به گزارش خبرنگار مهر، رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیام به همایش ملی «تغییرات جمعیتی و نقش آن در تحولات مختلف جامعه» با اشاره به اهمیت موضوع جمعیّت و ضرورت فرهنگ سازی برای اقناع نخبگان در ارتباط با نیاز کشور به افزایش جمعیت، خاطرنشان کردند: مسئلهی نمای جوان برای کشور یک مسئلهی اساسی، مهم و تعیین کننده است و کشورهایی که در دنیا دچار پیری جمعیت شدهاند به دشواری راه علاجی برای مشکلات ناشی از آن یافته اند که لازم است برای حل این مشکل کار علمی، عمیق و اساسی صورت پذیرد.
ایشان در این پیام تصریح می کنند "مسئله جمعیّت که بجد هم مورد بحث و اختلاف نظر در جامعه است، مسئله بسیار مهمّی است. بلاشک از نظر سیاست کلّی کشور، کشور باید برود به سمت افزایش جمعیّت؛ البتّه به نحو معقول و معتدل. همه اشکالات و ایرادهایی که وارد میشود -که بعضی از اشکالاتی را هم که مطرح میکنند ما دیدهایم - قابل برطرف شدن و قابل پاسخ دادن است."
دکتر بهرام امیراحمدیان در گفتگو با خبرنگار مهر، در مورد تبعات و نتایج پیر شدن جمعیت گفت: طبیعی است که هر چه جمعیت پیرتر بشود از آن طرف سنین بالای کار از رده خارج می شوند و برای دولت ها هزینه بر است. زیرا این افراد بازنشستگی می خواهند و جمعیت تولید کننده ای هم نیستند. اصولاً بالای 65 سال بالای نیروی کار قلمداد می شوند. و هرچه تعدا این افراد بیشتر بشود برای کل جامعه هزینه خواهد داشت.
وی افزود: زیرا جامعه باید احتیاجات آنها از جمله خدمات بهداشتی و درمانی و حقوق و سایر احتیاجات آنها را تأمین کند. بنابراین سیاست های جمعیتی باید طوری باشد که جمعیت بالای 65 سال که بالای نیروی کار هستند و جمعیت زیر 15 سال که جمعیت پائین نیروی کار هستند زیاد نشوند و بار تکفل متعادل باشد. زیرا این جمعیت تولید کننده نیست به همین جهت پیری جمعیت یا جوانی بیش از حد جمعیت بار تکفل را بالا می برد که مشکلاتی برای جوامع پیش می آورد.
وی تصریح کرد: باید تعادلی بین سه طبق پائین نیروی کار و نیروی کار و بالای نیروی کار وجود داشته باشد. و نرخ مرگ و میر با نرخ رشد جمعیت همخوانی و تناسب داشته باشد. لذا نرخ رشد 1/5 درصد برای جامعه ما خوب است.
این نویسنده و مترجم در خصوص گسست فرهنگی ناشی از اختلاف سنی والدین و فرزندان هم بیان کرد: گسست فرهنگی بیشتر مربوط به جوامعی است که بین نسل ها فاصله می افتد. در جوامع پیشرفته این فاصله بین نسل ها کمتر است ولی در جوامع سنتی خروج جمعیت سالخورده از چرخه تعاملات فرهنگی که بیشتر در جوامعی است که توسعه خطی دارند باعث گسست فرهنگی آنها با جمعیت جوان که توسعه فرهنگی را بر عهده دارند می شود. جمعیت پیر امکان دسترسی به فرهنگ روز را ندارد. در نتیجه پیری جمعیت در جوامع سنتی باعث گسست فرهنگی می شود. به همین جهت جوامع روی کم کردن اختلاف سنی میان جوانان و سالخوردگان در خانواده ها برنامه ریزی و سرمایه گذاری می کنند.
استاد دانشگاه تهران تصریح کرد: در جامعه ما هم این گسست به خاطر جهانی شدن و تجارت جهانی و توسعه فضای مجازی در کشور مشهود است. گسست فرهنگی در اثر اختلاف فرهنگی بین نسل گذشته و نسل حال حاضر ایجاد شده است.
این نویسنده و مترجم در مورد اینکه چه نسبتی میان میانگین سنی یک جامعه و تحقق رشد و توسعه که مستلزم نیاز به نیروی کار جوان است در آن جامعه وجود دارد هم عنوان کرد: میانگین سنی هرچه پائین تر باشد نشاندهنده جوانی جمعیت و بالعکس نشانه پیری جمعیت است. میانگین سنی 25 سال برای ما خوب است زیرا نیمی از جمعیت پائین آن و نیمی بالای آن قرار دارند. میانگین اگر پائین بیاید خطر جوانی جمعیت و اگر بالا برود با خطر پیری جمعیت روبرو می شویم. جوانی جمعیت هم مثل پیری جمعیت مشکل آفرین است. زیرا تأمین نیروی پائین کار و همچنین تأمین نیازهای جوانان به اشتغال و مسکن و آموزش های اولیه و کلاسیک و مهارتی از ضروریات برنامه های یک کشور است که با ازدیاد این قشر با مشکلاتی روبرو خواهیم شد.
استاد دانشگاه تهران یادآور شد: باید بین سه طبقه جمعیت تعادل برقرار کرد که نرخ رشد جمعیت متعادل باشد. امروزه با افزایش سطح بهداشت جهانی نرخ مرگ و میر کاهش یافته و طول متوسط عمر افزایش یافته است. بنابراین باید نرخ زاد و ولد هم تناسبی با نرخ مرگ و میر پیدا کند. بطور طبیعی نرخ رشد 1/5 درصد برای ما خوب است. خارج شدن جمعیت اعظم سالخورده از نیروی کار همانند بیکاری برای ما آسیب زا است. اگر چه بیکاری مادر همه بزهکاری های اجتماعی است و باید برای اشتغال نیروی کار سرمایه گذاری کرد. از همین جهت سیاستهای جمعیتی یک مقوله پیچیده و چند وجهی است و باید در تمام زمینه های اقتصادی، فرهنگی، روانی، اجتماعی روی آن کار شود. سیاست های جمعیتی یک مقوله چند رشته ای است که باید بطور گسترده مورد توجه قرار بگیرند تا جامعه از لحاظ جمعیتی به تعادل دلخواه دست یابد.