خبرگزاری فارس-گروه آیین و اندیشه: یکی از افتخارات مهم شیعه در عرصه نوشتاری کتاب «الغدیر» علامه امینی است که منهای ارزش کلامی آن در دفاع تاریخی از عقاید شیعه در خصوص واقعه غدیر، کتابی با سبک و سیاق پژوهشی ویژه و اثری ارجمند در تاریخ نگاری نقادانه است، این کتاب در عین حال که ادامه سنت دفاعی شیعه از عقاید تاریخی این مذهب است، به لحاظ تاریخ نویسی، از دید نقادی مطالب نقل شده و به لحاظ کشف بخشهای ناپیدای تاریخ اسلام، اثری کم مانند است.
علامه امینی مجموعه 11 جلدی الغدیر را با مطالعه دهها هزار جلد کتاب و مسافرت به کشورهای مختلف مانند هند، ترکیه، سوریه و عراق به رشته تحریر درآورد، وی جامع الاطراف و مرید مکتب اهل بیت(ع) بود و 50 سال از عمر شریف 68 ساله خود را برای تألیف کتاب الغدیر صرف کرد.
با توجه به سالروز شهادت بزرگمرد تاریخ بشریت، ساقی کوثر و وصی رسول خدا(ص) حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب(ع) با حجتالاسلام محمدحسن شفیعی شاهرودی مؤلف سلسله موضوعات الغدیر (32 جلد) درخبرگزاری فارسگفتوگو کردیم.
در این گفتوگو موراد زیر مطرح شده است:
-وظایف علما در طول تاریخ چه بوده است
-حرکت خزنده و معنادار وهابیت در جهان اسلام
- فعالیت بیش از 40 هزار سایت وهابی
- برگزاری همایش غدیر خم توسط پیامبر(ص)
-نخستین مبلغ غدیر کیست
-شرح ماجرای غدیر در منابع اهل سنت
-برگزاری مراسم عمامهگذاری توسط پیامبر(ص) در غدیر
-روشی قرآنی برای معرفی فضیلتهای امام علی(ع)
-واقعه غدیر در کدام آیات به تصویر کشیده شده است
-چرا امام علی(ع) چراغ هدایت است
-منظور از صراط مستقیم به روایت یک عالم سنی
-کتابی که یک عالم سنی در وصف امام علی(ع) نوشت
-چرا مانع تفسیر قرآن بعد از رحلت پیامبر(ص) شدند
-رنج عاشقانهای که ابوذر در راه ولایت کشید
-منظور از معروف چیست
-هنگامی که دشمن امام علی(ع) در وصف او شعر میگوید
*وظایف علما در طول تاریخ چه بوده است/حرکت خزنده و معنادار وهابیت در جهان اسلام
وی با اشاره به ضرورت دفاع و پاسداری از مکتب اهلبیت در برابر هجمه دشمنان به ویژه وهابیت، افزود: در طول تاریخ وظیفه علما یکی تبیین دین و دیگری دفاع از دین در برابر دشمنان بوده است، همیشه ائمه معصومین(ع) این وظیفه را انجام دادند و ما نیز که پیرو مکتب اهل بیت هستیم، باید این وظیفه را دنبال کنیم، اهمیت این دفاع با وجود رسانه، وسایل ارتباط جمعی مانند ماهواره اینترنت و تولید روزافزون نرمافزارهای جدید دو چندان میشود.
شفیعی شاهرودی با اشاره به فعالیت خزنده دو دهه اخیر فرقههای وهابی نظیر طالبان ابراز داشت: آنها با استفاده از این ابزار جدید، تبلیغات و ترویج حداکثری افکارشان میان توده مردم به ویژه جوانان در جهان یک اسلام هراسی و اسلام ستیزی را در عرصه بینالملل به وجود آوردهاند، به گونهای که جوانان مسلمان را به سوی سکولاریسم و مسیحیت سوق میدهند.
*فعالیت بیش از 40 هزار سایت وهابی/ بهترین سفارش پیامبر(ص)
وی با اشاره به فعالیت بیش از 40 هزار سایت مرتبط با وهابیت، ادامه داد: تاکنون 12 هزار شبهه پیرامون مکتب حقه اهل بیت(ع) مطرح شده است که بیشترین هجمه آنها به ولایت امیرالمؤمنین(ع) و رکن اصلی اسلام بوده است، نکته جالب اینجاست که بهترین سفارش پیامبر(ص) راجع به ولایت امام علی(ع) بوده است.
*برگزاری همایش غدیر خم توسط پیامبر(ص)/ نخستین مبلغ غدیر کیست
مؤلف سلسله موضوعات الغدیر با بیان اینکه نخستین مبلغ واقعه غدیر شخص پیامبر اکرم(ص) بوده است، خاطرنشان کرد: در واقعه غدیر خداوند متعال خطاب به رسول خدا میفرماید: «أَیُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللَّهُ یَعْصِمُکَ مِنَ النَّاسِ»، به همین منظور پیامبر(ص) یک همایش در روز غدیر برگزار کردند و این گونه نبوده است که فقط به ایراد خطبه اکتفا کنند، بلکه از طرف پروردگار مأمور بوده است که مقدمات این همایش عظیم را فراهم کند، به همین جهت سه روز قبل از واقعه غدیرخم مقدمات را فراهم کردند، در منا ولایت امری امام علی(ع) یادآور شدند.
*شرح ماجرای غدیر در منابع اهل سنت
وی افزود: پیامبر(ص) در روز غدیر نیز دستور دادند کسانی که جلوتر رفته بودند، بازگردند و کسانی هم که نرسیدند زودتر خودشان را برساند و در آن هوای گرم جمعیت زیادی را نگه داشتند و آن خطبه 30صفحهای را ایراد کردند، البته در منابع اهل سنت برخی تنها یک خط از خطبه غدیر «مَنْ کُنْتُ مَوْلاهُ، فَهذا عَلِىٌّ مَوْلاهُ» و بعضی دو خط دیگر آن را «مَنْ کُنْتُ مَوْلاهُ، فَهذا عَلِىٌّ مَوْلاهُ، أَللّهُمَّ والِ مَنْ والاهُ، وَعادِ مَنْ عاداهُ» را نقل کردهاند، همچنین «ابن اثیر جزری» از دیگر علمای اهل سنت فرازهای مهم خطبه غدیر را ذکر میکند تا آنجایی که میگوید: پیامبر فرمود: «فِی ثُمَّ فی عَلِی بْنِ أَبی طالِبٍ ثُمَّ فِی النَّسْلِ مِنْهُ إِلَی الْقائِمِ الْمَهْدِی الَّذی یَأْخُذُ بِحَقِّ الله وَبِکُلِّ حَقّ هُوَ لَنا» حتی اشارهای به امامت ولی عصر(عج) دارد.
شفیعی شاهرودی با بیان اینکه مرحوم طبرسی از علمای شیعه در قرن پنجم خطبه غدیر را در 30 صفحه نقل میکند، اظهار داشت: تا سه روز مردم برای بیعت با پیامبر(ص) و حضرت امیر(ع) در خیمههایی که برای آنها به طور جداگانه ترتیب داده بودند، حضور مییافتند، حتی بانوان نیز در این همایش حضور داشتند و شخصاً برای بیعت پیش امام علی(ع) رفتند که این واقعه با عنوان «حدیث تهنیت» توسط شیعه و سنی نقل شده است.
*برگزاری مراسم عمامه گذاری توسط پیامبر(ص) در غدیر
وی با اشاره به مراسم عمامهگذاری رسول اکرم(ص) برای امیرالمؤمنین،گفت: مراسم عمامهگذاری شبیه مراسم تاجگذاری در ایران و روم بوده است، علامه امینی در جلد اول «الغدیر» شرح میدهد کهپیامبر(ص) عمامه خودشان را که «سحاب» نام داشت را بر سر مبارک امام علی(ع) گذاشتند و این عمامه در فاصله 70 روز بعد از ماجرای غدیرخم از 18 ذیالحجه تا 28 صفر که سالروز رحلت پیامبر خاتم(ص) بود بر سر امام علی(ع) قرار داشتکه در منابع شیعه و سنی هم نقل شده است.
*روشی قرآنی برای معرفی فضیلتهای امام علی(ع)
این پژوهشگر واقعه غدیر با بیان اینکه از مجموعه اقدامهای پیامبر(ص) میتوان فهمید که بیشترین اهمیت اسلام به ولایت امام علی(ع) بوده است، ابراز داشت: رکن اصلی و عمود دین ولایت است، به همین خاطر بیشترین هجمهها به ولایت است، زیرا اگر عمود دین از بین برود، دیگر خیمه دین برافراشته نخواهد شد، با این وجود خداوند متعال درباره ولایت امیرالمؤمنین(ع) این وظیفه را به خوبی انجام داده است و معیارها و ملاکهای امام و رهبر را بیان کرده است و امام علی(ع) را در چارچوب اوصاف به جامعه معرفی کرده است، زیرا ذکر وصف بالاتر از ذکر اسم است.
وی ادامه داد: اگر در قرآن کریم بیان میشد که انما ولیکم الله ورسوله وعلی بن ابیطالب، در تاریخ ممکن بود که شش نفر بگویند ما علی بن ابیطالب هستیم، اسم گذاشتن بر روی افراد کاری ندارد، همان گونه که خلفای عباسی برای اینکه خود را امام زمان معرفی کنند، القابی از امام مهدی(عج) را برای فرزندانشان انتخاب کردند تا بگویند که ما همان مهدی موعود هستیم! به همین منظور خداوند در قرآن اوصافی را ذکر کرده است که بر غیر امام علی(ع) قابل تطبیق و قابل جمع نباشد، زیرا پیامبر(ص) درباره آن توضیح داده است، آیاتی که درباره علم، جهاد، شجاعت، ولایت حضرت(ع) آمده است خود گویای همه چیز است.
*واقعه غدیر در کدام آیات به تصویر کشیده شده است
شفیعی شاهرودی با بیان اینکه درباره حادثه غدیر 3 آیه بیان شده است، اذعان داشت: به ترتیب نزول آیه، ابتدا آیه «تبلیغ» که همان آیه 67 سوره مائده، آیه «اکمال» آیه 3 سوره مائده و آیات اول تا دم سوره معارج است، یکی از آیاتی که بر شخص امام علی(ع) دلالت میکند آیه 35 سوره یونس است که خداوند متعال میفرماید: «قُلْ هَلْ مِن شُرَکَآئِکُم مَّن یَهْدِی إِلَى الْحَقِّ قُلِ اللّهُ یَهْدِی لِلْحَقِّ أَفَمَن یَهْدِی إِلَى الْحَقِّ أَحَقُّ أَن یُتَّبَعَ أَمَّن لاَّ یَهِدِّی إِلاَّ أَن یُهْدَى فَمَا لَکُمْ کَیْفَ تَحْکُمُونَ»؛ بگو آیا از شریکان شما کسى هست که به سوى حق رهبرى کند، بگو خداست که به سوى حق رهبرى مىکند، پس آیا کسى که به سوى حق رهبرى مىکند سزاوارتر است مورد پیروى قرار گیرد یا کسى که راه نمىنماید مگر آنکه خود هدایت شود شما را چه شده چگونه داورى مىکنید؟.
*چرا امام علی(ع) چراغ هدایت است/ منظور از صراط مستقیم به روایت یک عالم سنی
وی افزود: در تاریخ موردی را سراغ نداریم که امام علی(ع) از کسی سؤال پرسیده باشد، بلکه بر عکس این خلفا بودند که از امیرالمؤمنین(ع) سؤال میپرسیدند و در تاریخ تنها پیغمبر(ص) و امام علی(ع) گفتند: «از من بپرسید، قبل از اینکه من از دنیا بروم»، همچنین از این آیه عصمت امام هم استفاده میشود، زیرا کسی که از او پیروی میشود باید هادی باشد.
مؤلف سلسه موضوعات الغدیر با بیان اینکه بعضی از علمای اهل سنت درباره آیات نازله برای امام علی(ع) کتاب مستقلی نوشتهاند، اظهار داشت: ابوالقاسم عبید الله بن عبد الله بن احمد بن محمد، معروف به حاکم حسکانی (از علمای اهل سنت قرن پنجم) در کتاب «شواهد التنزیل» خویش بیش از 200 آیه همراه با 1200 حدیث نبوی درباره امام علی(ع) ذکر میکند، حتی در ذیل روایتی مطرح میکند کهمنظور از صراط المستقیم در آیه 6 سوره حمد «اهدِنَا الصِّرَاطَ المُستَقِیمَ» امام علی(ع) است.
*کتابی که یک عالم اهل تسنن در وصف امام علی(ع) نوشت
وی ادامه داد: حسکانی در مقدمه شواهد التنزیل درباره هدف از نگارش چنین کتابی مطرح میکند: «... شخص به ظاهر دانشمند، با سخنان نادرست و عوام فریبانه به ساحت مقدس علوى خدشه وارد ساخته و یاوه گویى را به اعلا درجه رسانده ... وى پا را از این نیز فراتر نهاده و ادعا کرده که هیچ آیهاى در قرآن در شأن اهل بیت (ع) نازل نشده است؛ بنده با شنیدن این سخن بسیار تعجب کردم و از جسارت و جرأت وى حیرت کردم و سخن وى را بهتان بزرگ و دروغ سترگ قلمداد کردم... این قضیه موجب شد بنده احساس وظیفه کنم و عزم را جزم کنم تا پاسخ این شبهه را به صورت مستدل و مستند ارائه کرده و آن را در مجموعهاى گردآورى کنم، بدین سبب به جمع آورى روایات شأن نزول مخصوص امام على (ع) و خاندان وى پرداختم...».
*چرا مانع تفسیر قرآن بعد از رحلت پیامبر(ص) شدند
شفیعی شاهرودی با اشاره به فاصله زمانی عشیرة الاقربین تا روزهای انتهایی رحلت حضرت ختمی مرتبت(ص)، بیان داشت: پیامبر اکرم(ص) در زمان احتضار حدیث ثقلین را مطرح کردند و از حضار خواستند که قلم و دوات بیاورند تا بنویسند، صحیح بخاری در هفت جا حدیث قلم و دوات را مطرح میکند، با این اوصاف بعد از رحلت پیامبر(ص) تا مدتها نقل حدیث ممنوع بوده است، به گونهای خلیفه دوم بخشنامه کرده بود که نقل، کتابت و تفسیر قرآن ممنوع است و فقط کتاب خدا برای ما کافی است! زیرا اگر تفسیر قرآن انجام میشد، باید به جایگاه و مقام امام علی(ع) اذعان میکردند و صدها آیه را در وصف و مناقبت حضرت(ع) میخواندند.
وی با اشاره به سوزندان بسیاری از کتابها در فتوحات ایران و مصر و عدم باقی گذاشتن کتابهای حدیثی به امر خلفای اولی تا سومی، افزود: با این وجود در احادیثی که باقی مانده است، نشان میدهد کهپیغمبر(ص) در طول 23 سال رسالت خود هزار بار درباره فضیلتهای امام علی(ع) حدیث گفتهاند،وقتی پیامبر خدا(ص) راجع به امیرالمؤمنین(ع) این گونه اهتمام دارند، پس ما نیز باید پیرو پیامبر باشیم.
*رنج عاشقانهای که ابوذر در راه ولایت کشید
این غدیرپژوه با اشاره به جلد 12 کتابش که پیرامون یاران امام علی(ع) نوشته است، خاطرنشان کرد: علامه امینی در یک مناسبت از ابوذر غفاری نام میبرد که همیشه مناقب امیرالمؤمنین(ع) را بیان میکرد و با خلیفه سوم به خاطر تصرف غیر مجاز در بیتالمال سر جنگ داشت و به خاطر انتقادات تندش در نهایت عثمان او را به دمشق و در نهایت به ربذه نزدیک مدینه تبعید کرد.
وی ادامه داد: هنگامی که این یار با اخلاص امام علی(ع) را به دمشق تبعید کرد، وی را بر روی شتر بیجهاز نشاندند –نشست بر شتر بیجهاز بسیار سخت و پشت آن بسیار سفت است- و پاهایش را از زیر بستند و در این مسافت دو هزار کیلومتری در 50 روز حتی اجازه ندادند برای قضای حاجت پیاده شود، هنگامی که به دمشق رسیدند بر اثر عفونتی که پاهای ابوذر کرده بود، گوشت رانهای وی ریخت، اما هیچگاه از او صدای اعتراضی نشنیدند، چرا که تحمل این مشقتها برای ابوذر به عشق امیرالمؤمنین(ع) لذتبخش بود.
*منظور از معروف چیست
شفیعی شاهرودی گفت: شیخ مفید از طریق اهل سنت به اسناد خویش از محمد بن سائب کلبی نسابه نقل کرده است که گفت: هنگامی که امام صادق(ع) به عراق آمد، در منزل حیره اقامت کردند، ابوحنیفه به محضر آن حضرت شرفیاب شده و در مورد مسائلی از حضرت سوال کرد که از جمله آنها این بود: فدایت شوم امر به معروف چیست؟ فرمودند: ای اباحنیفه!معروف نزد اهل آسمان و زمین، امیرالمؤمنین(ع) است،عرض کرد: فدایت شوم منکر چیست؟ فرمود: منکر آن کسانی هستند که در حق او ظلم کردند و خلافتش را غصب کردند و مردم را بر او مسلط کردند.
وی با تأکید بر اینکه در کارهای رسانهای باید روی عقلانی و وحیانی بودن مکتب اهلبیت مانور داده شود، افزود: هنگامی که عوامل خانهنشینی امام علی(ع) را بررسی میکنیم، میبینیم مهمترین عامل حب دنیا و ریاستطلبی بوده که هیچ وقت تمام شدنی نیست، اکنون نیز به هر میزانی به دنبال دنیاطلبی، ریاستطلبی، دلار، طلا و غیره باشیم، به همان مقدار از ولایت امام علی(ع) دور میشویم و با این اوصاف هنگامی که از زهد امام علی(ع) در جامعه سخنی به میان آورده شود، اثر معکوس خواهد داشت.
*هنگامی که دشمن امام علی(ع) در وصف او شعر میگوید
مؤلف سلسله موضوعات الغدیر با بیان اینکه علامه امینی نام 105 شاعر از قرن اول تا دوازدهم هجری را نام میبرد که در وصف امام علی(ع) شعر گفتهاند، برخی از این شعرا شیعه و از علمای شیعه بودند و برخی هم از اهل سنت، همچنین بعضی دیگر از شاعران دشمنان حضرت(ع) نظیر عمروعاص بودند، عمروعاص 67 بیت در وصف امام علی(ع) سروده است که معروف به «قصیده جلجلیه» است.
وی درباره علت سرودن این اشعار توسط عمروعاص، گفت: هنگام خلافت معاویه، حکومت مصر به عمروعاص رسید، پس از مدتی معاویه از او خواست تا مالیات این سرزمین را که مقدار هنگفتی بود، برای حکومت مرکزی بفرستد، عمروعاص در جوابش قصیده جُلجُلیه را سرود و در آن درباره خدمتهایی که برای رساندن معاویه به خلافت کرده بود، توضیح داد، در واقع عمروعاص ضمن همه اعترافاتی که میکند به معاویه هشدار میدهد که برای در امان ماندن از تیر خدعه و نیرنگش، کاری به کار او نداشته باشد که این قصیه تحت عنوان زنگوله رسوایی یاد میشود.
شفیعی شاهرودی در پایان درباره کتاب سلسله موضوعات الغدیر که به سه زبان فارس، عربی و اردو منتشر شده است، گفت: در نگارش این کتاب تلاش کردم که مطالب را به شکل ساده و روان بر اساس 27 موضوع و تلخیص شده به مخاطبان ارایه کنم، برخی از این موضوعات شامل نبی اعظم(ع) در سه مجلد، ثقل اکبر، ثقل اصغر، سرقتهای حدیثی و همچنین علی(ع) و خلفا میشود، البته این سر فصلها و چینش مطالب به شکل انتخابی بودهاند، اما مطالب، همان مطالب مجموعه الغدیرند.
نظر شما
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیریت در وب سایت منتشر خواهد شد