به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، منطقه قم، رفوگری و مرمت فرش همگام با هنر فرش بافی به وجود آمد که این هنر توانست با مرمت فرشهای آسیب دیده، جانی تازه به هنر ایرانی در فرش بافی بدهد و قطعا با توجه به مرمت فرش و حفظ ارزش آن، فعالیتی اقتصادی و مقرون به صرفه نیز است.
فرش دستباف با توجه به ارزش صنعتی و هنری خود در معرض آسیبهای فراوانی همچون پوسیدگی، رطوبت و بید زدگی، پارگی و سوختگی قرار میگیرد، از این رو هنر رفوکاران به میدان آمده و ارزش و اعتبار فرش را احیاء میکند.
هنر مرمت و رفوگری فرش در ایران، عمدتا در استانهایی که کارگاههای فعال قالی بافی یا سابقهای دیرینه در هنر فرش بافی دارند، دیده میشود، از این رو میتوان این هنر ارزشمند را در استانهای کاشان، اصفهان، تبریز، کرمان،یزد و قم و... یافت.
رفوگران و مرمتکاران فرش با دستان هنرمند خود و با بهره گیری از قلاب، درفش، قیچی، سوزن و نخهای ویژه در چارچوبهای طراحی شده، پوسیدگیها و پارگیها را مرمت میکنند، به گونهای که به سختی میتوان بخشهای رفوکاری شده را پیدا کرد.
در مرمت فرش های قدیمی به دلیل فقدان رنگهای سنتی گاه رفوگران از محلولهای خاصی برای یک رنگ شدن چلهها با تار و پود فرش استفاده میکنند و با ظرافت خاصی رنگها را در یکدیگر تحت پوشش قرار داده و در نهایت هنری زیبا و چشم نواز را در معرض دید قرار میدهند.
قم با توجه به جایگاه مهم خود در تولید فرش دستباف، هنرمندان پیشکسوت و توانایی در عرصه رفوکاری و مرمت فرش در دل خود جای داده است، هنرمندانی که با همه تواناییهای خود همچنان در فراموشی به سر میبرند و تنها کسانی که به دنبال دستان هنرمند برای احیای فرش میگردند، سری به این عزیزان میزنند.
رفوگران، هنرمندانی که به فرش جان تازهای میدهند
قدم در کارگاه کوچک رفوگری فرش که میگذارم نقش زیبای گل، بوته زار و تصویر شکار روح را نوازش میدهد، اما چشمانت به گوشهای از فرش میافتد که شاید در گوشه صندوقچه و یا در جای نمناکی این گونه آسیب دیده است، دلت میگیرد، آن موقع است که انگار قدر دستان استاد رفوکار را بیشتر میدانی و مطمن میشوی که در این گوشه دورافتاده از خاطر من و تو، هنرمندانی با دستان هنرمندشان، فرش فرسودهای را جان تازه میبخشند.
به یکی دیگر از کارگاههای رفوگری در قم که در جوار کارخانه شستشوی فرش قرار دارد، آمدهایم، محمد حسین اطمینان یکی از پیشکسوتان مرمت و رفوی فرش در قم است که با 65 سال سابقه فعالیت این هنر را برای فرزندانش به یادگار گذاشته و خود هنوز هم در این عرصه تلاش میکند.
این پیشکسوت مرمت و رفوی فرش معتقد است که در سالهای گذشته نسبت به این حرفه بیمهری شده و بسیاری از هنرمندانش به فراموشی سپرده شدهاند.
اطمینان در این باره گفت: مرمت و رفوی فرش در دو دسته از فرشهای خام و شسته شده انجام میشود که در این راستا عیوب و کاستیهای فرش را مرمت میکنیم.
علی اطمینان فرزند این پیشکسوت هنرمند که خود از فعالان این رشته در قم است، در این ارتباط میگوید: یکی از دغدغههای موجود فقدان انجمن صنفی ویژه مرمت کاران و رفوگران فرش است که در این زمینه مسوول و یا سرپرستی برای پیگیری مشکلات این صنف به صورت مجزا وجود ندارد.
وی افزود: مرمت و رفوی فرش، هنری جهانی و سنتی است که متاسفانه به دلیل عدم ساماندهی این هنر، بسیاری از هنرمندان مجبور به فعالیت در منازل خود هستند و از امکانات کافی برای رشد و توسعه شغل خود محرومند.
انجمن صنفی رفوکاران و مرمت کاران فرش قم تشکیل میشود
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان فرش دستباف قم نیز در گفت و گو با خبرنگار ایسنا در این زمینه گفت: بیش از 400 نفر دارای مجوزهای مربوط به صنعت فرش دستباف در استان قم هستند که در این زمینه دهها نفر جزء مرمت کاران و رفوکاران فرش قلمداد میشوند.
غلامرضا اخوان افزود: در جهت توسعه فعالیت ها و ساماندهی مرمت کاران و رفوگران فرش قم برنامههای مختلفی در دست اجراست که در این راستا انجمن صنفی رفوکاران و مرمت کاران فرش به زودی تشکیل میشود.
وی یادآور شد: مرمت کاران و رفوگران فرش در گذشته انجمن صنفی مجزایی داشتند که تاریخ تشکیل آن گذشته است و برای فعال شدن این انجمن صنفی به زودی انتخابات انجام میپذیرد که امیدواریم با همراهی اعضای فعال و هنرمندان در این رشته هنری و صنعتی بتوانیم هنر رفوکاری و مرمت کاری را ارتقاء بخشیم و کم و کاستیهای موجود را از میان ببریم.
اگر چه دغدغهها و دل خستگیهای این هنر هم شنیدنی است و هم تامل برانگیز، اما امیدواریم همه هنرهای سنتی در کنار صنعت و پیشرفت نیز احیاء شوند و میراثهای ارزشمند از گذشته به آسانی از یاد نروند.