قربانی کردن نمادی از ذبح هوای نفس است

مصطفی عباسی مقدم عضو هیئت علمی دانشگاه کاشان و نویسنده کتاب «رایحه هدایت» در گفت‌وگو با خبرنگار آیین و اندیشهخبرگزاری فارسبا اشاره به اینکه برای شناخت فلسفه عید قربان باید به اصل موضوع حج پرداخته شود، ابراز داشت: حج به عنوان یک عبادت جامع که دارای ابعاد مختلف فردی، اجتماعی، سیاسی،‌ اقتصادی و غیره است، دارای جنبه‌های گوناگونی از لحاظ معرفتی،‌ معنوی، شناختی‌، تربیتی، عرفانی و اخلاقی است.

وی با بیان اینکه یکی از جلوه‌های حج که انسان را آماده ورود به عرصه عرفانی و اخلاقی می‌کند، بحث قربانی کردن است، افزود: فلسفه قربانی کردن در روز عید قربان این است که انسان از تظاهر به اعتقادات صرف و مرحله درونی به مرحله تجلی و جلوه بیرونی برسد، در واقع قربانی کردن نمادی از انسان است که می‌خواهد در مسیر توحید با قربانی  کردن نفس خود گام بردارد.

عباسی مقدم با تأکید بر اینکه برای گام برداشتن در مسیر ابراهیمی و اسلامی باید عملاً‌ انسان هوای نفسانی و خواسته‌های طغیان‌گر خود را قربانی کند، اظهار داشت: در این مرحله است که انسان آماده پذیرش همه فضائل اخلاقی می‌شود، بنابراین عید قربان یک مقدمه‌ای برای رسیدن به سلوک و تقرب الهی است که پیشینه این موضوع به حضرت ابراهیم (ع)باز می‌گردد.

وی ادامه داد: حضرت ابراهیم(ع) توانست بالاترین تعلقش را که همان دلبستگی به خانواده و فرزند بود را با راضی شدن ذبح فرزندش به معرض نمایش بگذارد، در واقع ایشان قربانی واقعی را انجام داد، بنابراین افراد در موسم حج -حجاج به صورت واجب و بقیه مردم به صورت مستحبی- مراسم نمادین قربانی را با ذبح یک حیوان حلال‌گوشت انجام می‌دهند.

نویسنده کتاب «رایحه هدایت» با بیان اینکه حجاج در سرزمین عرفات برائت خود را از کفار و مشرکین به نمایش می‌گذارند، خاطرنشان کرد: به وسیله قربانی کردن هم اعلام می‌کنند که حاضر هستند به خاطر رضای الهی همه چیز را قربانی و فدا کنند، بنابراین اگر انسان‌ها طول سال یک بار نفس خود را پالایش کنند و به خودسازی شخصیت خود بپردازند و تعلقات بیجا و باطل را از خود دور کنند، می‌تواند اوج بگیرد.