وبه شبهاي ده گانه سوكند . ابن كثير وغيره درتفسير خود ميكويند منظور از اين ده شب دهه ذي الحجه است همانطور كه ابن عباس و ابن الزبير ومجاهد وديگري رضي الله عنهم اجمعين فرمودنند.
خداوند متعال در موضع ديكر ميفرمايند: (ليذكروا اسم الله في ايام معلومات ) و نام الله را در روزهاي مشخص ياد كنند كه همان روزهاي دهكانه ذي الحجه است.
وهمچنان رسول الله (ص) برای استفاده وغنیمت شمردن این روزها مردم راتشویق نموده وفرموده اند(ما من ایام العمل الصالح فیها احب الی الله من الایام الارجل خرج بنفسه وماله فلم یرجع من ذالک بشیء) روزهایی نیست که عبادت در انها نزد خدای متعال محبوب تروپسندیده تر از این ایام یعنی( دهه اول ذی حجه)باشد گفتند :ای رسول الله حتی جهاد در راه خدا نیز ازان محبوتر نیست؟ فرمودند جهاد در راه خدا از ان محبوبتر نیس مگرموردی که با جان ومال خود برای جهاد خارج شده وهیچ کدام را باز نیاورده شهید شده باشد.
پس هر مسلمان عاقل ودانا لازم است این مواسم واوقات را با خوشحالی استقبال کند وان را غنیمت بشمارد امام نووی رحمة الله درباره روزه ایام دهگانه می گوید:روزه ی ان شدیدا مستحب است ورسول الله ص می فرماید:هیچ ایامی بهتر از ایام دهگانه در نزد خداوند نیست وهیچ عمل صالحی نیست که انجامش در این ایام دهگانه نزد الله تعالی محبوبتر از این ها باشد پس در انها بسیار تهلیل (لا اله الا الله)وتکبیر(الله اکبر)وتحمید (الحمدلله)بگویید. ودر این ده مبارک روز بسیارعظیمی است وان روز عرفه نهم ذی الحجه است
وروزه روز عرفه فضیلت بزرگی دارد
رسول الله (ص) فرمودند: ( صیام عرفه یکفر النه الماضیه والباقیه)
روزه روز عرفه کفاره گناهان سال گذشته وسال جاری می شود
وغنیمت شمردن روزقربانی بسیاری از مسلمانان از عظمت بزرگی این روز غفلت می کنند
رسول الله (ص)می فرمایند: (ان اعظم الایام عند الله یوم النحر ثم یوم القر)
بزرگترین ایام نزد خداوند روز نحر یعنی قربال وپس از ان روز قر وروز قر یعنی روزاستقرار در منی که روز 11 ذی الحجه است.
یکی دیگر از اعمال مشروع و پسندیده در این دهه مبارک قربانی کردن است و شخصی که قصد قربانی کردن دارد از وارد شدن ماه ذی الحجه نباید مو ناخن خود را کوتاه کند و قربانی بایستی خالی از عیبها و نقصها باشد و بهتر است که بعد از نماز عید آن را قربانی کند و جایز است تا روز اخر ایام تشریق یعنی تا روز سیزدهم ماه ذی الحجه به تاخیر بیاندازد و قربانی را باید به سه قسمت تقسیم نماید یک قسمت برای خود و دومی برای خویشاوندان و سومی برای فقراء و مساکین و جایز است تمام انرا به فقرا و مساکین اهدا کند.
اما فضایل حج و عمره:
خداوند می فرماید: ( وأتموا الحج والعمرة لله )
تنها برای رضایت خدا حج و عمره را به پایان برسانید.
1. حج یکی از بزرگترین عبادات و رکنی از ارکان دین است.
2. حج شوینده ناپاکیهای گناهان است. رسول الله علیه الصلاة والسلام میفرماید:
( من حج لله فلم یرفث ولم یفسق رجع کیوم ولدته امه )
هرکسی که حج کند و در حج خود همبستری نکند و دچار گناه نشود به مانند روزی که مادرش او را به دنیا آورده است از حج برمی گردد.
3. حج سبب دخول بهشت می شود. رسول الله علیه الصلاة والسلام میفرماید: حج مبرور پاداشی جز بهشت ندارد.
4. حج معادل جهاد در راه خداوند است .
(سئل رسول الله صلي الله عليه وسلم اي العمل افضل ؟ قال ايمان بالله قيل ثم ماذا ؟ قال الجهاد في سبيل الله قيل ثم ماذا؟ قال الحج المبرور ) رواه مسلم
از حضرت رسول الله سوال شد که کدام اعمال افضل و بهتر است رسول الله علیه الصلاة والسلام فرمودند: ایمان به خدا و جهاد در راه خدا گفتند دیگر کدام؟ فرمودند: حج مبرور
5. ازدیاد انجام دادن حج و عمره سبب از بین رفتن فقر و تنگدستی انسان می شود
قال صلی الله علیه وسلم( تابعوا بین الحج والعمره قال المتابعه بینهما تنفی الفقر والذنوب كما ينفي الكير الخبث)
6. شخص حاجی میهمان خداوند است و بر خداوند که میهمان خود را اکرام کند و دعای ان را اجابت کند
( قال صلی الله علیه وسلم الغازی فی سبیل الله والحاج والمعتمر وفد الله دعاهم فاجابوه وسالوه فاعطاهم)
برای این که بتوانیم بهره ای از این ایام عزیز ببریم به ذکر اعمال آن می پردازیم.
دهه اول این ماه ” ایام معلومات” نام دارد که در قرآن کریم ذکر آن شده است. از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله روایت شده است که عمل خیر و عبادت در هیچ ایامی نزد حق تعالی محبوب تر از این دهه نیست. برای این دهه اعمالی ذکر شده است:
۱- روزه گرفتن ۹ روز اول این دهه که ثواب روزه تمام عمر را دارد.
۲- در تمام شبهای این دهه، ما بین نماز مغرب و عشاء دو رکعت نماز خوانده شود که در هر رکعت بعد از حمد یک بار آیه ” وَ واعَدنا مُوسی ثَلاثینَ لَیلَةً وَ اَتمَمناها بِعَشرٍ فَتَمَّ میقاتُ رَبِّهِ اَربَعینَ لَیلَةً وَ قالَ مُوسی لأَخیهِ هارونَ اخلُفنی فی قَومی وَ اَصلِح وَ لا تَتَّبِع سَبیلَ المُفسدِین.”
کسی که این نماز را بخواند با ثواب حاجیان شریک می شود.
۳- از روز اول تا عصر روزعرفه بعد از نماز صبح و پیش از مغرب دعایی که از امام صادق علیه السلام روایت شده، خوانده شود.
” اللهم هذه الایام التی فضلتها علی الایام….
۴- در هر روز از دهه پنج دعایی را که حضرت جبرئیل از جانب خدای تعالی برای حضرت عیسی علیه السلام هدیه آورده، خوانده شود.
” اشهد ان لا اله الا الله وحده لا شریک له…”.
۵- در هر روز از این دهه تهلیلاتی را که از حضرت علی علیه السلام روایت شده را بخواند.
”لا اله الا الله عدد اللیالی و الدهور ….
6ـ امام صادق (علیه السلام) مى فرماید: پدرم حضرت امام باقر (علیه السلام) به من فرمود: پسرم! در دهه نخست از ماه ذى الحجّه، هر شب میان نماز مغرب و عشا این دو رکعت نماز را ترک مکن:
در هر رکعت سوره حمد و سوره قل هو الله را مى خوانى، پس از آن این آیه (آیه 142 سوره اعراف) را مى خوانى:
وَ واعَدْنا مُوسى ثَلاثینَ لَیْلَةً، وَ أَتْمَمْناها بَعَشْر، فَتَمَّ میقاتُ رَبِّهِ
و ما با موسى سى شب وعده گذاشتیم سپس آن را با ده شب دیگر تکمیل نمودیم به این ترتیب میعاد پروردگارش (با او)
أَرْبَعینَ لَیْلَةً، وَ قالَ مُوسى لاَِخیهِ هارُونَ اخْلُفْنى فى قَوْمى، وَ أَصْلِـحْ
چهل شب تمام شد و موسى به برادرش هارون گفت: جانشین من در میان قومم باش و (آنها را) اصلاح کن
وَلا تَتَّبِعْ سَبیـلَ الْمُفْسِـدینَ.
و از روش مفسدان پیروى منما.
اگر چنین کنى، در ثواب حاجیان، و اعمال حجّ آنها شریک مى شوى.( اقبال، صفحه 317)
اعمال روز اول
۱- روزه که ثواب روزه هشتاد ماه را دارد.
۲- خواندن نماز حضرت فاطمه علیها السلام توصیه شده است که دو نماز دو رکعتی است و در هر رکعت بعد از حمد پنجاه مرتبه توحید خوانده شود. و بعد از سلام تسبیحات آن حضرت گفته شود و بعد دعای ذیل خوانده شود:
” سبحان ذی العزّ الشامِخِ المُنیف، سبحانَ ذِی الجَلالِ الباذِخِ العظیم، سبحانَ ذی المُلکِ الفاخِرِ القدیم، سُبحانَ مَن یری اَثَرَ النَملَةِ فی الصَّفا ، سُبحانَ مَن یری وَقعَ الطَّیرِ فی الهَواءِ، سُبحانَ مَن هُوَ هکَذا وَلا هکذا غیره.”
۳- پیش از زوال دو رکعت نماز، در هر رکعت حمد یک مرتبه، و هر یک از توحید، آیة الکرسی و قدر ده مرتبه خوانده شود.
۴- هر کس از ظلم ظالمی می ترسد در این روز بگوید:
” حَسبی حَسبی حَسبی مِن سُوالی عِلمُکَ بِحالی.”
تا خدای متعال او را از شر ظالم کفایت کند.
گفته شده که روز اول ذی الحجه روز میلاد حضرت ابراهیم (ع) پیامبر بت شکن و ازدواج حضرت فاطمه(س) با حضرت علی(ع) است.
روز هشتم
روز ترویه است و روزه اش فضیلت دارد و روایت شده که کفاره شصت سال است.
شب نهم
این شب از لیالی متبرک وشب مناجات با قاضی الحاجات است و توبه در آن شب مقبول و دعا در آن مستجاب است . کسی که آن شب را به عبادت به سر آورد، اجر صد و هفتاد سال عبادت را دارد. برای این شب اعمالی ذکر شده است:
۱- روایت شده که دعای ذیل خوانده شود که هر کس آن را در شب عرفه یا در شبهای جمعه بخواند، خداوند او را بیامرزد.
اللهم یا شاهد کل نجوی….
۲- هزار مرتبه تسبیحات زیر گفته شود.
”سُبحانَ الذَی فی السماءِ عرشُهُ، سُبحانَ الذَی فی الارضِ حُکمُهُ، سُبحانَ الذی فی القُبُور قَضاؤُهُ، سبحان الذی فی البَحرِسَبیلُهُ، سبحان الذی فی النارسُلطانُهُ، سبحان الذی فی الجَنَّةِ رَحمَتُهُ، سبحان الذی فی القِیامَةِ عَدلُهُ، سبحان الذی رَفَعَ السَّماءَ، سبحان الذی بَسَطَ الاَرضَ ، سبحان الذی لا مَلجَاَ وَ لا مَنجا مِنهُ اِلاّ الیه.”
۳- دعای اللهم من تَعََّبَا وَ تَهَیا وَ اَعَدَّو استـَعدَّ لِوِفادةٍ… که در اعمال شب و روز جمعه نیز وارد شده، خوانده شود.
۴- زیارت امام حسین علیه السلام.
روز نهم (روزعرفه)
اعمال روز عرفه
روزعرفه از اعیاد عظیمه است اگر چه به اسم عید نامیده نشده است. آن روز، روزی است که خداوند بندگان خویش را به عبادت و طاعت خود فراخوانده و جود و احسان خود را برای ایشان گسترانیده و شیطان در این روز خوار و حقیرتر از دیگر اوقات خواهد بود.
روایت شده که در روزعرفه ای امام سجاد علیه السلام صدای سائلی را شنید که از مردم کمک می خواست. امام به او فرمود: وای بر تو آیا در چنین روزی از غیر خدا سوال می کنی؟ حال آن که در این روز فضل خدا حتی شامل بچه های به دنیا نیامده نیز می شود. برای این روز اعمالی ذکر کرده اند:
۱- غسل.
۲- زیارت امام حسین علیه السلام که برابر هزار حج و هزار عمره و هزار جهاد می باشد. اگر کسی توفیق یابد که در این روز به حرم امام تشرف پیدا نماید ثوابش کمتر از کسی که در عرفات باشد نیست.
۳- بعد از نماز عصر پیش از خواندن دعای روز عرفه، در زیر آسمان دو رکعت نماز به جای آورده و نزد خداوند به گناهان خود اعتراف نماید. دررکعت اول بعد از حمد، توحید و در رکعت دوم بعد از حمد سوره کافرون بخواند.
۴- روزه این روز برای کسی که ضعف پیدا نکند و روزه اش مانع از انجام اعمال نشود مستحب است.
۵- تسبیحاتی که در اعمال شب عرفه ذکر شد، خوانده شود. و پس از آن ذکر ” سبحان الله و الحمدالله و لا اله الا الله و الله اکبر” صد مرتبه، سوره توحید صد مرتبه، آیة الکرسی صد مرتبه و صلوات صد مرتبه گفته شود و پس از آن اذکار "لا اله الا الله وحده لا شریک له له الملک وله الحمد یحیی و یمیت و یمیت و یحیی و هو حی لا یموت بیده الخیر و هو علی کل شی قدیر، استغفرالله الذی لا اله الا هوالحی القیوم و اتوب الیه ، یا الله، یا رحمن، یا رحیم، یا بدیع السموات و الارض یا ذالجلال و الاکرام ، یا حی یا قیوم، یا حنان یا منان، یا لا اله الا انت، امین” ، هر کدام ده مرتبه گفته شود و بعد از آن دعای اللهم انی اسئلک یا من هو اقرب الی من حبل الورید یا من یحول بین المرء و قلبه یا من هو باالمنظر الأعلی و بالافق المبین یا من هوالرحمن علی العرش استوی یا من لیس کمثله شی و هو السمیع البصیر اسئلک ان تصلی علی محمد و ال محمد را بخوان و حاجت خود را از خداوند طلب نما.
۶- صلواتی از امام صادق علیه السلام روایت شده که باعث سرور اهل بیت علیهم السلام می شود. "اللهم یا اجود من اعطی….
۷- خواندن دعا "ام داود” که در اعمال نیمه رجب ذکر گردیده است.
۸- تسبیح زیر گفته شود که ثواب آن قابل شمارش نیست.
سبحان الله قبل کل احد و سبحان الله بعد کل احد….
۹- خواندن دعایی که امام حسین علیه السلام در روز عرفه در عرفات خواندند.
"الحمدلله الذی لیس لقضائه دافع ولا لعطائه مانع….
۱۰- خواندن زیارت جامعه کبیره نیز در این روز سفارش شده است.
شب دهم
از لیالی متبرکه است و از آن چهار شبی است که احیاء آنها مستحب است و درهای آسمان در این شب باز است و زیارت امام حسین علیه السلام در این شب، سفت است. و دعای "یا دائم الفضل علی البریة، یا باسط الیدین بالعطیة، یا صاحب المواهب السنیة صلی علی محمد و اله خیر الوری سجیة و اغفرلنا یا ذاالعلی فی هذه العشیة”، در این شب خوانده شود.
روز دهم (عید قربان)
اعمال روز عید قربان
۱- غسل در این روز که سنت موکد است.
۲- نماز عید قربان.
۳- خواندن دعای چهل و هشتم از صحیفه سجادیه که اول آن اللهم هذا یوم مبارک است. و نیز خواندن دعای چهل و ششم که با عبارت یا من یرحم من لا یرحمهُ العباد آغاز می شود.
۴- دعای ندبه خوانده شود.
۵- قربانی کردن.
۶- تکرار تکبیرات زیر بعد از نمازها.
الله اکبر الله اکبر و لااله الا الله والله اکبر الله اکبر ولله الحمدالله اکبرعلی ما هدانا الله اکبر علی ما رزقنا من بهیمةِ الانعام و الحمدُالله علی ما ابلانا.
وبه شبهاي ده گانه سوكند . ابن كثير وغيره درتفسير خود ميكويند منظور از اين ده شب دهه ذي الحجه است همانطور كه ابن عباس و ابن الزبير ومجاهد وديگري رضي الله عنهم اجمعين فرمودنند.
خداوند متعال در موضع ديكر ميفرمايند: (ليذكروا اسم الله في ايام معلومات ) و نام الله را در روزهاي مشخص ياد كنند كه همان روزهاي دهكانه ذي الحجه است.
وهمچنان رسول الله (ص) برای استفاده وغنیمت شمردن این روزها مردم راتشویق نموده وفرموده اند(ما من ایام العمل الصالح فیها احب الی الله من الایام الارجل خرج بنفسه وماله فلم یرجع من ذالک بشیء) روزهایی نیست که عبادت در انها نزد خدای متعال محبوب تروپسندیده تر از این ایام یعنی( دهه اول ذی حجه)باشد گفتند :ای رسول الله حتی جهاد در راه خدا نیز ازان محبوتر نیست؟ فرمودند جهاد در راه خدا از ان محبوبتر نیس مگرموردی که با جان ومال خود برای جهاد خارج شده وهیچ کدام را باز نیاورده شهید شده باشد.
پس هر مسلمان عاقل ودانا لازم است این مواسم واوقات را با خوشحالی استقبال کند وان را غنیمت بشمارد امام نووی رحمة الله درباره روزه ایام دهگانه می گوید:روزه ی ان شدیدا مستحب است ورسول الله ص می فرماید:هیچ ایامی بهتر از ایام دهگانه در نزد خداوند نیست وهیچ عمل صالحی نیست که انجامش در این ایام دهگانه نزد الله تعالی محبوبتر از این ها باشد پس در انها بسیار تهلیل (لا اله الا الله)وتکبیر(الله اکبر)وتحمید (الحمدلله)بگویید. ودر این ده مبارک روز بسیارعظیمی است وان روز عرفه نهم ذی الحجه است
وروزه روز عرفه فضیلت بزرگی دارد
رسول الله (ص) فرمودند: ( صیام عرفه یکفر النه الماضیه والباقیه)
روزه روز عرفه کفاره گناهان سال گذشته وسال جاری می شود
وغنیمت شمردن روزقربانی بسیاری از مسلمانان از عظمت بزرگی این روز غفلت می کنند
رسول الله (ص)می فرمایند: (ان اعظم الایام عند الله یوم النحر ثم یوم القر)
بزرگترین ایام نزد خداوند روز نحر یعنی قربال وپس از ان روز قر وروز قر یعنی روزاستقرار در منی که روز 11 ذی الحجه است.
یکی دیگر از اعمال مشروع و پسندیده در این دهه مبارک قربانی کردن است و شخصی که قصد قربانی کردن دارد از وارد شدن ماه ذی الحجه نباید مو ناخن خود را کوتاه کند و قربانی بایستی خالی از عیبها و نقصها باشد و بهتر است که بعد از نماز عید آن را قربانی کند و جایز است تا روز اخر ایام تشریق یعنی تا روز سیزدهم ماه ذی الحجه به تاخیر بیاندازد و قربانی را باید به سه قسمت تقسیم نماید یک قسمت برای خود و دومی برای خویشاوندان و سومی برای فقراء و مساکین و جایز است تمام انرا به فقرا و مساکین اهدا کند.
اما فضایل حج و عمره:
خداوند می فرماید: ( وأتموا الحج والعمرة لله )
تنها برای رضایت خدا حج و عمره را به پایان برسانید.
1. حج یکی از بزرگترین عبادات و رکنی از ارکان دین است.
2. حج شوینده ناپاکیهای گناهان است. رسول الله علیه الصلاة والسلام میفرماید:
( من حج لله فلم یرفث ولم یفسق رجع کیوم ولدته امه )
هرکسی که حج کند و در حج خود همبستری نکند و دچار گناه نشود به مانند روزی که مادرش او را به دنیا آورده است از حج برمی گردد.
3. حج سبب دخول بهشت می شود. رسول الله علیه الصلاة والسلام میفرماید: حج مبرور پاداشی جز بهشت ندارد.
4. حج معادل جهاد در راه خداوند است .
(سئل رسول الله صلي الله عليه وسلم اي العمل افضل ؟ قال ايمان بالله قيل ثم ماذا ؟ قال الجهاد في سبيل الله قيل ثم ماذا؟ قال الحج المبرور ) رواه مسلم
از حضرت رسول الله سوال شد که کدام اعمال افضل و بهتر است رسول الله علیه الصلاة والسلام فرمودند: ایمان به خدا و جهاد در راه خدا گفتند دیگر کدام؟ فرمودند: حج مبرور
5. ازدیاد انجام دادن حج و عمره سبب از بین رفتن فقر و تنگدستی انسان می شود
قال صلی الله علیه وسلم( تابعوا بین الحج والعمره قال المتابعه بینهما تنفی الفقر والذنوب كما ينفي الكير الخبث)
6. شخص حاجی میهمان خداوند است و بر خداوند که میهمان خود را اکرام کند و دعای ان را اجابت کند
( قال صلی الله علیه وسلم الغازی فی سبیل الله والحاج والمعتمر وفد الله دعاهم فاجابوه وسالوه فاعطاهم)
برای این که بتوانیم بهره ای از این ایام عزیز ببریم به ذکر اعمال آن می پردازیم.
دهه اول این ماه ” ایام معلومات” نام دارد که در قرآن کریم ذکر آن شده است. از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله روایت شده است که عمل خیر و عبادت در هیچ ایامی نزد حق تعالی محبوب تر از این دهه نیست. برای این دهه اعمالی ذکر شده است:
۱- روزه گرفتن ۹ روز اول این دهه که ثواب روزه تمام عمر را دارد.
۲- در تمام شبهای این دهه، ما بین نماز مغرب و عشاء دو رکعت نماز خوانده شود که در هر رکعت بعد از حمد یک بار آیه ” وَ واعَدنا مُوسی ثَلاثینَ لَیلَةً وَ اَتمَمناها بِعَشرٍ فَتَمَّ میقاتُ رَبِّهِ اَربَعینَ لَیلَةً وَ قالَ مُوسی لأَخیهِ هارونَ اخلُفنی فی قَومی وَ اَصلِح وَ لا تَتَّبِع سَبیلَ المُفسدِین.”
کسی که این نماز را بخواند با ثواب حاجیان شریک می شود.
۳- از روز اول تا عصر روزعرفه بعد از نماز صبح و پیش از مغرب دعایی که از امام صادق علیه السلام روایت شده، خوانده شود.
” اللهم هذه الایام التی فضلتها علی الایام….
۴- در هر روز از دهه پنج دعایی را که حضرت جبرئیل از جانب خدای تعالی برای حضرت عیسی علیه السلام هدیه آورده، خوانده شود.
” اشهد ان لا اله الا الله وحده لا شریک له…”.
۵- در هر روز از این دهه تهلیلاتی را که از حضرت علی علیه السلام روایت شده را بخواند.
”لا اله الا الله عدد اللیالی و الدهور ….
6ـ امام صادق (علیه السلام) مى فرماید: پدرم حضرت امام باقر (علیه السلام) به من فرمود: پسرم! در دهه نخست از ماه ذى الحجّه، هر شب میان نماز مغرب و عشا این دو رکعت نماز را ترک مکن:
در هر رکعت سوره حمد و سوره قل هو الله را مى خوانى، پس از آن این آیه (آیه 142 سوره اعراف) را مى خوانى:
وَ واعَدْنا مُوسى ثَلاثینَ لَیْلَةً، وَ أَتْمَمْناها بَعَشْر، فَتَمَّ میقاتُ رَبِّهِ
و ما با موسى سى شب وعده گذاشتیم سپس آن را با ده شب دیگر تکمیل نمودیم به این ترتیب میعاد پروردگارش (با او)
أَرْبَعینَ لَیْلَةً، وَ قالَ مُوسى لاَِخیهِ هارُونَ اخْلُفْنى فى قَوْمى، وَ أَصْلِـحْ
چهل شب تمام شد و موسى به برادرش هارون گفت: جانشین من در میان قومم باش و (آنها را) اصلاح کن
وَلا تَتَّبِعْ سَبیـلَ الْمُفْسِـدینَ.
و از روش مفسدان پیروى منما.
اگر چنین کنى، در ثواب حاجیان، و اعمال حجّ آنها شریک مى شوى.( اقبال، صفحه 317)
اعمال روز اول
۱- روزه که ثواب روزه هشتاد ماه را دارد.
۲- خواندن نماز حضرت فاطمه علیها السلام توصیه شده است که دو نماز دو رکعتی است و در هر رکعت بعد از حمد پنجاه مرتبه توحید خوانده شود. و بعد از سلام تسبیحات آن حضرت گفته شود و بعد دعای ذیل خوانده شود:
” سبحان ذی العزّ الشامِخِ المُنیف، سبحانَ ذِی الجَلالِ الباذِخِ العظیم، سبحانَ ذی المُلکِ الفاخِرِ القدیم، سُبحانَ مَن یری اَثَرَ النَملَةِ فی الصَّفا ، سُبحانَ مَن یری وَقعَ الطَّیرِ فی الهَواءِ، سُبحانَ مَن هُوَ هکَذا وَلا هکذا غیره.”
۳- پیش از زوال دو رکعت نماز، در هر رکعت حمد یک مرتبه، و هر یک از توحید، آیة الکرسی و قدر ده مرتبه خوانده شود.
۴- هر کس از ظلم ظالمی می ترسد در این روز بگوید:
” حَسبی حَسبی حَسبی مِن سُوالی عِلمُکَ بِحالی.”
تا خدای متعال او را از شر ظالم کفایت کند.
گفته شده که روز اول ذی الحجه روز میلاد حضرت ابراهیم (ع) پیامبر بت شکن و ازدواج حضرت فاطمه(س) با حضرت علی(ع) است.
روز هشتم
روز ترویه است و روزه اش فضیلت دارد و روایت شده که کفاره شصت سال است.
شب نهم
این شب از لیالی متبرک وشب مناجات با قاضی الحاجات است و توبه در آن شب مقبول و دعا در آن مستجاب است . کسی که آن شب را به عبادت به سر آورد، اجر صد و هفتاد سال عبادت را دارد. برای این شب اعمالی ذکر شده است:
۱- روایت شده که دعای ذیل خوانده شود که هر کس آن را در شب عرفه یا در شبهای جمعه بخواند، خداوند او را بیامرزد.
اللهم یا شاهد کل نجوی….
۲- هزار مرتبه تسبیحات زیر گفته شود.
”سُبحانَ الذَی فی السماءِ عرشُهُ، سُبحانَ الذَی فی الارضِ حُکمُهُ، سُبحانَ الذی فی القُبُور قَضاؤُهُ، سبحان الذی فی البَحرِسَبیلُهُ، سبحان الذی فی النارسُلطانُهُ، سبحان الذی فی الجَنَّةِ رَحمَتُهُ، سبحان الذی فی القِیامَةِ عَدلُهُ، سبحان الذی رَفَعَ السَّماءَ، سبحان الذی بَسَطَ الاَرضَ ، سبحان الذی لا مَلجَاَ وَ لا مَنجا مِنهُ اِلاّ الیه.”
۳- دعای اللهم من تَعََّبَا وَ تَهَیا وَ اَعَدَّو استـَعدَّ لِوِفادةٍ… که در اعمال شب و روز جمعه نیز وارد شده، خوانده شود.
۴- زیارت امام حسین علیه السلام.
روز نهم (روزعرفه)
اعمال روز عرفه
روزعرفه از اعیاد عظیمه است اگر چه به اسم عید نامیده نشده است. آن روز، روزی است که خداوند بندگان خویش را به عبادت و طاعت خود فراخوانده و جود و احسان خود را برای ایشان گسترانیده و شیطان در این روز خوار و حقیرتر از دیگر اوقات خواهد بود.
روایت شده که در روزعرفه ای امام سجاد علیه السلام صدای سائلی را شنید که از مردم کمک می خواست. امام به او فرمود: وای بر تو آیا در چنین روزی از غیر خدا سوال می کنی؟ حال آن که در این روز فضل خدا حتی شامل بچه های به دنیا نیامده نیز می شود. برای این روز اعمالی ذکر کرده اند:
۱- غسل.
۲- زیارت امام حسین علیه السلام که برابر هزار حج و هزار عمره و هزار جهاد می باشد. اگر کسی توفیق یابد که در این روز به حرم امام تشرف پیدا نماید ثوابش کمتر از کسی که در عرفات باشد نیست.
۳- بعد از نماز عصر پیش از خواندن دعای روز عرفه، در زیر آسمان دو رکعت نماز به جای آورده و نزد خداوند به گناهان خود اعتراف نماید. دررکعت اول بعد از حمد، توحید و در رکعت دوم بعد از حمد سوره کافرون بخواند.
۴- روزه این روز برای کسی که ضعف پیدا نکند و روزه اش مانع از انجام اعمال نشود مستحب است.
۵- تسبیحاتی که در اعمال شب عرفه ذکر شد، خوانده شود. و پس از آن ذکر ” سبحان الله و الحمدالله و لا اله الا الله و الله اکبر” صد مرتبه، سوره توحید صد مرتبه، آیة الکرسی صد مرتبه و صلوات صد مرتبه گفته شود و پس از آن اذکار "لا اله الا الله وحده لا شریک له له الملک وله الحمد یحیی و یمیت و یمیت و یحیی و هو حی لا یموت بیده الخیر و هو علی کل شی قدیر، استغفرالله الذی لا اله الا هوالحی القیوم و اتوب الیه ، یا الله، یا رحمن، یا رحیم، یا بدیع السموات و الارض یا ذالجلال و الاکرام ، یا حی یا قیوم، یا حنان یا منان، یا لا اله الا انت، امین” ، هر کدام ده مرتبه گفته شود و بعد از آن دعای اللهم انی اسئلک یا من هو اقرب الی من حبل الورید یا من یحول بین المرء و قلبه یا من هو باالمنظر الأعلی و بالافق المبین یا من هوالرحمن علی العرش استوی یا من لیس کمثله شی و هو السمیع البصیر اسئلک ان تصلی علی محمد و ال محمد را بخوان و حاجت خود را از خداوند طلب نما.
۶- صلواتی از امام صادق علیه السلام روایت شده که باعث سرور اهل بیت علیهم السلام می شود. "اللهم یا اجود من اعطی….
۷- خواندن دعا "ام داود” که در اعمال نیمه رجب ذکر گردیده است.
۸- تسبیح زیر گفته شود که ثواب آن قابل شمارش نیست.
سبحان الله قبل کل احد و سبحان الله بعد کل احد….
۹- خواندن دعایی که امام حسین علیه السلام در روز عرفه در عرفات خواندند.
"الحمدلله الذی لیس لقضائه دافع ولا لعطائه مانع….
۱۰- خواندن زیارت جامعه کبیره نیز در این روز سفارش شده است.
شب دهم
از لیالی متبرکه است و از آن چهار شبی است که احیاء آنها مستحب است و درهای آسمان در این شب باز است و زیارت امام حسین علیه السلام در این شب، سفت است. و دعای "یا دائم الفضل علی البریة، یا باسط الیدین بالعطیة، یا صاحب المواهب السنیة صلی علی محمد و اله خیر الوری سجیة و اغفرلنا یا ذاالعلی فی هذه العشیة”، در این شب خوانده شود.
روز دهم (عید قربان)
اعمال روز عید قربان
۱- غسل در این روز که سنت موکد است.
۲- نماز عید قربان.
۳- خواندن دعای چهل و هشتم از صحیفه سجادیه که اول آن اللهم هذا یوم مبارک است. و نیز خواندن دعای چهل و ششم که با عبارت یا من یرحم من لا یرحمهُ العباد آغاز می شود.
۴- دعای ندبه خوانده شود.
۵- قربانی کردن.
۶- تکرار تکبیرات زیر بعد از نمازها.
الله اکبر الله اکبر و لااله الا الله والله اکبر الله اکبر ولله الحمدالله اکبرعلی ما هدانا الله اکبر علی ما رزقنا من بهیمةِ الانعام و الحمدُالله علی ما ابلانا.
وبه شبهاي ده گانه سوكند . ابن كثير وغيره درتفسير خود ميكويند منظور از اين ده شب دهه ذي الحجه است همانطور كه ابن عباس و ابن الزبير ومجاهد وديگري رضي الله عنهم اجمعين فرمودنند.
خداوند متعال در موضع ديكر ميفرمايند: (ليذكروا اسم الله في ايام معلومات ) و نام الله را در روزهاي مشخص ياد كنند كه همان روزهاي دهكانه ذي الحجه است.
وهمچنان رسول الله (ص) برای استفاده وغنیمت شمردن این روزها مردم راتشویق نموده وفرموده اند(ما من ایام العمل الصالح فیها احب الی الله من الایام الارجل خرج بنفسه وماله فلم یرجع من ذالک بشیء) روزهایی نیست که عبادت در انها نزد خدای متعال محبوب تروپسندیده تر از این ایام یعنی( دهه اول ذی حجه)باشد گفتند :ای رسول الله حتی جهاد در راه خدا نیز ازان محبوتر نیست؟ فرمودند جهاد در راه خدا از ان محبوبتر نیس مگرموردی که با جان ومال خود برای جهاد خارج شده وهیچ کدام را باز نیاورده شهید شده باشد.
پس هر مسلمان عاقل ودانا لازم است این مواسم واوقات را با خوشحالی استقبال کند وان را غنیمت بشمارد امام نووی رحمة الله درباره روزه ایام دهگانه می گوید:روزه ی ان شدیدا مستحب است ورسول الله ص می فرماید:هیچ ایامی بهتر از ایام دهگانه در نزد خداوند نیست وهیچ عمل صالحی نیست که انجامش در این ایام دهگانه نزد الله تعالی محبوبتر از این ها باشد پس در انها بسیار تهلیل (لا اله الا الله)وتکبیر(الله اکبر)وتحمید (الحمدلله)بگویید. ودر این ده مبارک روز بسیارعظیمی است وان روز عرفه نهم ذی الحجه است
وروزه روز عرفه فضیلت بزرگی دارد
رسول الله (ص) فرمودند: ( صیام عرفه یکفر النه الماضیه والباقیه)
روزه روز عرفه کفاره گناهان سال گذشته وسال جاری می شود
وغنیمت شمردن روزقربانی بسیاری از مسلمانان از عظمت بزرگی این روز غفلت می کنند
رسول الله (ص)می فرمایند: (ان اعظم الایام عند الله یوم النحر ثم یوم القر)
بزرگترین ایام نزد خداوند روز نحر یعنی قربال وپس از ان روز قر وروز قر یعنی روزاستقرار در منی که روز 11 ذی الحجه است.
یکی دیگر از اعمال مشروع و پسندیده در این دهه مبارک قربانی کردن است و شخصی که قصد قربانی کردن دارد از وارد شدن ماه ذی الحجه نباید مو ناخن خود را کوتاه کند و قربانی بایستی خالی از عیبها و نقصها باشد و بهتر است که بعد از نماز عید آن را قربانی کند و جایز است تا روز اخر ایام تشریق یعنی تا روز سیزدهم ماه ذی الحجه به تاخیر بیاندازد و قربانی را باید به سه قسمت تقسیم نماید یک قسمت برای خود و دومی برای خویشاوندان و سومی برای فقراء و مساکین و جایز است تمام انرا به فقرا و مساکین اهدا کند.
اما فضایل حج و عمره:
خداوند می فرماید: ( وأتموا الحج والعمرة لله )
تنها برای رضایت خدا حج و عمره را به پایان برسانید.
1. حج یکی از بزرگترین عبادات و رکنی از ارکان دین است.
2. حج شوینده ناپاکیهای گناهان است. رسول الله علیه الصلاة والسلام میفرماید:
( من حج لله فلم یرفث ولم یفسق رجع کیوم ولدته امه )
هرکسی که حج کند و در حج خود همبستری نکند و دچار گناه نشود به مانند روزی که مادرش او را به دنیا آورده است از حج برمی گردد.
3. حج سبب دخول بهشت می شود. رسول الله علیه الصلاة والسلام میفرماید: حج مبرور پاداشی جز بهشت ندارد.
4. حج معادل جهاد در راه خداوند است .
(سئل رسول الله صلي الله عليه وسلم اي العمل افضل ؟ قال ايمان بالله قيل ثم ماذا ؟ قال الجهاد في سبيل الله قيل ثم ماذا؟ قال الحج المبرور ) رواه مسلم
از حضرت رسول الله سوال شد که کدام اعمال افضل و بهتر است رسول الله علیه الصلاة والسلام فرمودند: ایمان به خدا و جهاد در راه خدا گفتند دیگر کدام؟ فرمودند: حج مبرور
5. ازدیاد انجام دادن حج و عمره سبب از بین رفتن فقر و تنگدستی انسان می شود
قال صلی الله علیه وسلم( تابعوا بین الحج والعمره قال المتابعه بینهما تنفی الفقر والذنوب كما ينفي الكير الخبث)
6. شخص حاجی میهمان خداوند است و بر خداوند که میهمان خود را اکرام کند و دعای ان را اجابت کند
( قال صلی الله علیه وسلم الغازی فی سبیل الله والحاج والمعتمر وفد الله دعاهم فاجابوه وسالوه فاعطاهم)
برای این که بتوانیم بهره ای از این ایام عزیز ببریم به ذکر اعمال آن می پردازیم.
دهه اول این ماه ” ایام معلومات” نام دارد که در قرآن کریم ذکر آن شده است. از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله روایت شده است که عمل خیر و عبادت در هیچ ایامی نزد حق تعالی محبوب تر از این دهه نیست. برای این دهه اعمالی ذکر شده است:
۱- روزه گرفتن ۹ روز اول این دهه که ثواب روزه تمام عمر را دارد.
۲- در تمام شبهای این دهه، ما بین نماز مغرب و عشاء دو رکعت نماز خوانده شود که در هر رکعت بعد از حمد یک بار آیه ” وَ واعَدنا مُوسی ثَلاثینَ لَیلَةً وَ اَتمَمناها بِعَشرٍ فَتَمَّ میقاتُ رَبِّهِ اَربَعینَ لَیلَةً وَ قالَ مُوسی لأَخیهِ هارونَ اخلُفنی فی قَومی وَ اَصلِح وَ لا تَتَّبِع سَبیلَ المُفسدِین.”
کسی که این نماز را بخواند با ثواب حاجیان شریک می شود.
۳- از روز اول تا عصر روزعرفه بعد از نماز صبح و پیش از مغرب دعایی که از امام صادق علیه السلام روایت شده، خوانده شود.
” اللهم هذه الایام التی فضلتها علی الایام….
۴- در هر روز از دهه پنج دعایی را که حضرت جبرئیل از جانب خدای تعالی برای حضرت عیسی علیه السلام هدیه آورده، خوانده شود.
” اشهد ان لا اله الا الله وحده لا شریک له…”.
۵- در هر روز از این دهه تهلیلاتی را که از حضرت علی علیه السلام روایت شده را بخواند.
”لا اله الا الله عدد اللیالی و الدهور ….
6ـ امام صادق (علیه السلام) مى فرماید: پدرم حضرت امام باقر (علیه السلام) به من فرمود: پسرم! در دهه نخست از ماه ذى الحجّه، هر شب میان نماز مغرب و عشا این دو رکعت نماز را ترک مکن:
در هر رکعت سوره حمد و سوره قل هو الله را مى خوانى، پس از آن این آیه (آیه 142 سوره اعراف) را مى خوانى:
وَ واعَدْنا مُوسى ثَلاثینَ لَیْلَةً، وَ أَتْمَمْناها بَعَشْر، فَتَمَّ میقاتُ رَبِّهِ
و ما با موسى سى شب وعده گذاشتیم سپس آن را با ده شب دیگر تکمیل نمودیم به این ترتیب میعاد پروردگارش (با او)
أَرْبَعینَ لَیْلَةً، وَ قالَ مُوسى لاَِخیهِ هارُونَ اخْلُفْنى فى قَوْمى، وَ أَصْلِـحْ
چهل شب تمام شد و موسى به برادرش هارون گفت: جانشین من در میان قومم باش و (آنها را) اصلاح کن
وَلا تَتَّبِعْ سَبیـلَ الْمُفْسِـدینَ.
و از روش مفسدان پیروى منما.
اگر چنین کنى، در ثواب حاجیان، و اعمال حجّ آنها شریک مى شوى.( اقبال، صفحه 317)
اعمال روز اول
۱- روزه که ثواب روزه هشتاد ماه را دارد.
۲- خواندن نماز حضرت فاطمه علیها السلام توصیه شده است که دو نماز دو رکعتی است و در هر رکعت بعد از حمد پنجاه مرتبه توحید خوانده شود. و بعد از سلام تسبیحات آن حضرت گفته شود و بعد دعای ذیل خوانده شود:
” سبحان ذی العزّ الشامِخِ المُنیف، سبحانَ ذِی الجَلالِ الباذِخِ العظیم، سبحانَ ذی المُلکِ الفاخِرِ القدیم، سُبحانَ مَن یری اَثَرَ النَملَةِ فی الصَّفا ، سُبحانَ مَن یری وَقعَ الطَّیرِ فی الهَواءِ، سُبحانَ مَن هُوَ هکَذا وَلا هکذا غیره.”
۳- پیش از زوال دو رکعت نماز، در هر رکعت حمد یک مرتبه، و هر یک از توحید، آیة الکرسی و قدر ده مرتبه خوانده شود.
۴- هر کس از ظلم ظالمی می ترسد در این روز بگوید:
” حَسبی حَسبی حَسبی مِن سُوالی عِلمُکَ بِحالی.”
تا خدای متعال او را از شر ظالم کفایت کند.
گفته شده که روز اول ذی الحجه روز میلاد حضرت ابراهیم (ع) پیامبر بت شکن و ازدواج حضرت فاطمه(س) با حضرت علی(ع) است.
روز هشتم
روز ترویه است و روزه اش فضیلت دارد و روایت شده که کفاره شصت سال است.
شب نهم
این شب از لیالی متبرک وشب مناجات با قاضی الحاجات است و توبه در آن شب مقبول و دعا در آن مستجاب است . کسی که آن شب را به عبادت به سر آورد، اجر صد و هفتاد سال عبادت را دارد. برای این شب اعمالی ذکر شده است:
۱- روایت شده که دعای ذیل خوانده شود که هر کس آن را در شب عرفه یا در شبهای جمعه بخواند، خداوند او را بیامرزد.
اللهم یا شاهد کل نجوی….
۲- هزار مرتبه تسبیحات زیر گفته شود.
”سُبحانَ الذَی فی السماءِ عرشُهُ، سُبحانَ الذَی فی الارضِ حُکمُهُ، سُبحانَ الذی فی القُبُور قَضاؤُهُ، سبحان الذی فی البَحرِسَبیلُهُ، سبحان الذی فی النارسُلطانُهُ، سبحان الذی فی الجَنَّةِ رَحمَتُهُ، سبحان الذی فی القِیامَةِ عَدلُهُ، سبحان الذی رَفَعَ السَّماءَ، سبحان الذی بَسَطَ الاَرضَ ، سبحان الذی لا مَلجَاَ وَ لا مَنجا مِنهُ اِلاّ الیه.”
۳- دعای اللهم من تَعََّبَا وَ تَهَیا وَ اَعَدَّو استـَعدَّ لِوِفادةٍ… که در اعمال شب و روز جمعه نیز وارد شده، خوانده شود.
۴- زیارت امام حسین علیه السلام.
روز نهم (روزعرفه)
اعمال روز عرفه
روزعرفه از اعیاد عظیمه است اگر چه به اسم عید نامیده نشده است. آن روز، روزی است که خداوند بندگان خویش را به عبادت و طاعت خود فراخوانده و جود و احسان خود را برای ایشان گسترانیده و شیطان در این روز خوار و حقیرتر از دیگر اوقات خواهد بود.
روایت شده که در روزعرفه ای امام سجاد علیه السلام صدای سائلی را شنید که از مردم کمک می خواست. امام به او فرمود: وای بر تو آیا در چنین روزی از غیر خدا سوال می کنی؟ حال آن که در این روز فضل خدا حتی شامل بچه های به دنیا نیامده نیز می شود. برای این روز اعمالی ذکر کرده اند:
۱- غسل.
۲- زیارت امام حسین علیه السلام که برابر هزار حج و هزار عمره و هزار جهاد می باشد. اگر کسی توفیق یابد که در این روز به حرم امام تشرف پیدا نماید ثوابش کمتر از کسی که در عرفات باشد نیست.
۳- بعد از نماز عصر پیش از خواندن دعای روز عرفه، در زیر آسمان دو رکعت نماز به جای آورده و نزد خداوند به گناهان خود اعتراف نماید. دررکعت اول بعد از حمد، توحید و در رکعت دوم بعد از حمد سوره کافرون بخواند.
۴- روزه این روز برای کسی که ضعف پیدا نکند و روزه اش مانع از انجام اعمال نشود مستحب است.
۵- تسبیحاتی که در اعمال شب عرفه ذکر شد، خوانده شود. و پس از آن ذکر ” سبحان الله و الحمدالله و لا اله الا الله و الله اکبر” صد مرتبه، سوره توحید صد مرتبه، آیة الکرسی صد مرتبه و صلوات صد مرتبه گفته شود و پس از آن اذکار "لا اله الا الله وحده لا شریک له له الملک وله الحمد یحیی و یمیت و یمیت و یحیی و هو حی لا یموت بیده الخیر و هو علی کل شی قدیر، استغفرالله الذی لا اله الا هوالحی القیوم و اتوب الیه ، یا الله، یا رحمن، یا رحیم، یا بدیع السموات و الارض یا ذالجلال و الاکرام ، یا حی یا قیوم، یا حنان یا منان، یا لا اله الا انت، امین” ، هر کدام ده مرتبه گفته شود و بعد از آن دعای اللهم انی اسئلک یا من هو اقرب الی من حبل الورید یا من یحول بین المرء و قلبه یا من هو باالمنظر الأعلی و بالافق المبین یا من هوالرحمن علی العرش استوی یا من لیس کمثله شی و هو السمیع البصیر اسئلک ان تصلی علی محمد و ال محمد را بخوان و حاجت خود را از خداوند طلب نما.
۶- صلواتی از امام صادق علیه السلام روایت شده که باعث سرور اهل بیت علیهم السلام می شود. "اللهم یا اجود من اعطی….
۷- خواندن دعا "ام داود” که در اعمال نیمه رجب ذکر گردیده است.
۸- تسبیح زیر گفته شود که ثواب آن قابل شمارش نیست.
سبحان الله قبل کل احد و سبحان الله بعد کل احد….
۹- خواندن دعایی که امام حسین علیه السلام در روز عرفه در عرفات خواندند.
"الحمدلله الذی لیس لقضائه دافع ولا لعطائه مانع….
۱۰- خواندن زیارت جامعه کبیره نیز در این روز سفارش شده است.
شب دهم
از لیالی متبرکه است و از آن چهار شبی است که احیاء آنها مستحب است و درهای آسمان در این شب باز است و زیارت امام حسین علیه السلام در این شب، سفت است. و دعای "یا دائم الفضل علی البریة، یا باسط الیدین بالعطیة، یا صاحب المواهب السنیة صلی علی محمد و اله خیر الوری سجیة و اغفرلنا یا ذاالعلی فی هذه العشیة”، در این شب خوانده شود.
روز دهم (عید قربان)
اعمال روز عید قربان
۱- غسل در این روز که سنت موکد است.
۲- نماز عید قربان.
۳- خواندن دعای چهل و هشتم از صحیفه سجادیه که اول آن اللهم هذا یوم مبارک است. و نیز خواندن دعای چهل و ششم که با عبارت یا من یرحم من لا یرحمهُ العباد آغاز می شود.
۴- دعای ندبه خوانده شود.
۵- قربانی کردن.
۶- تکرار تکبیرات زیر بعد از نمازها.
الله اکبر الله اکبر و لااله الا الله والله اکبر الله اکبر ولله الحمدالله اکبرعلی ما هدانا الله اکبر علی ما رزقنا من بهیمةِ الانعام و الحمدُالله علی ما ابلانا.
وبه شبهاي ده گانه سوكند . ابن كثير وغيره درتفسير خود ميكويند منظور از اين ده شب دهه ذي الحجه است همانطور كه ابن عباس و ابن الزبير ومجاهد وديگري رضي الله عنهم اجمعين فرمودنند.
خداوند متعال در موضع ديكر ميفرمايند: (ليذكروا اسم الله في ايام معلومات ) و نام الله را در روزهاي مشخص ياد كنند كه همان روزهاي دهكانه ذي الحجه است.
وهمچنان رسول الله (ص) برای استفاده وغنیمت شمردن این روزها مردم راتشویق نموده وفرموده اند(ما من ایام العمل الصالح فیها احب الی الله من الایام الارجل خرج بنفسه وماله فلم یرجع من ذالک بشیء) روزهایی نیست که عبادت در انها نزد خدای متعال محبوب تروپسندیده تر از این ایام یعنی( دهه اول ذی حجه)باشد گفتند :ای رسول الله حتی جهاد در راه خدا نیز ازان محبوتر نیست؟ فرمودند جهاد در راه خدا از ان محبوبتر نیس مگرموردی که با جان ومال خود برای جهاد خارج شده وهیچ کدام را باز نیاورده شهید شده باشد.
پس هر مسلمان عاقل ودانا لازم است این مواسم واوقات را با خوشحالی استقبال کند وان را غنیمت بشمارد امام نووی رحمة الله درباره روزه ایام دهگانه می گوید:روزه ی ان شدیدا مستحب است ورسول الله ص می فرماید:هیچ ایامی بهتر از ایام دهگانه در نزد خداوند نیست وهیچ عمل صالحی نیست که انجامش در این ایام دهگانه نزد الله تعالی محبوبتر از این ها باشد پس در انها بسیار تهلیل (لا اله الا الله)وتکبیر(الله اکبر)وتحمید (الحمدلله)بگویید. ودر این ده مبارک روز بسیارعظیمی است وان روز عرفه نهم ذی الحجه است
وروزه روز عرفه فضیلت بزرگی دارد
رسول الله (ص) فرمودند: ( صیام عرفه یکفر النه الماضیه والباقیه)
روزه روز عرفه کفاره گناهان سال گذشته وسال جاری می شود
وغنیمت شمردن روزقربانی بسیاری از مسلمانان از عظمت بزرگی این روز غفلت می کنند
رسول الله (ص)می فرمایند: (ان اعظم الایام عند الله یوم النحر ثم یوم القر)
بزرگترین ایام نزد خداوند روز نحر یعنی قربال وپس از ان روز قر وروز قر یعنی روزاستقرار در منی که روز 11 ذی الحجه است.
یکی دیگر از اعمال مشروع و پسندیده در این دهه مبارک قربانی کردن است و شخصی که قصد قربانی کردن دارد از وارد شدن ماه ذی الحجه نباید مو ناخن خود را کوتاه کند و قربانی بایستی خالی از عیبها و نقصها باشد و بهتر است که بعد از نماز عید آن را قربانی کند و جایز است تا روز اخر ایام تشریق یعنی تا روز سیزدهم ماه ذی الحجه به تاخیر بیاندازد و قربانی را باید به سه قسمت تقسیم نماید یک قسمت برای خود و دومی برای خویشاوندان و سومی برای فقراء و مساکین و جایز است تمام انرا به فقرا و مساکین اهدا کند.
اما فضایل حج و عمره:
خداوند می فرماید: ( وأتموا الحج والعمرة لله )
تنها برای رضایت خدا حج و عمره را به پایان برسانید.
1. حج یکی از بزرگترین عبادات و رکنی از ارکان دین است.
2. حج شوینده ناپاکیهای گناهان است. رسول الله علیه الصلاة والسلام میفرماید:
( من حج لله فلم یرفث ولم یفسق رجع کیوم ولدته امه )
هرکسی که حج کند و در حج خود همبستری نکند و دچار گناه نشود به مانند روزی که مادرش او را به دنیا آورده است از حج برمی گردد.
3. حج سبب دخول بهشت می شود. رسول الله علیه الصلاة والسلام میفرماید: حج مبرور پاداشی جز بهشت ندارد.
4. حج معادل جهاد در راه خداوند است .
(سئل رسول الله صلي الله عليه وسلم اي العمل افضل ؟ قال ايمان بالله قيل ثم ماذا ؟ قال الجهاد في سبيل الله قيل ثم ماذا؟ قال الحج المبرور ) رواه مسلم
از حضرت رسول الله سوال شد که کدام اعمال افضل و بهتر است رسول الله علیه الصلاة والسلام فرمودند: ایمان به خدا و جهاد در راه خدا گفتند دیگر کدام؟ فرمودند: حج مبرور
5. ازدیاد انجام دادن حج و عمره سبب از بین رفتن فقر و تنگدستی انسان می شود
قال صلی الله علیه وسلم( تابعوا بین الحج والعمره قال المتابعه بینهما تنفی الفقر والذنوب كما ينفي الكير الخبث)
6. شخص حاجی میهمان خداوند است و بر خداوند که میهمان خود را اکرام کند و دعای ان را اجابت کند
( قال صلی الله علیه وسلم الغازی فی سبیل الله والحاج والمعتمر وفد الله دعاهم فاجابوه وسالوه فاعطاهم)
برای این که بتوانیم بهره ای از این ایام عزیز ببر