی در دوره پهلوی در سطح بسیار پایینی بوده است که در بسیاری موارد حتی با ممالک فقیر قابل مقایسه بوده است.
وی ادامه داد: سیاست هایی که پهلوی در بخشهایی چون کشاورزی بعد از سال ۴۲ اعمال کرد و اصلاحات ارضی که انجام داد، باعث ریزش بسیار شدید جمعیت روستایی و عشایری و مهاجرت آنها به شهرها شد که تولید حاشیه نشینی بسیار وسیع و انبوهی کرد.
سیاستهای پهلوی باعث ایجاد معضل حاشیه نشینی و مهاجرت روستائیان شد
این استاد دانشگاه تصریح کرد: با اعمال این سیاست پهلوی، بسیاری از روستاها خالی از سکنه شد و بیشتر روستاییان ما به حاشیه شهرهای بزرگ و کوچک مهاجرت کرده و کلونی های وسیعی با امکانات بسیار ضعیف تشکیل دادند و جوانان به کارهای ضعیف و مشاغل سطح پایینی چون کارگری روی آوردند.
وی یادآور شد: همین اتفاقات باعث تولید یک نارضایتی بسیار وسیع در دوران پهلوی شد، اما در عین حال مسئله اصلی این نبود.
امیری تصریح کرد: مسئله اصلی مسئله سیاسی بود و پس از اینکه رژیم پهلوی طی کودتای ۲۸ مرداد دولت ملی مصدق را سرنگون کرد، یک روندی در ایران آغاز شد و آن نفوذ آمریکا به ایران و وابستگی شدید ایران به غرب و به طور خاص کشور آمریکا بود.
سپردن مقدرات ایران به خارجیها و تعطیلی نهادهای دموکراتیک کشور
این پژوهشگر حوزه تاریخ معاصر گفت: با آغاز این روند از سال ۳۲ به بعد مستشاران خارجی را به ایران آوردند و مقدرات ایران را به دست خارجی ها دادند، از این زمان بود که رژیم پهلوی بیشتر به سمت تمرکز گرایی و استبداد افسار گسیخته پیش رفت و هر صدای مخالفی را خفه می کرد.
امیری ادامه داد: از سال ۳۲ تا ۴۲ به مدت یک دهه، رژیم با توسعه سازمان امنیت و اطلاعات کشور یعنی ساواک و سرکوب مخالفین در هر سطحی، روندی را آغاز کرد که در پی آن و از سال ۴۲ به بعد در عمل تمام نهادهای دموکراتیک در ایران را تعطیل کرد.
وی تصریح کرد: در آن زمان مجلس به یک مجلس کاملا فرمایشی تبدیل شد و به استانها لیست کاندیداها و منتخبین را از قبل ارائه میکردند تا اسم آنها از صندوقها بیرون بیایند و این امر چیزی نیست که نیاز به سند و مدرک داشته باشد، بسیاری افراد آن را به خاطر می آورند .
پهلوی حتی موافقان خود را از دست داد و تمام سیاسیون به منتقد تبدیل شدند
این استاد دانشگاه یادآوری کرد: این باعث شد که رژیم پهلوی حتی به تدریج موافقان خود را هم از دست دهد و کل نیروهای سیاسی کشور و آنهایی که دلسوز کشور بودند به نیروهای منتقد و نهایتا مخالف پهلوی تبدیل شوند.
وی افزود: پاسخ رژیم پهلوی به تمام این مسائل سرکوب بود وکار رژیم فقط این بود که نیروهای امنیتی را تقویت کرده و با هر صدایی به عنوان صدای برانداز برخورد کند.
این پژوهشگر حوزه تاریخ معاصر گفت: با این رویکرد رژیم پهلوی دیگر منتقد در ایران مفهومی نداشت و همه منتقدین به عنوان مخالف تلقی می شدند و پاسخی که ساواک و دادگاههای نظامی به مخالفین می دادند تنها یک کلمه بود و آن "سرکوب " با شدیدترین شکل آن بود.
امیری افزود: رژیم با این روندی که در پیش گرفت به جایی رسید که آنقدر منتقدین را از هر گرایشی از کمونیستها و گروههای چپ تا ملی مذهبی ها مثل نهضت آزادی و گروههای اسلامی و علما و طرفداران روحانیت را سرکوب، شکنجه و زندانی کرد که مردم و جوانان این کشور به این نتیجه رسیدند که این حکومت از طریق روش های دموکراتیک و مبارزه سیاسی صرف قابل اصلاح نیست.
وی یادآورشد: متاسفانه با رویه ای که رژیم پهلوی در پیش گرفت جامعه ایران وارد یک جریان رادیکال شد و خیلی از نیروهای سیاسی سلاح برداشته و به مبارزه مسلحانه با رژیم پهلوی روی آوردند.
این استاد دانشگاه گفت: از طرفی این فرآیند بسیار طولانی شد و از طرف دیگر نارضایتی مردم به صورت وسیعی وجود داشت از سوی دیگر نیز ریخت و پاش های زیادی در نتیجه فروش نفت رخ داده و کشور دو قطبی شده بود. همچنین اختلاف طبقاتی به شدت وجود داشت و بخشی از جامعه به شدت پولدار و بخش اعظم جامعه در فقر مطلق به سر می بردند و حتی قوت لایموت نیز نداشتند.
ریخت و پاش های پهلوی باعث شد کشور دو قطبی شود
وی افزود: این ریخت و پاش های وسیعی که سال ۵۳ در اثر گران شدن قیمت نفت در کشور اتفاق افتاد، این دو قطبی را تقویت کرد و پولدارها بیش از پیش پولدارتر و افراد فقیر جامعه بیش از پیش فقیرتر و مستمند تر شدند و حتی دیگر قدرت اداره زندگی نیز نداشتند.
امیری تاکید کرد: علی رغم تمام مسائل ذکر شده که رژیم پهلوی مردم را به آنها مبتلا کرده بود، روی اعتقادات آنها نیز پا میگذاشت و به اعتقادات مردم مسائل مذهبی مواردی که مردم قرنها با آنها زندگی کرده وبه آنها معتقد بودند، توسط نهادهای فرهنگی رژیم پهلوی بی احترامی می شد.
وی تصریح کرد: آنها به روحانیت، دین، آیین و اعتقادات مردم در کنار بی عدالتی های موجود چون سرکوب وسیع انقلابیون و وابستگی شدید به کشورهایی چون آمریکا، بی احترامی می کردند.
این استاد دانشگاه تأکید کرد: این مسائل و مواردی چون توهین رژیم پهلوی به امام خمینی(ره) و معرفی روحانیت با عنوان استبداد سیاه، باعث شد که مردم تحریک شوند و احساس کنند که این رژیم نه تنها به مطالبات آنها پاسخ نمی دهد بلکه قصد دارد اعتقاداتشان را نیز از آنان بگیرد و به موجب آن در سال ۵۶ جرقه انقلاب اسلامی ایران زده شد.
وی حضور کثیر مستشاران آمریکایی در کشور را یکی دیگر از ظلم ها و جنایات پهلوی نسبت به مردم ایران دانست و گفت: خیلیها این موضوع را نمیدانند که در بحبوحه انقلاب تعداد خیلی زیادی مستشار آمریکایی در ایران داشتیم.
امیری افزود: سال ۴۲ رژیم پهلوی حتی به علت حضور کثیر مستشاران آمریکایی و با توجه به اینکه بسیاری از مسائل قدرت در دست آن ها افتاده بود، عملا برای حمایت از آنها مجبور به تصویب کاپیتولاسیون در ایران شد.
ایجاد مراکز فساد برای گذران اوقات تعطیلی مستشاران آمریکایی در کرمانشاه
وی تصریح کرد: با توجه به حضور کثیر آمریکاییها در کشور، رژیم پهلوی حتی اقدام به ایجاد مراکز تفریحی برای آنها کرده بود و در همین شهر کرمانشاه کنار ساختمان بورس فعلی یک «بار» یا «پاویون»(محلی برای فروش و سرو نوشیدنی های الکلی و مشروب=میکده) برای آمریکایی ها ایجاد کرده بودند و آمریکایی های ساکن در شهر ساعت های تعطیل خود را در این مکان حضور پیدا میکردند.
این پژوهشگر تاریخ معاصر خاطرنشان کرد: با توجه به اینکه حضور آمریکایی ها خیلی زیاد و چشمگیر شده بود و با مردم نیز تماس پیدا میکردند و برخوردهایی نیز بین مردم و آنها بر سر مسائل اعتقادی و اخلاقی اتفاق می افتاد.
امیری تصریح کرد: حتی در مواردی دیده میشد که آمریکاییها به ایرانی ها تعرض می کردند و در همین کرمانشاه آمریکاییها چند خانه بزرگ در خیابان ویلا را اجاره کرده بودند و در تماس با مردم مزاحمت ایجاد میکردند که منجر به درگیری می شد.
تصویب کاپیتالاسیون باعث شد ایران به یک کشور مستعمره تبدیل شود
وی افزود: این موضوعات باعث شده بود که آمریکایی ها به این فکر بیفتند که لازم است از اتباع خود حمایت حقوقی کنند و در نتیجه رژیم پهلوی که به حضور آن ها نیاز داشت مجبور به تصویب کاپیتولاسیون در سال ۴۲ شد.
این استاد دانشگاه تصریح کرد: معنای کاپیتولاسیون این بود که با ایران مانند یک کشور اشغال شده برخورد شود نظیر ژاپن بعد از جنگ جهانی دوم و عراق پس از سقوط صدام حسین . به این معنا که ایران به هر دلیل پذیرفته بود حق محاکمه آمریکاییها را د صورت ارتکاب هر نوع جرمی در ایران نداشت و هر آمریکایی که در ایران مرتکب جرم می شد باید در دادگاههای آمریکا مورد محاکمه قرار می گرفت که این نقض فاحش حاکمیت ملی ایران بود.
وی افزود: هم اکنون در کشورهای اشغال شده چون عراق و افغانستان نیز روند به همین گونه است و چنانچه آمریکاییها در آنها مرتکب جرمی شوند، دولتهای عراق و افغانستان حق محاکمه آنها را نخواهند داشت و از نمونههای بارز این موضوع می توان به جنایات رخ داده در زندان ابوغریب اشاره کرد که آمریکایی هایی که در آنجا مرتکب جنایت شده بودند، برای محاکمه به آمریکا منتقل شدند و عراقی ها نتوانستند آن ها را محاکمه کنند .
امیری تاکید و خاطرنشان کرد: ایران با این عظمتی که در دوران پهلوی به عنوان یک کشور پیشرفته، تمدن بزرگ باستانی و عناوینی از این دست معرفی میکردند و شاه در این زمینه تبلیغات زیادی نیز داشت، عملاً به یک کشور اشغال شده تبدیل شده بود و اگر آمریکایی ها در ایران مرتکب بزه یا جنایتی میشدند، باید در آمریکا و توسط دادگاه های آمریکایی مورد محاکمه قرار می گرفتند.
وی افزود: واقعیت این است که رژیم پهلوی علی رغم پیشرفت هایی که در برخی از ابعاد داشت و منکر آن نیستیم، یک اشکالات اساسی در ساختار سیاسی داشت و وابستگی شدیدی به کشورهایی چون آمریکا نیز به وجود آمده بود و عملا کشور ایران آن زمان از یک کشور مستقل دارای تمدن و یک کشور زنده تبدیل به یک کشور مستعمره تبدیل شده بود.
این پژوهشگر تاریخ معاصر یادآور شد: البته ظاهر ایران در آن دوران یک کشور آزاد و دارای پول و اسلحه بود اما مسائل اساسی چون مستعمره شدن ایران، نارضایتی مردم، اختلافات طبقاتی و مواردی از این دست باعث شد که مردم به میدان آمده و دست به تظاهرات بزنند و متاسفانه پاسخ رژیم نیز به این تظاهرات یک پاسخ کوبنده و آهنین بود.
وی گفت: متاسفانه رژیم پهلوی و سرانش به جای اینکه مسئله را حل کنند و از مردم دلیل اعتراضشان را جویا شوند، همه اعتراضات و تظاهرات را به اجانبی چون «استبداد سرخ شوروی» نسبت می دادند و می گفتند که استبداد سرخ شوروی مردم را تحریک میکنند و میخواهند استقلال ایران را از بین ببرند.
پاسخ های رژیم پهلوی غیرمنطقی و احمقانه بود/کشتار تظاهرکنندگان
امیری تاکید کرد: رژیم نتوانست به این سوال پاسخ دهد که اگر این تظاهرات منتسب و سازماندهی شده از طرف کمونیست هاست، این جمعیت کثیر از بزرگ و کوچک و پیر و جوان ، زن و مرد و از هر گرایش و مذهب و قومیتی در خیابان ها چه می کنند؟!
وی پاسخ های رژیم پهلوی در این زمینه را پاسخ های غیر منطقی و احمقانه ای دانست و افزود: متأسفانه ایادی رژیم پهلوی در پاسخ به خیابانها و صفوف مردم یورش بردند و عده زیادی را در طول حدود یک سال به خاک و خون کشیدند؛ در همین کرمانشاه نیز دست به کشتار زده و عدهای زیادی را شهید کردند.
این استاد دانشگاه ادامه داد: کشتار های رژیم باعث شد مردم بیش از پیش به این یقین برسند که این رژیم باید ساقط شود و دیگر با تعویض نخست وزیر و افرادی از این دست قابل ترمیم نیست و به قول امام(ره) خود شاه است که باید برود و نظام باید تغییر کند.
وی گفت: همه موارد ذکر شده باعث شد که نهایتاً رژیم پهلوی کاملا پایگاه مردمی اش را از دست دهد و به تعدادی نظامی و امنیتی متکی شود و اتفاقا پس از مدتی ارتش که به دستور شاه در خیابانها حکومت نظامی ایجاد کرده بود،به دلیل این که خود برخاسته از بدنه ملت بود به مردم پیوست و یکی از عوامل سریع تر شدن روند سقوط رژیم شد