«هادی محمدی»، کارشناس مسائل راهبردی و بینالمللی درباره احتمال یا عدم احتمال تسهیل چشمگیر در تحریمهای ضد ایرانی در آینده نزدیک به خبرنگار سیاست خارجیخبرگزاری فارسگفت: برای دستیابی به پاسخ کاملا منطقی بدون نگاه سیاسی و بدبینانه به این مسئله باید شرایط را به خوبی شناخت و طرف مقابل مذاکره کننده مورد شناسایی قرار گیرد و ساختارها و مجاری قانونگذاری در این کشورها که مرتبط با مسئله تحریمها هستند ارزیابی شود. همچنین تضادها و یا عوامل موثر بر روند تصمیمگیری در کشورهای غربی به ویژه آمریکا باید مورد توجه قرار گیرند تا پیشبینی دقیق و منصفانه درباره این پرسش داشته باشیم.
به باور محمدی، آنچه که مسلم است در رایزنیهای مقدماتی در نشست ژنو نباید انتظاریک پیشرفت در سیر گفتگوها با گروه 1+5 داشت و این پیشرفت پیشبینی هم نشده است. آنچه که تاکنون در روند مذاکرات هستهای جریان داشته است تاکید طرف آمریکایی بر پیشنهاد آلماتی بوده اما طرف ایرانی پیشنهاد آلماتی را به تاریخ پیوسته تلقی کرده است.
وی در ادامه افزود: اکنون دو طرف باید با نگاه جدید وارد مذاکرات ژنو شوند و باید دید آیا رویکرد و نگاه آمریکا و غرب به نشست ژنو متاثر از عنصر زمان است و یا با شتاب برای تصمیمگیری جدی به ژنو میروند. مجموعه پارامترهایی که در آمریکا وجود دارد اعم از اینکه کنگره آمریکا تصمیمگیرنده اصلی در لغو و ابقای تحریمها است وتضاد بسیارآشکاری میان حزب دموکرات و جمهوریخواه چه پیرامون مسئله ایران و موضوعات دیگر مانند بودجه که دولت آمریکا را به تعطیلی کشانده دیده میشود و مهمتر انتخابات سال آینده میان دورهای کنگره وتاثیر لابی صهیونیستی به عنوان یک عنصر تعیین کننده در رویکرد بازیگران دو حزب اصلی آمریکا باید مورد توجه قرار گیرند و همچنین باید دید که آیا آمریکاییها به اهدافی که توسط طیفهای قدرت در آمریکا برای تحریم علیه ایران وضع شده رسیدهاند یا نه؟ با لحاظ کردن این موارد میتوان فضای حاکم بر مذاکرات ژنو را ارزیابی نمود.
این تحلیلگر حوزه بینالملل تصریح کرد: آمریکاییها در شرایط خاصی به سر میبرند و امکان اینکه شخص اوباما و یا حتی نگاه مشترک دو حزبی به دنبال حل و فصل سریع پرونده هستهای ایران باشد وجود ندارد. حداقل تا انتخابات میان دورهای کنگره گشایش جدی در این فرایند ایجاد نمیشود و آمریکاییها قادر به ورود به این بحث نیستند. ممکن است پس از انتخابات میان دورهای کنگره امکان گشایش فراهم شود و نفوذ لابی صهیونیستی تا حدی کاهش پیدا کند.
محمدی افزود: تحریمهای اساسی علیه ایران عمدتا در بخش نفت و مسائل مالی است که مهمترین سر فصل را تشکیل میدهد که در این بخش هم درهدفگذاریهایی که از سوی طیفهای قدرت تعیین شده و یا کاخ سفید بر آن تاکید دارد تمایلی برای برداشتن این تحریمها دیده نمیشود.
وی ادامه داد: اروپا ازشرایط تقریبا متفاوت با وضعیت آمریکا برخوردار است و تمایل دارد با سرعت بیشتری مسئله هستهای را حل و فصل کند. شاید بازیگری مانند انگلیس که نگاه نزدیک و پیچیدهای با رژیم صهیونیستی و آمریکا دارد ممکن است از دیگر بازیگران اروپایی متفاوت باشد. بدین معنا با کشورهایی نظیر فرانسه، آلمان و دیگر کشورهای اروپایی امکان گفتگوهای چند جانبه وجود دارد و از وزن این کشورها میتوان در روند مذاکرات استفاده کرد و فرصتی را برای تعاملات سازنده دو جانبه و کاهش برخی از زمینههای تحریمی ایجاد نمود که این زمینهها مربوط به حوزههای اصلی تحریم علیه ایران در زمان فوری نخواهد بود.
این کارشناس خاطرنشان کرد: این امکان که آمریکاییها به سمت تحریمهای جدید پیش روند ضعیف است. اگرچه برخی از تحریمهای تایید شده در کنگره توسط اوباما برای یک ماه متوقف شده و باید دید حسن نیت واشنگتن برای مذاکره درفعال کردن و یا متوقف کردن تحریمهای جدید که شدیدتر خواهد بود در چه مسیری قرار خواهد گرفت؟
محمدی تاکید کرد که گفتگوهای دوجانبه با اروپاییها ممکن است زمینه فوریتری برای تاثیرگذاری بر بخشی از تحریمها فراهم کند و بیان داشت: اخیرا موضع گیری جان کری مبنی برمذاکرات پنهانی میان او و ظریف که از سوی وزیر امورخارجه ایران تکذیب شد بخشی از برنامه بزرگ جنگ روانی علیه ایران با هدف تاثیرگذاری و شکاف در مجموعه حاکمیت جمهوری اسلامی بود. بدیهی است که عناصر مرتبط با مذاکرات و طرفهای ثالث مشغول تبادل نظر و دیدگاه باشند ولی اقرار جان کری در شرایط فعلی بلافاصله پس از موضعگیری مقام معظم رهبری که نقد هوشمندانهای نسبت به برخی از اقدامات در نیویورک داشتند، حاکی از آن است که واشنگتن به دنبال ایجاد تزلزل و شکاف و بر هم زدن انسجام و پشتیبانی در دولت روحانی است و در داخل ایران این موضعگیریهای آمریکایی باید با نگاه استمرار همان سیاستهای موذیانه قبلی آمریکا ارزیابی شود. نشست ژنو آغاز گفتگوهای دو طرف برای تبادل نظر و بازی با زمان تا مقطع نزدیک به انتخابات کنگره آمریکاست و در این دوره فقط در بخش اروپایی باید انتظار برخی گشایشها را برای تعامل دو جانبه داشت.
وی در پایان درباره امکان بهرسمیت شناختن حق غنیسازی در نشست ژنو گفت: کاخ سفید و مجموعه قانونگذاری در آمریکا در شرایط بسیار سختی به سر میبرند و در خوش بینانهترین حالت ممکن است واشنگتن از اروپا بخواهد که مسیرتدریجی تایید غنیسازی اورانیوم در ایران را از طریق اتحادیه اروپا باز کند و در نگاه بدبینانه که میتوان در اتحادیه اروپا هم ردیابی کرد که عمدتا از سوی انگلیس اجرا میشود ادامه همان سیاست نقش آفرینی اروپا در سیاستهای آمریکا است. بدین معنا که ممکن است برخی گشایشها و نقشپذیریها به اتحادیه اروپا داده شود برای کاهش مشروط برخی تحریمها. این زمینه را از اروپاییها هم به جهت انگیزه درونی و هم نوع تعاملات میان اروپا و آمریکا درسیاستهای کلی میتوان انتظار داشت، لذا بخشی از سیاستهای واشنگتن ممکن است از طریق مکانیسمهای آمریکایی با مانع روبرو باشد اما این امکان که در موضع اتحادیه اروپا به شکل عام و در رفتار برخی کشورهای اروپایی به شکل مستقل بروز کند را میتوان انتظار داشت.
نظر شما
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیریت در وب سایت منتشر خواهد شد