دانشجویان علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی، «دکتر هادی آجیلی»، عضو هیات علمی و مدرس این دانشگاه را بهعنوان متخصص و کارشناس بلامنازع اقتصاد سیاسی میشناسند. در آستانه مذاکرات ایران و شش کشور موسوم به 1+5، نظر دکتر آجیلی را در خصوص برخی ابعاد این مذاکرات جویا شدیم.
دکتر آجیلی درباره ادامه سیاست آمریکا مبنی بر«فشار به همراه مذاکره» در نشست ژنو به خبرنگار سیاست خارجی فارس گفت: دو نکته در این خصوص قابل بحث است. نخست اینکه طرفین از فضایی که به نوعی شدت داشت و منازعه از آن برمیآمد کنار کشیدند و با ادبیات لطیفتری نسبت به گذشته با یکدیگر سخن میگویند و برای دستیابی به یک راه حل ابراز امیدواری میکنند و این اراده طرفین برای حل مسئله هستهای خود بسیار کمککننده است. به بیان دیگرطرفین تلاش میکنند تا مواضعشان به یکدیگر نزدیک شود.
وی تاکید کرد: در پرونده هستهای مسئله اصلی بعد فنی و حقوقی نیست. طرف غربی میداند که اگر مسئله حقوقی بود باید مطابق «ان پی تی» عمل میکرد و مطابق «ان پی تی» ایران حق غنیسازی اورانیوم را دارد و تحریمهای شورای امنیت و تحریمهای یکجانبه که از سوی آمریکا و اتحادیه اروپا علیه ایران اعمال شده غیر قانونی محسوب میشود. لذا رویه وعملکرد آمریکا نشان میدهد که مسئله برای آنها «ان پی تی» نیست. اگر موضوع فنی بود بازرسیهای مکرر، سرزده و گسترده که از سوی بازرسان آژانس صورت میگیرد و اینکه تمام فعالیتهای هستهای و تاسیسات به صورت آنلاین در کنترل آژانس است برای غرب کافی بود و طبیعتا نباید تا این حد ابراز نگرانی میکردند.
این استاد دانشگاه افزود: پرونده هستهای بیشتر وجهه سیاسی برای طرفین پیدا کرده. اگر اراده مبنی بر حل پرونده هستهای در سطح سیاسی وجود داشته باشد میتوان نگاه مثبتتری به حل این مسئله داشت. متاسفانه طرف آمریکایی پرونده هستهای را به صورت یک موضوع مستقل که ارتباطی با دیگر پروندههای فیمابین ایران و آمریکا نداشته باشد نمیبیند که با توجه به آن، نتیجهبخش بودن مذاکرات ژنو محل نگرانی است. نکته دیگر این است که آمریکائیها تصورشان از موضع ایران تصور نادرستی است. در سفربه نیویورک با توجه به اتفاقاتی که پیش آمد و مواضعی که اوباما وجان کری اظهار کردند میتوان پیشبینی کرد که طرف آمریکایی موضع نرم ایران را از موضع ضعف و نیاز و استیصال مبنی بر اینکه ایران مجبور است امتیاز دهد تفسیر کرده که این موضع غلط است. در حالی که مواضع آقای روحانی و تیم دیپلماتیک در سفر به نیویورک موضع قدرت بوده و تیم دیپلماتیک ایران اعلام کردهاند که بنای عقبنشینی از مواضع اصلی و خطوط قرمز خود را ندارند. با توجه به این تصور غلط از موضع ایران نمیتوان به نتیجه مذاکرات امیدوار بود.
دکتر آجیلی همچنین درباره اعمال فشار بیشتر بر ایران از سوی کنگره آمریکا افزود: دو طیف جدی در دستگاه تصمیمگیری و سیاسی آمریکا وجود دارد؛ طیفی که در کاخ سفید مستقر هستند شاید به واقع به دنبال تغییر رژیم در ایران نیستند بلکه در نظر دارند پرونده هستهای در دوره زعامت دموکراتها حل و فصل شود که این طیف دراقلیت هستند و در دستگاه تصمیمگیری آمریکا پابرجا نخواهند بود. طیف دیگر اکثریت هستند که از بدنه و لابی بسیار قوی برخوردارند و طیف جنگطلبی هستند که با لابی صهیونیستی ارتباط کاملا معناداری دارند و این گروه اقدام به تشدید تحریمها نمودند و پس از پیروزی دکتر روحانی نیز تحریمهای جدیدی را علیه ایران وضع کردند و به دنبال تشدید فشار بر ایران می باشند. اینان با توجه به اختلافاتی که با اوباما دارند و به ویژه با توجه به لغو حمله به سوریه، اوباما را به شدت تحت فشار قرار دادهاند. از این منظر اختلاف درونی جدی در دستگاه حاکمیت آمریکا وجود دارد. لذا لابی صهیونیستی و عربی که در کنگره نفوذ دارند و مخالف کاهش تنش میان ایران و آمریکا و حل مناقشه هستهای هستند و همچنین به دنبال تغییر نظام سیاسی در ایران هستند فشار بر اوباما را به دلیل نرمش در قبال ایران تشدید کردهاند. این طیف اکثریت است که تصمیمگیریهای نهایی سیاسی در آمریکا را انجام میدهد. این سوال مطرح میشود که در صورت حصول توافق هستهای تا چه میزان این توافق ضمانت اجرایی در دولتهای آتی آمریکا دارد و چه ضمانتی وجود دارد که پرونده دیگری علیه ایران باز نکنند؟
این استاد اقتصاد سیاسی بینالملل در پایان پیرامون اولویتهای طرف غربی در مذاکرات ژنو گفت: غرب میداند که به لحاظ فنی و حقوقی نمیتواند با ایران برخورد کند. اولویت غرب فضای رسانهای و افکار عمومی است تا بتواند به افکار عمومی نشان دهد که ایران سرکش، ایرانی که به طور مستقل به فنآوری هستهای دست پیدا کرده را به نوعی به راه آوردیم. تلاش طرف غربی این است که با حفظ حیثیت از این پرونده خارج شود و به افکار عمومی و رسانهها اینگونه نشان دهد ایران را مجبور به امتیاز دادن در میز مذاکره کرده است.
نظر شما
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیریت در وب سایت منتشر خواهد شد