دیابت دو نوع اصلی دارد. در دیابت نوع یک تخریب سلولهای بتا در پانکراس به نقص تولید انسولین منجر میشود و در نوع دو مقاوت پیشرونده بدن به انسولین وجود دارد که در نهایت ممکن است به تخریب سلولهای بتای پانکراس و نقص کامل تولید انسولین منجر شود. در دیابت نوع دو مشخص است که عوامل ژنتیکی، چاقی و کمتحرکی نقش مهمی در ابتلای فرد دارند.
در این گزارش برآنیم تا پای درد دل بیماران دیابتی ایلام بنشینیم تا شاید بتوانیم کمی از آلام آنها را بکاهیم.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، منطقهی ایلام،قدمهایش را آرام برمیداشت، خسته بود و هویدا بود که در افکارش سر و صدایی برپاست. بیحوصله و نگران است. جلو رفتم و سلامش کردم، انگار مرا نمیشناسد، جلوتر رفتم گفتم خانم حسینی منو نمیشناسی؟ اونوقت بود که سلامم را پاسخ گفت، روی پلههای جلوی خانهشان نشست و گفت: از وقتی که دیابت پیشرفت کرد چشمانم هر روز کمسوتر میشود و هر چه عمل و مداوا میکنم انگار نه انگار.
«شمسی خانم حسینی» در مورد بیماریش گفت: سالیان سال است که بیماری قند دارم اما چند سالی است پیشرفت کرده و بر روح و روان خودم و خانواده اثر گذاشته است.
وی گفت: در شبانهروز هر چه آب مینوشم عطشم برطرف نمیشود این پرنوشی سبب تکرر ادرار میشود. همیشه حالت خستگی و کسالت و استرس دارم. آنقدر بر روی محدودیتهای غذایی حساس شدهام که باعث آزردگی روحم شده است و مدام نگران عوارض و علائم پیشبینی نشده هستم.
حسینی ادامه داد: دیابت باعث تاری دید و خونریزی شبکیهی چشم میشود، بدنم، بهخصوص پاهایم بیحس است.ارمغان قرصها و انسولینهایی که تزریق میکنم ایجاد نارسایی کبدی، کلیوی همچنین ناراحتی معده است.
چشمان خستهاش را روی هم میگذارد و میگوید: وقتی زخمی ساده به وجود میآید مدت زمان طولانی برای ترمیم نیازمند است که اگر متوجه زخم به علت کمحسی اعصاب (نوروپاتی) نشویم عفونت میکند و میترسم در صورت رسیدگی نکردن بهموقع پاهایم قطع شود.
حسینی میگوید: این بیماری و عوارضش بهگونهایست که سایهای همیشگی بر روی روابط خانوادگی و اجتماعی فرد دیابتی میکشد از طرفی هزینهی دارو، تغذیه و مراجعهی مداوم به پزشک برای کنترل قند ایجاد نگرانی و حساسیتهای زیادی برای بیمار و اعضاء خانواده میکند.
این فرد مبتلا به دیابت اضافه میکند: هر چند درمانگاههایی هستند که خدماتی چون ارائهی دستگاههای تست قند و آزمایش خون دارند اما برای کنترل بیشتر و تهیهی دارو حداقل هزینهی دارویی پزشک 150 هزار تومان است که فشار مالی زیادی را به خانواده وارد میکند.
«م-امیری» یکی دیگری از بیماران دیابتی است که انسولین تزریق میکند و از هزینههای سرسامآور داروها و ویزیت دکتر گلایهمند است.
امیری ادامه داد: پیش از تحریمها تهیهی انسولین و سرمها به راحتی از طریق داروخانه انجام میشد که طی 6 ماه پیشین بدون ویزیت پزشک و تحویل نسخه به داروخانه امکان تهیهی داروها وجود نداشت البته بیکیفیتی سرنگها و تهیه کردن آن به سختی هم جای پرسش دارد.
وی با اشاره به وجود انجمنی خاص بیماران دیابتی گفت: متاسفانه در مراجعه به علوم پزشکی از منحل شدن این انجمن خبر دادند که لازم است این انجمن تشکیل شود تا بیماران بهجز عواقب وخیم بیماری و برنامهی دشوار غذایی به فکر تهیهی دارو آن هم با هزینهی هنگفت نباشند.
امیری که صاحب زن و فرزند است برای کار کردن متناسب با شرایط بیماریش گفت: بیماران درگیر با این موضوع توان انجام هر شغلی را ندارند که از این نظر هم در سرگمند آن هم با هزینههای امروز، بیمار هم که باشی ...
دکتر «اسد احسانزاده» مسوول پیشگیری و مبارزه با بیماریهای دانشگاه علوم پزشکی استان ایلام در اینباره به ایسنا گفت: دیابت بیماری متابولیک رو به افزایش در جهان است و یکی از موارد عمدهی ابتلا به دیابت سالمند شدن جمعیت است که کشور نیز به علت انتقال نسل جوان به سالمند با این تهدید روبرو است و از طرفی روند ماشینی شدن زندگی امروزی که کم تحرکی را بهدنبال دارد یکی دیگر از عواملی است که مرض قند را تشدید میکند و استرس سومین علت و شایعترین علت در ایجاد دیابت است.
وی گفت: دیابت به علت نبود یا عدم تاثیر انسولین در بدن ایجاد میشود گروه کودک و نوجوان که انسولین ندارند بهعنوان بیماران تیپ یک شناخته میشوند در حالی که افراد بالای 30 سال که انسولین در بدن دارند اما اثرگذار نیست تیپ دوم این تقسیمبندی را شکل میدهند که شایعترین گروه مستعد بیماری قندی هستند.
احسانزاده بیتحرکی و افزایش وزن را از عوامل مستعد ایجاد بیماری دیابت دانست و گفت: 35 درصد جمعیت ایلام به اضافه وزن و چاقی مبتلا هستند که از این میزان 25 درصد آنان نمایهی تودهی بدنی بالایی دارند.
وی افرادی با عارضهی پر فشاری خون (فشار سیستول بیش از 140 و دیاستول 90 )و کسانی را یکی از اقوام نزدیک مبتلا به این بیماری است را از افراد مستعد ابتلاء به بیماری دیابت برشمرد و افزود: زنانی که سقط خودسرانه بیش از دو بار یا فرزندمردگی داشته و همینطور زنانی که در بارداری نخست دیابت داشته اند و نوزادی با وزن بیش از 4 کیلوگرم بهدنیا آوردهاند از افراد مستعد ابتلاء به مرض قند هستند که حتی اگر برای دومین بار باردار نشوند 50 درصد احتمال ابتلا به این بیماری را دارند.
احسانزاده افرادی با چربی خون بالا را نیز گروه دیگری از مبتلایان به دیابت دانست و گفت: همهی افراد در معرض ابتلاء به این بیماری هستند بنابراین افراد جامعه از مصرف مواد غذایی پرکلسترول از قبیل فستفودها، ساندویچ، پیتزا، چیپس و پفک پرهیز کنند.
وی ورزش و تحرک حداقلی (نیم ساعت فعالیت روزانه) در کنترل دیابت موثر دانست و خاطر نشان کرد: افراد جامعه باید مواد چرب و شیرین را از رژیم غذایی معمول خود بهخصوص فستفودها و ساندویچها حذف کنند.
مسوول پیشگیری و مبارزه با بیماریهای استان ایلام گفت: در یک کلام تغییر رفتار و شیوه زندگی بهترین عامل پیشگیری در افراد جامعه است.
احسانزاده تصریح کرد: افراد مبتلا به این بیماری باید روزانه عمل خودپایشی بر روی اعضاء و اندامهای بدن را انجام دهند حتی این خودپایشی را بیشتر در انگشتهای پا و کف آن انجام دهند چون عفونت در این افراد سریعاً به استخوان رسیده و به قطع عضو منجر میشود.
وی یکی از دیگر اقدامات بیمار را معاینههای دورهای مکرر از چشم، قلب و کلیه برشمرد و افزود: این معاینات سالیانه است.
وی افزود: در بررسی طرح سلامت و آمارگیری بیماران مبتلا به دیابت در روستاها مشخص شد بیش از 2000 نفر از افراد بالای 30 سال این مناطق به دیابت مبتلا هستند که زنان دو سوم مبتلایان این جمعیت را شکل میدهند.
احسانزاده گفت: کسانی که در معرض یا ابتلا به دیابت هستند باید دستورات دقیق کارکنان و پزشکان معالج را رعایت کنند وگرنه پیشرفت این بیماری سبب اختلال فعالیت بدن میشود که در دیابت پیشرفته رودهها، معده، دردهای متفرقه، خارش، سکتههای قلبی و مغزی و... را بهدنبال دارد.
بهگفتهی وی، درمان دارویی تنها راه کنترل بیماری دیابت است و قابل درمان نیست.
احسانزاده در پاسخ به پرسش خبرنگار ایسنا در رابطه با علت منحل شدن انجمن حمایت از بیماریهای دیابتی گفت: این انجمن یک نهاد دولتی نیست بلکه کاملاً شخصی بود و به علت مغایرت نداشتن با دستورالعملهای سلامت این انجمن منحل شد و از طرفی چون دیابت جزو بیماریهای صعبالعلاج نیست سیاستمداران و متولیان امر از همینرو نمیتوانند از دایر شدن این انجمن با ساز و کار خاصی حمایت کند.
احسانزاده در پایان فقدان کلینیک خاص بیماران دیابتی را مشکلی اساسی دانست و گفت: اگر کلینیک خاص افراد دیابتی وجود داشته باشد معاینات آنان براساس پرونده دنبال شود و در خصوص تهیهی انسولین و دیگر خدمات با راحتی بیشتری روبرو میشوند.
گزارش: رقیه کاظمی، خبرنگار ایسنا، منطقه ایلام.