طبق سند تحول بنیادین وزارت آموزشوپرورش دولت مکلف شده تاازطریق این وزارتخانه نظام رتبه بندی حرفهای معلمان رادریک دوره زمانی اجرا کندوهمزمان نیز اصلاحات ساختاریومحتوایی رادرنظام تعلیموتربیت اعمال کند.
طی هفتههای اخیر بودکهاجرای رتبه بندی معلمانوساماندهی جذبوتامین نیروی انسانی آموزشوپرورشازسوی هیئت دولت به تصویب رسیدووزارت آموزشوپرورش موظف شد حداکثر تا سه سال برای اجرای رتبه بندی حرفه ای معلمان اقدام کندکهبر این اساس، جذبوتامین منابع انسانی مورد نیاز آموزشوپرورش اعمازآموزشی، پرورشی، مدیریت، امور اداریوفنیدرتمام دوره های تحصیلی به صورت امر حاکمیتیوصرفاًازطریق مراکز آموزش عالی وابسته به آموزشوپرورش (دانشگاه های فرهنگیانوشهید رجایی) انجام می پذیرد.
افزایش انگیزهوکارایی معلماندرانجام وظایفواثربخشی فعالیتهای آنها برای شکوفا شدن شایستگیهای دانشآموزان، ارتقای منزلت اجتماعیوصلاحیت علمیومهارتهای حرفهای معلمانوبالا بردن سطح معیشت آنها، توسعه مشارکت معلماندرفرآیند بهسازی برنامههای آموزشی، پژوهشی، تربیتیوفرهنگی،سنجش مستمر صلاحیتهای تخصصیوحرفهای معلمان، ایجاد انگیزهدرزمینهسازی برای مشارکتودخالت دانشآموزدرامر تعلیموتربیتوبهبودوارتقای کیفیت تعلیموتربیتوایجاد رابطه بین درجه کاراییومیزان پرداختازجمله اهداف نظام رتبه بندی معلمان است.
به همین منظورباعلیرضا کمرئی استاد دانشگاهوکارشناس آموزشی به گفتوگو نشستهایم.
ویدرپاسخ به این پرسشکهنظام رتبه بندی معلمان راکهتوسط وزارت آموزشوپرورش تهیه شده استراچگونه ارزیابی میکنید؟ اظهار داشت: نظام رتبه بندی حرفه ای معلماندرراستای زیر نظام تربیت معلم ومنابع انسانی به عنوان یکیاززیر نظام های سند تحول بنیادین آماده شده است. آموزشوپرورش تلاش می کند این خرده نظام سند بنیادینرارا به روند اجرا نزدیک سازد.
کمرئی افزود: به گفته حمیدرضا حاجی بابایی، وزیر آموزشوپرورش اهداف جزئیات شیوه نامههای گزینشوارتقای جایگاه معلمان مورد بررسی وتصویب شورای عالی آموزش وپرورش قرار گرفتهودولت نیز نحوه تشکیل کارگروهای ممیزی استانی عناوین رتبهها هیئت ممیزی استانی ومرکزی نحوه تشکیل گروهها وگواهینامه صلاحیت حرفه ایرامشخص کرده است.اما اسناد قابل اتکادراین زمینه بیشتر اظهارات شفاهی وکلی وزیر استکهضمن اشاره به همان کلیات بخشهای منتشر شده اسناد مکتوب بیشتر ناظر به نتایجی استکهپیش بینی می شودازاجرای نظامنامه بدست آید.
** معلمان چشمانداز دقیقیازنظام رتبه بندی معلماندرذهن ندارند
این استاد دانشگاهوکارشناس آموزشی بیان کرد:نکته قابل تامل آن استکهبین چشمداشتهای معلمان وکم وکیف شیوه های دستیابی به شرایط احراز باتوجه به محتویات سند فاصله زیادی دیده می شود، هنوز مشمولان طرح چشم اندازدقیقیازسند وشیوهای دست یابی به آندرذهن ندارند. نظامیکهقرار است مشارکت همگانی رادرآموزش وپرورش بوجود آورد نحوه مشارکت معلماندرتدوین آن مشخص نیست.ازاین رو معلوم نیست قرار گرفتندرمسیر اجرا چه بازتاب ها وقضاوتهایی رادرجامعه معلمان بوجود خواهد آورد.
وی عنوان کرد:وقتی برنامه ای نیست، دستکم برخی آرزوی آن رادردل خود زنده نگه می دارند، اما وقتی برنامه ای بد اجرا می شود خیلیازاشخاصازآن متنفر می شوند این وضعیترامیتوان تنفر به هنگام بدبودن و آرزو به هنگام نبود نامید. موفقیتدراجرای یک برنامه وابسته به پذیرش برنامهوتوانایی اجرای آنازسوی عاملان اجراستوعامل اجرا افرادی هستندکهفراگردهای اجراراهدایتوحمایت میکنند. البته همه تغییرات حاصل جهت دهی عاملان اجرا نیستند. گاه تغییرات طرح ریزی نشده به طور تصادفی یا خودجوش رخ می دهندوحتیدرمقابل تغییرات طرح ریزی شده قرار می گیرندوظهوری بارزتر می یابند.
کمرئیبااشاره به اینکه سند تحول بنیادین به تنهایی دارای انبوهیازمفاهیم ارزشی قابل اعتنا ومهمدرحوزه تعلیم وتربیت استکهاستخراج آیین نامهها ودستورالعملهای اجراییازآن نیازمند تاملات دقیق وحساب شده است،افزود: هرگونه شتابزدگی برای تدوین زیر نظام ها بدون کارشناسیومشارکت فکری مشمولان ومطالعه دقیق واکنشهای معلمان محکوم به شکست خواهد بود.این امر بدیهی استکهحتی برنامههای خوب نیز بدون پیش بینی چگونگی فراهم آوردن موجبات پذیرشواجرایی آن بیفایده است.
این استاد دانشگاهوکارشناس آموزشی بیان کرد:درارتباطبااین خرده نظام تا کنون پنج مستند مکتوب اعم ازمصوب یا غیر مصوب، منتشر شده استکهبه شرح زیر است:
لایحه پیشنهادی به هیئت دولت برای تقدیم به مجلس شورای اسلامی کهدرصورت تصویب مقرر است تا مقررات اداری واستخدامی کارکنان وزارت آموزش وپرورش بدون الزام به رعایت قانون مدیریت خدمات کشوریوسایر مقررات عمومی بر اساس آئین نامههایی باشدکهبه تصویب هیئت دولت می رسد ونظام پرداختها نیز بر اساس تخصص، شایستگیها وعملکردهای رقابتی مبتنی بر نظام رتبه بندی حرفه ای معلمان خواهد شدکهبه تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسیده وتوسط دولت اجرا میشود.
وی افزود: متن پیشنهادی برای تصویبدرشورای عالی انقلاب فرهنگی مرتبطبانظام رتبه بندی حرفهای معلمان، جذبوتامین منابع انسانی.آئین نامه پیشنهادی برای تصویبدرشورای عالی انقلاب فرهنگیدرخصوص نظام رتبه بندی حرفهای معلمان، آئین نامه پیشنهادی برای تصویبدرشورای عالی انقلاب فرهنگی مرتبطباتشکیل هیئتهای عالی جذب معلمان. تصویب نامه شماره 72880/ت49302 ه-مورخه 28/3/92 هیئت محترم وزیراندرخصوص موضوع رتبه بندی حرفهای معلمان ساماندهی، جذب وتامین نیروی انسانی.کهمیتوان گفت اسناد مذکوردرحد کلیات است، امادرهر حال چهارچوب اصلی نظام رتبه بندیراروشن ساخته است.
** نظام رتبه بندی معلمانومسائل عدیده برای نظام تعلیموتربیت
کمرئی ادامه داد:اگرچه به نظر می رسددربعضی حوزهها اسناد پارافراتر نهاده وآئین نامه به دستورالعمل اجرایی نزدیک شده وجزئیاترانیز ، قید کرده استکهاین موضوعدربخش معیارهای ارزشیابی فعالیتها، بیشتر مشهود است.همواره اقدامات وبرنامه علاوه بر کارکردهای آشکار دارای کارکرد های پنهان نیز هستند محتمل استاین زیر نظام کهادعا می شود معلمراقله نشین خواهد کرد وبه تنهایی انقلابیدرسطح آموزش وپرورش بوجود خواهد آورد کارکردهای پنهان آن، نظام تعلیم وتربیت رابا مسائل عدیدهای روبرو سازد مهمترازآن ذهن وفکر مشمولان طرحرایکبار دیگرازتعلیم وتربیت به عنوان وظیفه اصلی واولیه به سمت جمع آوری مستندات ومدارک برای ارتقاءدرنظام رتبه بندی سوق دهد.
این استاد دانشگاهوکارشناس آموزشی گفت: مستنداتیکهاین باربه نظرمی رسد به دلیل پیامدهای مالی ناشیازارزیابی آنها لازم است وقت کافی برای آنها گذاشته شودولازم است وجوه تمایز فراوانیباآثار گذشته داشته باشند چراکهاگر نیاز به تمایز نبود حاجتی به نادیده گرفتن بنیادهای پیشیندرآموزشهای ضمن خدمت وتالیف آثارو نظایر آن دیده نمی شد وفقط شرکت دریک آزمون صلاحیت حرفهای، برای تبدیل وضعیت معلماندرنظام رتبه بندی کفایت میشد.
وی بیان کرد:به تبع این اجرا، سیستم اداری آموزش وپرورش نیز باید درگیر فرایندهای اجرا اعمازتلاش برا تعیین شایستگیهای تخصصی استاندارد دورههای ضمن خدمت عمومی وتخصصی البتهبارویکردی متفاوت، ارزیابی مقالات علمیوکتب تالیف شده وارزشیابی های مورد نظر شود. این امربار جدیدیرابر سیستم اداری تحمیل خواهد کرد. ایندرشرایطی استکههیچیکازفرایند های گذشته تعطیل نشده وسیستم اداری علاوه بر آن باید عهده دار وظایف جدیدی نیز شود مگر آنکه قائل شویم قرار نیست اتقاق خاصیدرحوزه نظارت واجرا بیشازآنچه تا به امروز وجود داشته است اتفاق بیفتد کهدراین صورت ارزشیابیهاوآثار تالیفات شده تفاوت محتوایی چندانیباگذشته نخواهد داشت ومقصود این نظامدربهسازی برنامه های آموزشی وپژوهشی وبه روز شدن دانش معلمانبامشکل مواجه خواهد شد.
کمرئی گفت: البته این امر به معنای انکار ضرورت تحول نیست بلکه اتخاذ پیش بینیهای لازم برای تسهیل ودرعین حال دقتدرشیوههای عملیاتی کردن نظام رتبه بندیرامد نظر قرار داده است.
این استاد دانشگاهوکارشناس آموزشیبااشاره به اینکه ما برای تبیین نگاه کلی خویش به نظام رتبه بندی فروضیرامسلم دانسته ایم وبه فرض تحقق آن به ارائه دیدگاههای خویش پرداخته ایم.، این فرض ها عبارتند از: آموزش وپرورش قادر است ، تمامی سازوکارهای مربوط به آماده سازی سیستم اداری خویشرا، برای اجرای نظام رتبه بندی فراهم آورد. آموزش وپرورش قادر است کاستی های ناشیازارزیابی فعالیت های معلمان رادرتبدیل مفاهیم انتزاعیدرفرمها به مفاهیم انضمامی برطرف کندومعیارهای دقیق قابل سنجشی رادردستورالعملهای جدید پیش بینیوپیشنهاد کند بهنحویکهاین فرم ها ونتایج ناشی ارزشیابی تفاوت معناداریبافرم هاو ارزشیابی های پیشین داشته باشد.
ویدرادامهبااشاره به این فرضها گفت: آموزش وپرورش قادر خواهد بود همه ساله 2تا 3 آزمون استانداردرابرای تعیین شایستگیهای تخصصی معلمان اجرا کند، معلمان به منظور ارتقاء منزلت اجتماعی خودازیک طرف وبهره مندی ازمزایای قابل توجه ناشیازقرار گرفتندررتبه بالاتراز طرف دیگر، انگیزه کافی برای تحرک دردرون این نظام پیدا خواهند کرد، ماده واحده تقدیمی دولت به مجلس مصوب خواهد شد وآموزش وپرورش اجازه خواهد یافت تا سیستم متفاوتی رادرنظام پرداختها داشته باشدومتعاقب آن نظامی شکل خواهد گرفتکهشرایط ممتازیرابرای معلمان رقم خواهد زد. به گفته وزیر آموزشوپرورش، آنچه کهدردولتدرخصوص نظام رتبهبندی معلمان مصوب شدهدرچارچوب قانون مدیریت خدمات کشوری است، اما آموزشوپرورشازمجلس درخواست کرده تا این نظامرابه صورت مستقلوخارجازقانون مدیریت خدمات کشوری مصوب کند.درصورت عدم تصویب ماده واحده فاصله گرفتنازوضع موجود حداقلدرحوزه پرداختها، اگر نگوئیم غیر محتملکهبسیار دشوار خواهد بود چراکهبایددردرون نظام مدیرت خدمات کشوری به اجرای تغییراتی دست بزند کهموانع ناشیازآن احتمالا تا کنون مانعازتمایزهای تعیین کننده ویا حتی تساویگرایانه شده است.
کمرئی اظهار داشت: فرض نهایی آن استکهوزارتخانههای متفاوت نهادهای فرابخشی ودستگاههای دولتی به هنگام پیش بینی اعتبارات سالیانه همواره به همراهیباآموزشوپرورش خواهند پرداختومجلس شورای اسلامی نیز همواره برای ایجاد شرایطی متفاوت وممتازدرتصویب اعتبارات به همراهی آموزش وپرورش خواهد پرداخت.
یکیازمهمترین موضوعات مطرح شدهدراین بحث تأمین مالی این طرح است وزیر آموزشوپرورش نیزدراین باره گفته استکه70 درصدازاعتبارات نظام رتبهبندی معلمانازمحل مهندسی نیروی انسانی تأمین میشود،وطی سه سال، مهندسی نیروی انسانیدرآموزشوپرورش به طور کامل اجرا خواهد شدوافرادی کهدرآموزشوپرورش کار میکنند همهدررشته تخصصی خود حضور خواهند داشت.
وی افزود: فقدان اعدادوارقامدررابطهباپیش بینیهاسبب عدم فهم موضوع توسط معلمان می شود به این معنیکهیا مبلغ مورد نیاز برای مشمولان آنقدر ناچیز استکهاجرای یک برنامه مهندسیدرطول سه سال برای تامین مال آن کفایت میکند یا آنکه میزان اتلاف نیروی انسانی آموزشو پرورشدروضعیت فعلی بقدری زیاد استکهاجرای یک برنامه مهندسی نیروی انسانی باعث تامین 70 درصد منابع مالی طرح خواهد شد.در هر حال چون مجهولات این معادله فراوان است یافتن پاسخ برای آن نیز برای معلمان بسیار دشوار است.
** نیم نگاهی به اهداف طرح ونحوه اجرا
صرفا دارندگان مدرک دکتری میتوانندبارتبه استادیار معلم وارد شوند
این استاد دانشگاهوکارشناس آموزشی بیان کرد: افزایش انگیزهوکارایی معلماندرانجام وظایف، اثر بخشی فعالیتهای آنان برای شکوفا شدن شایستگیهای دانش آموزان، ارتقای منزلت اجتماعی،صلاحیت، مرجعیت علمی، مهارت های حرفهای معلمانوبالابردن سطح معیشت آنان، توسعه مشارکت معلماندرفرایند بهسازی برنامه های آموزشی، پژوهشی، تربیتیوفرهنگی، سنجش مستمر صلاحیت های تخصصیوحرفه ای معلمان، ایجاد انگیزهدرزمینه سازی برای مشارکتودخالت دانش آموزاندرامر تعلیموتربیت، بهبودوارتقای کیفیت تعلیموتربیتوایجاد رابطه بین درجه کاراییومیزان پرداخت، طبقه بندی شایستگی های معلمان حسب شاخص های چهارگانه فرهنگی، تربیتی، آموزشی، پژوهشیواجراییازاهداف این نظام است.
وی گفت: بر اساس نظام رتبهبندی، پرونده تعیین سطح معلمان برای قرار گرفتندررتبههای مربی معلم، استادیار معلم، دانشیار معلمواستاد معلمدردستور کار قرار میگیرد. ضمن آنکه برای تعیین این سطح،معلمان باید 6 ماه دوره حرفه معلمیرابگذرانندوپسازگرفتن مجوز گواهی حرفه معلمی، میتواننددرکلاسها حضور داشته باشند.ورود به طرحبارتبه مربی معلم آغاز میشود وکسب رتبههای بعدی مستلزم توقفدررتبه قبلی است.فقط دارندگان مدرک تحصیلی دکتری می توانند به شرط داشتن شرایطبارتبه استادیار معلم وارد شوند.
** چشم انداز طرح برای معلمان جدیدالورود
معلمانبامدرک کارشناسی ارشددرسال 25 خدمت به رتبه استاد معلمی میرسند
کمرئی ادامه داد:فرض کنیم معلمی جدیدالورود با مدرک کارشناسیدرسال 1392 وارد سیستم آموزشی شود.در صورت احراز تمام شرایط درسال ششمازخدمت توفیق مییابددرآزمون مرتبه مربی معلم شرکت کندووارد اولین رتبه اصلی نظام شود همین فرد تا رسیدن به مرتبه دانشیارمعلمکهسومین وآخرین رتبه معمولازاین مدرک تحصیلی استبادر نظر گرفتن یک سال تعجیلدرسال 22ازخدمت خویش یعنی سال 1414 به رتبه دانشیار معلمی نائل می شود.تحقق این شرایط برای دارنده مدرک کارشناسی ارشد برای ورود به رتبه استاد معلمی به عنوان بالا ترینوآخرین رتبهدرسال 25ازخدمت اتفاق می افتد ودارنده مدرک دکتری بعداز20 سال به رتبه مذکور نائل خواهد شد.در این صورت به گفته وزیر،بااجرای این قانون، معلمیکهبه رتبه استاد معلمی برسد، حداقل 60 تا 70 درصد افزایش حقوق خواهد داشت.
این استاد دانشگاهوکارشناس آموزشی تصریح کرد: باتوجه به اینکه پایه اولیه حقوق نامشخص است اولا معلوم نیست افزایشدررتبههای اول تا سوم به ترتیب چند درصد خواهد بود ودر نهایت این نسبت چگونه قرار است تحولی اساسیراایجاد کند ثانیاهیچ مقایسهای وجود ندارد تا نشان دهد معلمان نسبت به سایرین کهدراین نظام نیستند چگونه وباچه تفاوتیازنظر حقوق ومزایا ممتاز خواهند شد.60درصد افزایش اگر به سال نخست ورود سنجیده شود برای دارنده مدرک کارشناسی ارشدباگذشت 24 سالازخدمت وی تا رسیدن به مرتبه استاد معلمی سالانه حدود 2.5 درصد خواهد شد مگر اینکه منظور وزیر 60 درصد نسبت به رتبه قبلی فرد یعنی رتبه دانشیار معلمیدریک فاصله 6 ساله باشدکهدراین صورت حسب نظر اعلام شده هر ساله 10 درصد افزایش خواهد بود.ثالثا مشخص نیست این امر علاوه بر افزایش سنواتی رایج است کهدرفضای فعلی برای همه کارمندان دولت اعمال می شود، یا نظام مورد نظر، هنوز برای این امر تعریف مشخصی ارائه نداده است.
وی ادامه داد: اکنون به دقیق ترین آماردردسترسازنیروی انسانی آموزشوپرورش، وضعیت تحصیلات نیروی انسانی شاغل درآن (البته مربوط به بهمن 1389) یعنی سال تحصیلی 1389-1390 توجه کنیم.گذشت دوسال تحصیلیازاین آمار ممکن است تغییر اندکیدرآن به وجود آورده باشدکه این امرنمی تواند درکیفیت برداشت ما تاثیر چندانی نخواهد داشت.کمترازدیپلم 27 هزارو80 نفر معادل 3 درصد،دیپلم 70 هزارو824 نفر معادل 7.9 درصد،کاردانی 264 هزارو866 نفرمعادل 29.7 درصد، کارشناسی 481 هزارو759 نفر معادل 54 درصد، کارشناسی ارشد 45 هزارو349 نفر معادل 5.1 درصدو دکتری یک هزارو604 نفر،معادل 2 دهم درصد.همانطورکهملاحظه میکنیمدراین سال فقط معادل 2 دهم درصد نیروی انسانی شاغل مدرک دکتریومعادل 5.1 درصد دارای مدرک کارشناسی ارشد هستند کهدرمجموعدربهترین شرایط فقط 5.3 درصد امکان ورود به مرتبه استاد معلمراخواهند داشت. دارندگان مدرک کارشناسی ارشد نیز کهدراین سال بالاترین جمعیت آماری یعنی 54 درصدراداشته اند بطور معمول فقط قادر خواهند بوددرسال23ازتجربه شغلی خود درآزمون دانشیار معلمی شرکت کنند.
** اگر ظرف یک تا 5 سالازاجرای طرح وضعیت حقوق معلمان بهبود نیابد نمیتوان به دورنما خوشبین بود
کمرئی اظهار داشت: اکنون به این صحبت وزیر نیز توجه کنیم :بااجرای این نظام برخیازمعلمان موفق به احراز رتبههای مربی معلم تا استاد معلم خواهند شدوبرخی دیگر ممکن است تا پایان دوره بازنشستگی به هیچ یکازاین رتبهها دست نیابند.البته هنوز جزئیات طرح روشن نیست وبه سختی می تواندراین خصوصباقطعیت سخن گفت.اما مقصود آن استکهبدانیم اگر واقعابااجرای این نظام دریک بازه زمانی میان مدت(1تا5 ساله) اختلاف اساسی ایجاد نشود وضعیت حقوقی معلمان بهبودی قابل توجه نیابد، خوشبینی به دورنمای درازمدتونشان دادن افق20 تا 25 ساله وبیان آندرقالب درصدهای چشم گیر (60تا70درصد افزایش حقوق، قله نشینی معلمان،انقلابیدرآموزش وپرورش و...) بیشتر جنبه شعاریوتبلیغاتی خواهد داشت ودر کوتاه مدت ممکن است سبب شکل گیری انتظاراتی فراتراز آنچه مطلوب نظروظرفیت واقعی این نظام است، بشود.
** چشم انداز طرح برای معلمان فعلی
وی ادامه داد: امادراین میان معلمان فعلی مخصوصا معلمانباتجربه بالا، وضعیتی متفاوت دارند.خیل کثیریازمعلمانکهاکنون بر اساس وعده های داده شده چشم امید به نظام رتبه بندی وبهتر شدن وضعیت دوخته اندبااجرایی شدن طرح، تلاش برای قرار گرفتندرطرحراآغاز خواهند کرد.در این هنگام بخشی ازآنها متوجه خواهند شدکهباید یکبار دیگر به ابتدای خط باز گردندوبرای کسب رتبه نخست یعنی مربی معلمی» وحدود 2 دهم درصد یا اندکی بیشتر نیز برای استادیار معلمی امتیاز جمع آوری کنند. ابتدا گواهی صلاحیت حرفه ای بگیرند سپس دردورههای ضمن خدمت - حوزه تربیتی وتخصصی - شرکت کنند، همزمان به فکر امتیازات مناسبدرارزشیابیهای خویش باشندودر نهایتدرآزمون شایستگی تخصصی رتبه مرتبط شرکت کنندودر ادامه برای احراز شرایط رتبه های بالاتر نیز دست به قلم ببرند وبه پژوهش،تحقیقوتالیف مقاله وکتابدرزمینه تخصصی یا مسائل آموزش وپرورشدرزمینه های علمی- تربیتی وتخصصی گروه خود بپردازند.
این استاد دانشگاهوکارشناس آموزشی افزود: ایندرشرایطی استکهدانش آموختگان دوره کارشناسی وحتی کارشناسی ارشد برای پژوهش وتحقیق تربیت نشده اندوگذشت ایام وشرایط زندگی نیز اتخاذ رویکردهای پژوهشی رادرعمل برای بخش اعظمیازجامعه آماری مورد نظر بسیار دشوار کرده است نتیجه این امردرنهایت شکل دادن تالیفاتی نه چندان عمیق وترویج سطحی نگریدرحوزه پژوهش یادرانتها تعدیل توقعات سیستم آموزش وپرورشازمشمولان طرح خواهد بودکهنمی تواند به هیچ وجه مورد انتظار طراحان باشد. بخشی دیگریازمعلمان بویژه معلمانبامدرک کارشناسی ارشد ودکتری، به دلیل تجارب مختلفدرزندگی شغلی خویش شرایط متفاوتیراخواهند داشت، این گروهازمعلمان دارای تجربه بالا هستند. آنها بعدازسال های 1370،درقالب نظام همترازی عناوینی چون مربی،استادیار ودانشیارراکسب کرده بودند ودراین مسیر بتدریج به درجات مربی، استادیار یا دانشیارباپایه های مختلف ارتقاء یافته بودند.آنها یک بار حدودادرسالهای 83 به دلیل اجرای دستورالعمل مسیر ارتقای شغلی معلمان بارتبه های خویش وداع کرده اند این گروه برای انطباقباشیوه جاری رتبه بندی،به جمع آوری امتیاز می پرداختند.آنها نیاز داشتند برای قرار گرفتن درپایه های ارشد، خبرهوعالی به تدریج وبه ترتیب 600،1100و1600امتیازازمحل های مختلف کسب کنند.
کمرئی بیان کرد:انتقال به این شیوهازآنجاییکهبخشیازمستندات مورد نیاز آنهاباتکیه بر سوابق وتجربههای پیشین قابل جمع آوری بود چندان دشوار به نظر نمی رسید وبه همین دلیل می توان گفت این روند بدون توجه به درستی یا نادرستی آن تنشی ایجاد نکردوسبب دلزدگی معلمان نشد ومعلمان توانستندازعهده آن برآینددرهر حال لازم نبود تمام تمرکز خویشراازتعلیم وتربیت به جمع آوری امتیازات اختصاص دهندازسال88به بعد نیزکهدولت پسازسالها مسکوت ماندن «نظام هماهنگ حقوق» به صورت ضرب الاجلی اقدام به صدور حکم کرد ودراین احکام، ردیف هایی همچون حق شغل، حق شاغل، تفاوت تطبیق، حق مدیریت و...راتعریف کرد همچنان این عناویندرحکم کارگزینی معلمان خودنمایی می کرد.
** یا رتبه بندی ویا گواهینامه های متعدددرافزایش منزلت اجتماعی معلمان تاثیرخواهد گذاشت؟
وی گفت: نظام رتبه بندی جدید قصد دارد به بازنگری اساسی دراین رتبه بندی بپردازد. سوال اساسی این است کهآیا رتبه بندی ویا گواهینامه های متعدددرافزایش منزلت اجتماعی معلمان تاثیرخواهد گذاشت؟ آموزش وپرورش می تواند،درصورت تمایل افراد جامعه برای برعهده گرفتن این نقش اجتماعی درورود به این شغل سخت گیرانه عمل کند.اما ابتدا لازم استباروش های سهل گیرانه درشرایط واعطای پاداش مناسب نگرش عمومیدرضعف بنیانهای مالیراتغییر دهد تا تقاضا برای ورود شایستگان به آموزش وپرورش افزایش یابد ودرنتیجه حق انتخابازخیل کثیر متقاضیان برای نقش معلمی فراهم آید سپس به شیوه های سخت گیرانه آنهمدرجذب نیرو و«نه نگهداشت آن» روی آورد بنابرایندرهر حال اعتبار بخشیدن به جامعه هدف، مستلزم پرهیزازتنگ نظریدرتسهیل شرایط ارتقاء وبهره مندیازپاداش مناسب است.
این استاد دانشگاهوکارشناس آموزشی عنوان کرد: واقعیت های اجتماعی نیز نشان می دهد قدر ومنزلت نقش های اجتماعی نظیر پزشکان ومهندسانکهبعضی معتقدنددرزمره مشاغلبامنزلت بالا، تصورمی شود نیز به دشواری دریافت صلاحیت های ضمن اشتغال مانند دریافت نظام مهندسی یا مجوزهای طبابت وگواهی مطب بعدازپایان تحصیلات دانشگاهی بر نمی گردد بلکه روشن بودن نقش،وتعریف شدن به عنوان یک حرفه مشخص وبه تبع آن درآمد بالا-کهیکی ازمعیارهای قوی درقضاوت جامعه است- چنین منزلتیراپدیده آورده است وتقریبا می توان ادعا کرد جامعه این اعتبارومنزلت یا پایگاه اجتماعیرابرای این نقش ها بطور کلی قائلند نه فقط برای گروهیکهتخصص های ویژه ای دارند.این قیاس برای آن استکهبگوییم سخت گیرانه عمل کردندراعطای گواهینامهها ی صلاحیتوگواهینامهها ی تخصصی تحقق شرایط احرازدرنظام رتبه بندی آن هم بعدازاحراز نقش معلمی کمکی به ارتقاء سطح منزلت اجتماعی معلمان نخواهد کرد.
کمرئی افزود:عناوین ساخته شده برای نظام رتبه بندی معلمان نیزکهعیناازآموزش عالی وبا افزودن پسوند معلم به عاریت گرفته شده هیچ اعتباری به این نقش اجتماعی بالذاته مهم نمیدهد بلکه یک رابطه تصنعی بین عنوان ونقش رادرذهن مخاطب متبادر می سازد.به مثابه میوهای به شاخسار درختی بسته باشند زیرا این عنوان برآمدهازفرهنگ سازمانی حاکم بر آموزش وپرورش نیست. واقتضائات رابطه معلمی وشاگردی رادردرون خود ندارد.وزیر آموزشوپرورشدرچهلویکمین نشست اعضای معاونان این وزارتخانه کهدراردوگاه شهید باهنر تهران برگزار شد گفته است: انتخاب اسامی مربی معلم، استادیار معلم ، دانشیار معلمواستاد معلم به واسطه ارزشی بودن آنهادرجامعه صورت گرفته است. این استناد بیانگر آن است کهازدید ایشان عنوان معلمی برای شناخته شدنومعتبر گشتن بایددرمجاورتباواژه های دیگری نظیر استادودانشیار قرار گیرد حال آنکه مقام استادیکهمفهومی بسیار ارزشمند است بواسطه اعتبار معلمی آن است کهشایستگی قرار گرفتندربالاترین پایگاه اجتماعیراپیدا میکند تاملدرمفاهیم دینیوفرهنگی به خوبی موید این مطلب است اما چرا این اعتباردردو بستر اجتماعی متفاوت یعنی مدرسه ودانشگاه مزایای متفاوتی به دنبال دارد، دلایل دیگری دارد.
** دوگانگی قانون یا دو گانگی روش؟ برنامه تحول یا فرصت ارتقاء؟
وی اظهار داشت: وزیر آموزش وپرورش اعلام کرده است تا زمانیکهمعلماندرسطح بندیها، این رتبههاراکسب نکنند، روال قبلی کار آنها ادامه خواهد داشت.حال این سوال مطرح است: اولا آیا منظورازروال قبلی بقاء آنهادرزمره نظام مدیریت خدمات کشوری است یا نظام دیگریدردرون این نظام طراحی خواهد شد؟ پاسخ به این سوالازآن جهت اهمیت مییابدکهآموزش وپرورش قصد داردباتصویب ماده واحده ای خود راازشمول قانون خدمات کشوری مستثنی کند ثانیا آموزش وپرورش تا چه مدتی این دوگانگی (اعمازدوگانگی قانون یا دو گانگی روش برخوردبامعلمان یعنی مشمولین سطح بندی وغیر مشمولین )راتحمل خواهد کرد؟وزیر آموزش وپرورشبااشاره به تعریف استانداردهاوصلاحیتهای حرفهای برای نظام رتبه بندی معلمان گفته استبااجرای این نظام برخیازمعلمان موفق به احراز رتبههای مربی معلم تا استاد معلم خواهند شدوبرخی دیگر ممکن است تا پایان دوره بازنشستگی به هیچ یکازاین رتبهها دست نیابند.
کمرئی افزود: این عبارتدرواقع بیانگر فرصتی استکهبرای معلمان توانمند برای تغییر موقعیت خویشدردرون یک پایگاه اجتماعی واحد فراهم آمده است.بنابراین چگونه قادر است به تنهایی، بزرگ ترین جراحیدربدنه آموزشوپرورش تلقی شود؟با توجه به اینکه هنوز روشن نیست چه نسبتیازمعلمان قادر خواهند بود تحرک شغلیدردرون این نظامراتجربه کنند اظهار نظردرباره امکان یا عدم امکان تحول آفرینی برای نظام احتیاط بیشتریرامی طلبد.ثالثا هرگاه معلمی گواهینامه صلاحیت حرفه ایراکسب کند ولی تمایلی برای ورود به نظام رتبه بندی نداشته باشد یا قادر به آن نباشند شایسته نیست تغییریدرمنزلت اجتماعی وی پدید آید؟وضعیت معیشتی وی بر چه اساسی متحول خواهد شد؟ آیا اساسا این نظام یک مکانیزم برای افزایش انگیزه وارتقآء عموم معلمان است ،وقصد دارد فضای مطلوب تریرابرای همه نیروی انسانی شاغلدرآموزش وپرورش فراهم آورد ،و افزایش شان ومنزلت همگانی معلمانراتامین کند ؟ یا فقط مهمترین راهکاروانگیزش برای ارتقای توانمندیهای حرفه معلمی است؟و اساسا چرا باید افزایش حقوقوتغییر منزلت معلمان به عنوان پاداشیدرقبال تلاشی سخت اعطا شود؟ مگر افزایش منزلت معلماندرشرایط فعلی یک حق برای نقش اجتماعی مورد نظر نیستکهلازم شده آنرابه احراز شرایط وعبورازدالان دشوار تغییرات گره بزنیم؟مطلوبترآن است نظم آینده بر پایههای شرایط موجود مستقر شود؟
این استاد دانشگاهوکارشناس آموزشی بیان کرد:دراین نظامباتوجه به آنچه به عنوان شروط لازم برای اخذ رتبه ذکر شده است تجربه فقط یک پیش شرط برای ورود به رتبه بندی است وفی نفسه ارزش محسوب نمیشود آیادرهمه سازمانها ونهادهاییکهبهنوعی نظام درجه بندی یا رتبهدهی رعایت می شود افزایش سنوات وتجارب شغلیشاندراحراز رتبه های بالاتر بی تاثیر است.آیا وقتی بنای مهندسی نیروی انسانیدرسازمانی مطرح می شود، استقرار نظم جدید بدون توجه به وضع موجود صورت می گیرد؟درهیچیکازاسناد اثریازتجارب پیشین ومستندات فعلی معلمان اعمازدوره ها،تشویق ها،تالیفات و... نیست.گویی قرار است معلمان به نقطه آغاز بازگشت کنند وشروعی مجددراتجربه نمایند. مطلوبترآن است نظم آینده بر بسترهای پیشین استوار شود ، وبا اتخاذ رویه های اصلاحی وتکمیلیدرکلیات نیز بازنگری لازم انجام شود.
** نظام رتبه بندی فقط یکیازشش زیر نظام سند بنیادین است!
وی عنوان کرد: اجرای نظام رتبه بندی مستلزم حجم بالاییازعملیاتدرسطوح مختلف است برگزاری دورههای ضمن خدمت ویژه ومرتبطبادوره،آزمون های تخصصی(ادواری 3 باردرسال)،ارزشیابی های مستمر فعالیت معلمان، گواهینامه های صلاحیتهای تخصصی وصلاحیت های مرتبطباشغل،ارزشیابی تالیفات ومقالات،گروه های درسی، شورای گروه وکارگروهها و..از جمله فعالیت هایی استکههمه ساله دردستور کار خواهد بود. آیا نظام آموزش وپرورش قادر است به خوبیازعهده همه آنها برآید؟ آیا کیفیتدرفرایند عمل رعایت خواهد شد؟ هنوز مشخص نیست.وزیر آموزش وپرورشبااشاره به اینکه ایجاد زیر ساخت ها وآغاز تحولاتدرآموزش وپرورش باعث شد تا نوع نگاه به آموزش وپرورش کاملاً متحول شود، گفته است سال تحصیلی گذشته(91-92)، سخت ترین سال برای آموزش وپرورش بوده، چراکهبرای اجرای سند تحول بنیادین ،باوجود مشکلات وموانع، تلاش بی وقفه وگسترده ای صورت گرفت کهازآن جمله آموزش دهها هزار معلمبابرپایی 180 ساعت دوره ویژه آموزشی، تالیف 9 جلد کتاب جدیدوچاپ 22 میلیون جلد کتاب درسی بود.
کمرئی ادامه داد: فراموش نکنیم هنوز سنددرمرحله تعریف، تبیینوتوجیه است هیچیکداماززیرنظام ها کاملا عملیا تی نشده، زیر نظام برنامه درسی ملی مصوب شده، زیر نظام رتبه بندی هنوز نهایی نشدهوچهار زیر نظام نیز هنوز تدوین نشده یادرحال تدوین است. آموزشهای نیروی انسانی مذکورنیز اغلب به صورت الکترونیکی انجام شده ،ولیبااین همه،این سال بهواسطه اجرای سند تحول بنیادین، سخت ترین سال برای آموزش وپرورش تلقی شده است. حال اگر قرار شود همه شش زیر نظام به مرحله عملیاتی شدن برسد ،کیفیت اجرای نظام رتبه بندی چگونه خواهد بود.
وی بیان کرد: چهار زیر نظامازسند هنوز وضعیت روشنی ندارد. اماازدو زیر نظامکهتا حدودی تعیین تکلیف شده اند کدامیک مهمتر است؟ وزیر آموزشوپرورشدردیدار معلمان نمونه سراسر کشوربارئیس جمهورباارائه گزارشیازتلاشهاواقدامات صورت گرفتهدرعرصه تحول بنیادین گفته است: اجرای سند تحول بنیادین کهدردولت (دهم) آغاز شده است ، آثار بسیار عمیقی خواهد داشتکهنتایج آن درسالهای بعد خودرانشان خواهد داد و آنچهدرآموزش وپرورش شکل گرفته ایجاد زیر ساخت های لازم برای تحقق تحول است تحول بنیادین 6 زیر نظام داردکهمهم ترین آن برنامه درسی ملی است.هنوز 4 زیر نظام وضعیت روشنی ندارند قطعا اگردرچنین شرایطی تدوینوقدم به صحنه بگذارند اعتبار بالاییراکسب خواهندکرد.
کمرئی گفت: اما بهنظر می رسدازدید وزیر آموزشوپرورش درخوشبینانه ترین قضاوت این زیر نظام بدلیل آنکه بیشازبقیه زیر نظام ها ممکن است سیستم راباچالش زود هنگام روبروسازد نیازمند آماده سازی بیشتراست به همین دلیل ویدرچهلویکمین نشست اعضای معاونان این وزارتخانه کهدراردوگاه شهید باهنر تهران برگزار شده ،فضاسازی بزرگ، قدرتمندومدبرانهرالازمه اجرای نظام رتبهبندی معلمان می داندکهبه گمان بنده مقصود وزیر بستر سازی، وایجاد آمادگی های روانی برای تغییر است ونه فضا سازی!
برهان خلفوپاسخ به یک سوال به گفته وزیر «برای تعالی نظام آموزش وپرورش باید معلمدرجایگاه هیأت علمی قرار گیرد تابتواند دانش آموزانی موفقوپژوهشگر تربیت کندوتنها راهکار تحقق این موضوع ، اجرای نظام رتبه بندی معلمان است.»
**درصورت عدم تحقق نظام رتبه بندی معلمان، دانش آموزان ، موفقوپژوهشگر تربیت نخواهند شد
این استاد دانشگاهوکارشناس آموزشی بیان کرد: سوال این استکهآیا به فرض تربیت پژوهشگردردانشگاه، دلیل اصلی آن وجود نظام رتبه بندی اساتیددردانشگاه است؟یا دلایل دیگریرامی توان عامل اصلی آن فرض کرد؟ بنابراین اگرتعبیر وزیر محترمراصحیح تلقی کنیم درصورت عدم تحقق نظام رتبه بندی معلمان، دانش آموزان ، موفقوپژوهشگر تربیت نخواهند شد!شاید ادعا شود افزایش انگیزه معلمان ،درجریان ورود به نظام رتبه بندی ، منجر به تحقق رویدادی خواهد شدکه،دراثر آن معلمان قادر خواهند شد دانش آموزانی موفقوپژوهشگررا تربیت کنند.درصورت قبول چنین فرضی هنوز این سوال باقی خواهد بود، آیا افزایش انگیزه باید درکل سیستم آموزش وپرورش وبرای همه معلمان رخ دهد یا فقطدربخشیکهموفق می شوند وارد رقابتدرنظام رتبه بندی شوند؟بنابراین آنهاکهموفق نمی شوند تا پایان دوره بازنشستگی به هیچ یکازاین رتبهها دست یابند ،هیچوقت قادر نخواهند بود دانش آموزانی موفقوپژوهشگر تربیت کنند؟
وی ادامه داد: سالها طول کشید تا قبول شود، آزمونهارانباید به تنهایی ملاک قضاوتدرباره ارتقاء دانش آموزان قرارداد. به همین دلیل معلمان دستورآموزش وپرورش رادرباره ارزشیابی توصیفی پایه ها ، به سختی پذیرفتهوبه مرحله اجرا درآوردند. باورپذیر نیست امروز بعدازآزمونهای مکرردرجریان تحصیلات دانشگاهی ، بازهم باید تا پایان خدمتشان همچناندرمعرض آزمونهای دیگریدرحوزه شغلی خویش باشند.هنوز روشن نیست دستورالعملهاییکهمقرر است مصوب شود چگونه قرار است صلاحیت عمومی ومرتبطباشغل معلمانرامشخص سازد، تا هم به معلمان تازه کار،بعدازورود به خدمت وهم به معلمان کهنه کار بعدازدهها سال،گواهینامه صلاحیت حرفه ای اعطاء کند. اما فرهنگیان امیدوارند،دراین خان رتبه بندی، آزمونیدرکار نباشد؟دراین صورت لازم است آموزش وپرورش،ازروش توصیفی برای تعیین صلاحیت حرفه ای آنان استفاده کند!
بر اساس مصوبه هیئت محترم وزیران شایستگی های تخصصی مبنای شرکتدردوره های ضمن خدمت است ، براین اساس بعدازدریافت صلاحیت حرفه ای نوبت آن است تا معلمان مراقب وضغیت ارزشیابی های عملکردی خویش باشند تادرسالهای منتهی به کسب رتبه شرایط لازمراداشته باشند. سپس نوبت شرکت آندرآزمونها استاندارد شده ملی می رسد.
کمرئی بیان کرد: تا قبلازپذیرش دراین مرحله، بر اساس مصوبه ،معلمان مجاز نیستنددردوره های ضمن خدمت شرکت کنند زیرا بر اساس بند 2ازصفحه 9 مصوبه شایستگی های تخصصی مبنای شرکتدردوره های ضمن خدمت است.البته معلوم نیست دستورالعمل های اجراییبااین بند مصوبه چگونه برخورد خواهد کرد .اما قطعا مجاز به عمل بر خلاف آن نخواهد بود. واین توالی، معلوم نیست برای معلمان امید بخش باشد وانگیزه آنهاراافزایش دهد، یا سبب بازداشتن آنها برای ورود به مراحل مختلف طرح باشد.
** وقتیدرباره نقش نظام رتبه بندی تشبیهات اغراق آمیز ذکر می شود باور میکنیمکهپول تنها عامل منزلت اجتماعی است
این استاد دانشگاهوکارشناس آموزشی ادامه داد:تلاش برای تغییردرنوع نگرش جامعه ومردم به نقش معلماندرطول دهههای گذشته همواره دغدغه مسئولان ومتولیان مستقیم آموزش وپرورش بوده است اما این تغییر عزمی راسخ وفراترازتوجه یک وزارتخانه ویک نهادرامی طلبد گرچه بنظر می رسد، تدوینوتصویب سند بنیادینازطریق شورای عالی انقلاب فرهنگی به عنوان یک ضرورت سبب شده است تا این احساس پدید آید نیم نگاهیازتوجه عمومی تر به آموزش وپرورش ، درحال پدید آمدن است.
اما هنوز هم می توان ادعا کرد دراراده مردان حوزه تصمیم ، اتفاقی بالاترازتدوین مفاهیم مشهود نیست. هنوز مشخص نیست پشتوانه علمی پیگیری شیوه های تغییر نگرش جامعه به نقش اجتماعی معلماندرنظامه رتبه بندی کدام تحقیق دانشگاهی یا پژوهش علمی است. وقتیدرباره نقش نظام رتبه بندی تشبیهات اغراق آمیز ذکر می شود باور میکنیمکهبرچسب وپول تنها عوامل آفریننده منزلت اجتماعی هستند.بدیهی استکهوقتی اهمیت نقش هاباپول قضاوت می شود یکبار برای همیشه باید نقش های مزبور راازآن بهره مند ساخت.
وی بیان کرد: ساده تر بگوئیم هنوز نشانیازتغییر وضرورتدرجامعه دیده نمی شود. هنوز این بستر مهیا نیست تا باور کنیم،آرمانها،اهداف وشعارهای زیباووزین مطروحهدرسند بنیادین، قابل عملیاتی کردن نیستند مادامکهکه ضرورت رادرتبیین برنامه هایمان بیابیم وبه آن عمل کنیم. متاسفانه تظاهرات لفظی ارادت به جامعه معلمان، شعارزدگی وعدم اعتقاد حقیقی به این نقش مهم سبب شده ازدرک عمیق این موضوع غافل بمانیم که«دانایی به تنهایی قدرت است»وتوسعه دهندگان داناییوشکل دهند گان به دانایی ،این قدرترادارندکهنگرش های مثبت یا منفی خویشرا،درزمینه های مختلف ، به باورهای جامعهدرباره اقتصاد ،فرهنگ، قدرت وحکومت تبدیل کند.
کمرئی تصریح کرد: هنوز بودجه، اعتبارات، درجه بندیورتبه دهی دغدغه هایی استکهنمی توانیمازآن رهایی یابیم. همیشه اینگونه بوده است هرگاه متولی پیدا می شود،کهقصد بهبودیدرنظام آموزش وپرورشرادارد موضوع اعتبارات آن آنقدر مهم می شودکهخواسته یا ناخواسته مجبور است برنامهراآنقدر محدود کندکه میزان متقاضیانبااعتبارات قابل پیش بینی به تطابق برسد. نظام رتبه بندیکهقصد دارد 70درصد اعتباراتش راازمحل مهندسی نیروی انسانی فراهم آورد، گرفتار چنین آسیبی است محور تامین اعتبارش به عاملی گره خورده استکهگویی طراحان طرح ، پیشاپیش تلاش کردهاند ، پاسخی متقاعد کننده به منتقدین مالی ارائه کنند!
** پیشنهاداتی برای اجرای موفقیت آمیز نظام رتبه بندی معلمان
ویباارائه پیشنهاداتی مطرح کرد: ابتدا مصوبه مجلسدرخصوص ماده واحدهوخروج آموزش وپرورشازشمول مدیریت خدمات کشوری تعیین تکلیف شود.وسپس امکان تحولدردرون نظامی معین، به برنامه تبدیل شود.چراکهمشمول نظامی مستقلدرجذب واستخدام ونگهداشت وارتقاء شدن، اقتضائاتیراخواهد داشتکهاین اقتضائاتدرشرایط مدیریت خدمات کشوریکهجامعیت دارد نمی تواند وجود داشته باشد. نظام رتبه بندی مورد بازنگری اساسی قرار گیرد.وبهبود وضعیت معیشتی معلمان هدف اساسی طرح قرار گیرد نه نظام رتبه بندیکهیک عامل انگیزشی وتشویقی است.البته این بمعنی انکار ضرورت سیستمی برای پاداش وارتقاء وسیستم متمایز کننده نیست.
این استاد دانشگاهوکارشناس آموزشیدرادامه پیشنهادات خود بیان کرد: شاخص های افزایش اعتبار اجتماعی معلمان کهدراین طرح به ورود یا عدم ورود به نظام رتبه بندی محدود شده،تعریفی روشن پیدا کند وبرای هرکدامازشاخص ها ی تعیین منزلت، نظیر تغییر سیاستهای کلان کشوردرجهت اولویت دان به سرمایه گذاریدرتعلیموتربیت. تأمین امکانات رفاهی ، افزایش کارایی نظام آموزشیازطریق اصلاح مدیریت نیروی انسانیواستقرار نظام شایسته گزینی. اجرای سیاست تمرکززداییوگسترش زمینه مشارکت همه جانبه معلماندرآموزشوپرورش. ایجاد تشکلهای صنفی برای دفاعازحقوق معلمانوحریم تعلیموتربیت. کمک به معلماندربوجود آمدن هر چه بیشتر خود پنداره مثبت، شکل دهی به نحوه انعکاس نقش معلماندررسانه های جمعی و....سهمی داده شود وبر نامه هایی متناسب برای آنها تعریف شود. نگاه تقلیل گرایانه به مقوله منزلت اجتماعی بیشتر آسیب زاست تا منفعت آفرین. نظام جدید بر بنیاد های صحیح گذشته استقرار یابد وتلاش های صورت گرفتهازناحیه معلماندرگذشته ،کهدرجهت ارتقاء وتوسعه خویش وذیل سیاست های آموزش وپرورش بوده است ، وبه عنوان بخشیاززندگی شغلی وتلاش ارزشمند آنان قلمداد می شود مورد توجه قرار گیرد ودرارتقاءآنها تاثیر گذار باشد.
وی افزود: رابطه « معلمی وشاگردی»ورسالتوآندرشکل دهی به ساخت شخصیتی وتربیتی متربیانبارابطه «استاد ی ودانشجویی»کهتعاملات علمیدرآن عنصر غالب است، یکسان نگریسته نشود ، زیرادرآن صورت این نگرانی وجود خواهد داشت ،که«عناصر فرهنگی بعضا نامتجانس دانشگاهبامدرسه » به آموزش وپروش،با«عناصر فرهنگی متفاوت وبعضا مشترک » تسری داده شود. ودر نتیجه این دو حوزه کاملا یکسان نگریسته شود. نظیر آنچهدرعناوین رتبه بندی رخ داده ،یا آنچهدرغلبه عنصر پژوهش ،در رتبه بندی واحراز شرایط ،ملاک عمل قرار گرفته است. بدون توجه به اینکه اساسا ترکیب غالبدرجامعه آماری مورد نظر، یعنی معلمان، دارندگان مدرک کارشناسی وکارشناسی ارشد هستند، کهبااهداف پژوهشی ،تربیت وبه نظام آموزش وپرورش تحویل نشده اند.درنتیجه ممکن است ادعایی بزرگ مطرح کنیم ، امادرعمل مجبور شویم آنقدر دیوار پژوهشراکوتاه بگیریمکههمگانباهر میزان سرمایه گذاری فکری ومادی، به سادگیازآن عبور کنند. معلمان شناخت نسبیازسند تحول بنیادین دارند. این شناخت قابل تعمیم به نظام رتبه بندی نیست-کههنوز دارای ابهامات فراوان است .– لذا باید زمینه بهره گیریازمشارکت فکری معلمان برای این خرده نظام، بعدازاصلاح وتدوین پیش نویس، فراهم آید، وسپس این خرده نظام به سمت عملیاتی شدن پیش برود. گرچه سند تحول بنیادین این ظرفیتراداردکهمورد استناد دولت های حال وآینده باشد ، اما تدوین خرده نظام های مرتبطباآنکهبیشتر ناظر به عملیاتی کردن سند است، ممکن استباشیو های مورد نظر مجریان آتی، یکسان نباشد، مناسب تر است برای پرهیزازنگاه ضعیف به این خرده نظام ،ازتصمیم شتابزدهدرنهایی شدن آن خودداری شود. مجلس شورای اسلامی خصوصا کمسیون آموزش وتحقیقات این توان وامکانرادارد تاباورود جدی به موضوع ، شکل گیری واستقرار این خرده نظامراصورتی مناسب تر ببخشد، وازورود ضعیف به این ضرورت غیر قابل انکار ممانعت بعمل آورد.
انتهای پیام/
نظر شما
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیریت در وب سایت منتشر خواهد شد