فرماندار سابق ماساچوست به تحلیل تاریخی، سیاسی و اقتصادی روابط بین ایران و آمریکا پرداخت و بر لزوم از سرگیری روابط سیاسی و تجاری قوی و سالم بین این دو کشور پس از انجام توافقات تأکید کرد.
به گزارش خبرنگار اقتصادیخبرگزاری فارس، مایکل دوکاکیس متولد سال 1933 بوده و اصالتا یونانی است. وی در سال 1955 از کالج سوارتمور و در سال 1960 از دانشگاه حقوق هاروارد فارغالتحصیل شد. وی حرفه سیاسی خود را به عنوان یکی از اعضای شورای شهر بروکلین آغاز کرد. در سال 1960 به عنوان رئیس سازمان دموکراتیک شهرش انتخاب شد و در سال 1962 یک کرسی را در پارلمان ماساچوست از آن خود کرد. او 4 دوره به عنوان قانونگذار در پارلمان انتخاب شد.
دوکاکیس در بیرون کشیدن ماساچوست از یکی از بدترین بحرانهای مالی و اقتصادی معروف است ولی این تلاش عوارضی هم داشت و ادوارد کینگ درDemocratic Primaryدر سال 1978 او را شکست داد. او در انتخابات ریاست جمهوری 1988 نامزد منتخب حزب دموکرات شد ولی به جورج بوش پدر شکست خورد. پس از آن او اعلام کرد در انتخابات فرمانداری شرکت نمیکند.
مایکل دوکاکیس از جولای سال 1991 استاد مهمان دپارتمان علوم سیاسی دانشگاه نورت ایسترن بوده است و همچنین در برنامه ارشد اجرایی برای مدیران کشوری و محلی در مدرسه جان اف کندی دانشگاه هاروارد تدریس کرده است. او در سه سال اخیر در دانشگاه فلوریدا آتلانتیک نیز تدریس می کند.
او در پژوهشهای خود بر اصلاحات بیمه خدمات درمانی و درسهایی که سیاستگذاران ملی از تلاشها اصلاحات کشوری میگیرند، تمرکز میکند و مقالات زیادی در اینباره تألیف کرده است.
دوکاکیس معتقد است که پس از دستیابی به توافقات در مذاکرات بین ایران و آمریکا، از سرگیری روابط تجاری سالم بین دو کشور ما، از جمله از سرگیری حمل و نقل هوایی، باید خود به خود پس از دستیابی به یک توافقنامه هستهای جامع اتفاق بیفتد.
وی در تحلیل ریشه های تیرگی روابط بین ایران و آمریکا بر این باور است که مداخله آمریکا در کودتای 28 مرداد، اشتباه فاحشی از سوی آمریکا بود و ارتباط زیادی با روابط بسیار دشوار این کشور با ایران، به خصوص پس از خروج شاه داشته است.
دیگر نظرات فرماندار سابق ماساچوست را در گفت وگو با خبرنگار اقتصادیخبرگزاری فارسدر ادامه می خوانید:
• فرآیند مذاکرات رو به پیشرفت است
• لزوم شکل گیری و تداوم روابط سیاسی و اقتصادی آمریکا و ایران
فارس:آیا شما موافق روابط اقتصادی و سیاسی ایران و آمریکا هستید؟ به نظر شما این روابط تا چه حد میتوانند برای دو کشور سودمند باشند؟
دوکاکیس:بله، به شرطی که بتوانیم به توافقی قابل قبول در مذاکرات هسته ای با ایران دست پیدا کنیم. به نظر میآید این فرآیند در حال پیشرفت باشد، اگر بتوانیم برای دست یافتن به توافقی مذاکره کنیم من دلیلی مبنی بر عدم ادامه روابط سیاسی و اقتصادی بین دو کشور نمیبینم.
• ایران نقش مهمی در سیاست خاورمیانه بازی می کند
• نگرانی ایران از سیاست مداخله گری بین الملل در امور داخلی این کشور
فارس:به نظر شما مشکلات اصلی بین دو کشور چیست؟ منابع تنش و عدم اعتماد بین ایران و غرب چیست؟
دوکاکیس:مسأله هستهای ایران از نقطه نظر آمریکا و مجامع بینالملل بسیار مهم و حیاتی است. جای تعجب نیست که ایران نقش مهمی در سیاست خاورمیانه بازی میکند و تمایل دارد این نقش را ادامه دهد. با این حال من فکر میکنم این نقش نگرانی بسیاری از آمریکاییها است و این که چطور میتوان با همکاری یکدیگر راهحلهایی صلحآمیز برای مشکلات پیش روی این منطقه چه در مصر، چه در سوریه و یا هر کشور دیگری در چهارچوب بینالمللی پیدا کنیم. به نظر من از دیدگاه ایران سیاست مداخلهگری بینالملل در امور داخلی این کشور، نگرانی بسیار مهمی است.
• کودتای 28 مرداد اشتباه فاحش آمریکا و ریشه تیرگی روابط ایران و آمریکا
فارس:ریشه تیرگی روابط ایران و آمریکا در چیست؟
دوکاکیس:با این که اینجا در امریکا تعداد زیادی از ما به دلیل سن خود سرنگونی دولت ایران (که به صورت دموکراتیک انتخاب شده بود) با نقشه سی آی ای در سال 1953 را به خاطر نمیآوریم، ولی من به خوبی آن را به یاد دارم. این اشتباه فاحشی از سمت ما بود و ارتباط زیادی با روابط بسیار دشوار ما با ایران، به خصوص پس از خروج شاه داشت.
• به مذاکرات و آینده آنها خوش بین هستم
• موافق شرکت ایران در مذاکرات صلح سوریه هستم
فارس:برای تغییر دینامیک روابط بین آمریکا و ایران به چیزی نیاز است؟ آیا شما درباره راهبردهای دو طرف مذاکرات اخیر خوشبین هستید؟
دوکاکیس:پیشرفت صورت گرفته در دور اخیر مذاکرات به من امید زیادی داد و من به توانایی جمعی ما برای توانایی مذاکره برای دستیابی به توافقی دائمی و رضایتبخش درباره ایران و مسائل هستهای آن خوشبین هستم. در عین حال بسیاری از آمریکاییها نگران بحث تروریسم در منطقه خاورمیانه هستند که در بحث مذاکرات باید به این مسأله نیز پرداخته شود. اگرچه باید اضافه کنم که من با برخی سیاستگذاران آمریکایی مبتنی بر عدم شرکت ایران در مذاکرات صلح سوریه موافق نیستم.
• باید از تحریمهای با دقت و بسیار کم استفاده شود
فارس:آیا شما با تحریمهای اقتصادی به عنوان ابزاری در روابط بینالمللی موافقید؟
دوکاکیس:از تحریمهای اقتصادی در جامعه بینالملل باید با دقت و بسیار کم استفاده شوند، ولی هنگامی که کشوری رفتاری دارد که امنیت و صلح جهانی را تهدید میکند، تحریم میتواند ابزار موثری برای قانع کردن آن کشور برای نشستن بر سر میز مذاکرات با حسن نیت است.
• رفع تحریمها در گروی موفقیت در مذاکرات
فارس:شما فرآیند کاهش و در نهایت رفع تحریمها علیه ایران را چگونه پیشبینی میکنید؟ چه مدت طول خواهد کشید؟ شرایط و پیشنیازهای از میان برداشتن تحریمها چیست؟
دوکاکیس:کاهش و در نهایت رفع تحریمها علیه ایران باید با زمینه مذاکرات موفق و رو به رشد درباره مسأله هسته ای ایران اتفاق بیفتد. اگر این مذاکرات منجر به توافقنامهای جامع و تصدیقپذیر شوند، آنگاه تحریمها برداشته خواهند شد.
• از سرگیری کامل روابط سیاسی و اقتصادی ایران و آمریکا به نفع هر دو کشور
فارس:با توجه به مزایا و منابع طبیعی فراوان و بکر در ایران، پیشنهادات شما برای بهبود شرایط اقتصادی ایران و جایگاه اقتصادی آن در جهان چیست؟
دوکاکیس:از سرگیری کامل روابط بین ایران و امریکا در نتیجه مذاکرات توافقنامهای موفق بر سر مسأله هستهای هم از نظر اقتصادی و هم از نظر سیاسی برای هر دو طرف سودمند خواهد بود.
• توافق جامع و تصدیق پذیر ایران و آمریکا موثر در کاهش نگرانی و ترسهای احتمالی
فارس:به نظر میرسد برخی از همپیمانان آمریکا از تجدید رابطه ایران و آمریکا خوشحال نیستند، آیا پس از اینکه رابطه بین ایران و آمریکا از سر گرفته شود، برنده و بازندهای وجود خواهد داشت؟ آیا این کشورها نگران شرایط اقتصادیاند یا نگرانی آنها صرفاً سیاسی است؟
دوکاکیس:واضح است که همپیمانان آمریکا و دیگر اعضای جامعه بینالمللی وجود دارند که کاملا نگران عواقب توافقنامه بین ایران و کشورهای کلیدی مذاکره کننده بر سر سلاحها و موقعیت هستهای آن کشور هستند. هرچه مذاکرات موفقتر باشند و شرایط هرگونه توافقنامه همهجانبهای بیشتر قابل اجرا باشند، این همپیمانان نگرانی و ترس کمتری خواهند داشت. به همین دلیل است که توافقنامهای جامع و تصدیقپذیر بسیار مهم است.
• شرایط اقتصادی صلحآمیز و پایدارتر اقتصادی و جریان آزاد نفت و دیگر تجارتها در منطقه
فارس:به نظر شما امنیت و ایمنی خلیج فارس و تنگه هرمز برای جریان آزاد نفت و اقتصاد امریکا و جهان چقدر اهمیت دارد؟
دوکاکیس:یکی از مزایای بزرگ مذاکراتی که امیدوارم موفق انجام شود، از سرگیری روابط قدرتمند و سالم اقتصادی بین ما و شرکای مذاکراتی ما و ایران و و دیگر کشورهای خاورمیانه است. چنین روابطی به شرایط اقتصادی صلحآمیز و پایدارتر اقتصادی و جریان آزاد نفت و دیگر تجارتها در منطقه منجر خواهند شد.
• لزوم از سرگیری روابط تجاری سالم بین ایران و آمریکا
• از سرگیری حمل و نقل هوایی خود به خود پس از توافقات اتفاق می افتد
• ایران می تواند همچون گذشته نقش آفرین باشد
فارس:چه موانعی در مسیر راه اندازی پروازهای مستقیم ایران و آمریکا است؟ آیا آمریکا نگران امنیت هواپیماهای ایران است؟ یا دلایل دیگری وجود دارد؟
دوکاکیس:از سرگیری روابط تجاری سالم بین دو کشور، از جمله از سرگیری حمل و نقل هوایی، باید خود به خود پس از دستیابی به یک توافقنامه هستهای جامع اتفاق بیفتد. اگر بتوان به چنین توافقنامهای دست یافت، من دلیلی نمیبینم که چنین ارتباط قوی و سودمند تجاری که شامل سفرهای هوایی منظم شود، بین دو کشور وجود نداشته باشد. در عین حال من باور دارم که ایران میتواند مانند گذشته، نقش مهم و ارزشمندی در برخورد با طالبان در افغانستان و دیگر نقاط داشته باشد.
گفت وگو از: مریم سلیمی