اکسید نیترات چه تاثیری بر کارایی ورزشکاران دارد

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، خوردن روزانه آب چغندر نیاز ورزشکاران به دریافت اکسیژن را کاهش می‌دهد.

نیترات اکسید، مولکول مهمی است که می‌تواند کارایی اسکلت ماهیچه‌ای را تغییر دهد، زیرا باعث تنظیم جریان خون ، انقباض ماهیچه‌ها، میزان کلیسم و گلوکز و میتوکندری می‌شود. نیترات اکسید یا NO از اکسید شدن آمینو اسید ایجاد می‌شود و مواد جانبی که در طی این پروسه تولید می‌شوند NO2 و NO3 هستند.

تبدیل NO2 و NO3 (یک بارِ منفی) به NO برای افزایش تولید NO مهم است. مخصوصا زمانی که اکسیژن در عضلات کم باشد، مانند زمان ورزش کردن.

میزان تمرکز نیترات در بافت عضلانی با کمک تغذیه نیز افزایش می یابد. برگ سبز سبزیجات مانند برگ کاهو، اسفناج، کرفس و چغندر غنی از نیترات هستند. خوردن آب چغندر نیز برای بالا بردن نیترات مفید است. البته میزان نیترات موجود در سبزیجات با توجه به شرایط خاک، زمان رشد گیاه و شرایط ذخیره آن متفاوت است.

دلایل اهمیت وجود NO در بدن به هنگام ورزش، نقش آن در کنترل سوخت و ساز بدن است. دریافت NO2- از راه مواد غذایی نیز می‌تواند کارایی ماهیچه‌ها را بالا ببرد و از خستگی جلوگیری کند.

تحقیقات نشان داده‌اند که بالا بردن ذخیره نیترات سدیم باعث می‌شود که NO2- در بدن بیشتر شود و نیاز به مصرف اکسیژن به هنگام ورزش کمتر شود. می‌توان میزان ذخیره نیترات سدیم را از سه روز قبل از ورزش بالا برد. نتایج این تحقیقات جالب بودند، زیرا بیان کردند که رژیم غذایی کوتاه مدت باعث بالا رفتن کارایی ورزشی می‌شود.

خوردن نیم لیتر آب چغندر در روز به مدت سه روز قبل از انجام ورزش می‌تواند کارایی را در ورزش‌های شدید و استقامتی بالا ببرد. اگر دریافت نیترات اکسید سه تا شش روز ادامه داشته باشد میزان احتیاج به دریافت اکسیژن پنج درصد کاهش می یابد.

همچنین فشار خون در حالت استراحت نیز به این روش کاهی پیدا می‌کند. میزان احتیاج به دریافت اکسیژن در همه ورزش‌هایی که مورد بررسی قرار گرفتند از جمله دوچرخه‌سواری، پیاده روی و دویدن کاهش داشت. این نشان می‌دهد که نیترات اکسید نقش مهمی در تغییرات فیزیولوژیک بدن دارد. همچنین مواد غذایی از جمله چغندر دارای آنتی اکسیدان نیز هستند که باعث می‌شوند نیترات به نیترات اکسید تبدیل شود. NO2- نقش مهمی در بالا بردن تحمل و استقامت ورزشکاران دارد.

بالا رفتن NO3- نیز باعث افزایش NO2- می‌شود که در آن صورت نیز استقامت ورزشکاران بالا می‌رود با بالا رفتن ذخیره NO3- 16 تا 25 درصد به استقامت ورزشکاران اضافه می‌شود.

استفاده از آب چغندر باعث می‌شود که کمبود اکسیژن عضلات (Hypoxia) برطرف شود. در این شرایط مصرف آب چغندر باعث می‌شود که 20 درصد زمان خستگی دیرتر بروز کند، همچنین 17 تا 18 درصد زمان ایجاد درد به تعویق می‌افتد. این مساله می‌تواند برای ورزشکارانی که در ارتفاعات فعالیت می‌کنند، مفید باشد زیرا احتیاج آنها به اکسیژن را کاهش می‌دهد.

در مطالعات دیگر دوچرخه‌سواران مورد بررسی قرار گرفتند. آنها در روزهای مختلف 4 تا 16 کیلومتر دوچرخه‌سواری کردند و از آب چغندر استفاده کردند. این ماده غذایی کارایی دوچرخه‌سواران را 2.7 درصد افزایش داد. در واقع کمتر شدن احتیاج به اکسیژن باعث بیشتر شدن قدرت می‌شود.

ورزشکاران حرفه‌ای نیاز به میزان زیادی نیترات دارند تا کارایی ورزشی آنها بالا برود. بنابراین دوز مصرف نیترات برای ورزشکاران مختلف مهم است. بالا بردن کارایی ورزشکاران حرفه‌ای به این روش بسیار سخت است.

کم شدن احتیاج به اکسیژن به وسیله بالا بردن ذخیره نیترات با بالا رفتن لاکتات خون همراه نیست. در واقع تولید انرژی از راه غیر هوازی در این روش افزایش نمی‌یابد. همه این‌ها نشان می‌دهد که بالا رفتن ذخیره نیترات یک پیشرفت واقعی در کارایی عضلات است. کم شدن احتیاج به اکسیژن باعث می‌شود با انقباض کمتری، عضلات همان نیرو را ایجاد کنند.

** نتایج کاربردی تحقیقات :

* دریافت روزانه پنج تا هفت میلی مول نیترات باعث بالا رفتن NO2- می‌شود که در نتیجه‌ فشار خون کاهش می یابد و نیاز به اکسیژن به هنگام ورزش کمتر می‌شود. می‌توان این مقدار نیترات را با نیم لیتر آب چغندر دریافت کرد.

* بعد از دریافت پنج تا شش میلی مول نیترات تا دو تا سه ساعت NO2- بالا می‌رود و بعد از 24 ساعت به حالت عادی خود باز می‌گردد. توصیه شده است که نیترات حدود سه ساعت قبل از تمرین مصرف شود.

* بیشتر این تحقیقات بر روی ورزشکاران غیر حرفه‌ای انجام شده است که تمرینات متعادل انجام می‌دهند و مشخص نیست که برای ورزشکاران حرفه‌ای چقدر نیترات لازم است.

* ورزشی که این میزان نیترات باعث بالا رفتن کارایی در آن می‌شود. بین پنج تا 25 دقیقه‌ ورزش شدید است.

* در تحقیقات گذشته مشخص شده است که قرار گرفتن در محیطی که نیترات زیادی دارد می‌تواند مخرب باشد و باعث سرطان معده شود. بنابراین به ورزشکاران توصیه می‌شود که از نیترات طبیعی در مواد غذایی و سبزیجات استفاده کنند و از دریافت نیترات به صورت دارویی پرهیز کنند.