خبرگزاری فارس-گروه ادبیات انقلاب اسلامی؛"حسین عبدی"چهرهای است که برای نسل امروز با شعرهای کودک و نوجوانش شناخته شده است. او تأثیر نشریه «کیهان بچهها» و فعالیتهای کانون پرورش فکری را در شاعر شدنش جدی میداند. عبدی بر این عقیده است که شعر کودک و نوجوان رشد قابل تحسینی پس از انقلاب داشته است. به تعبیر او شعر کودک و نوجوان پس از انقلاب احیاء شد. این شاعر گرگانی حضور چهرههایی مثل مصطفی رحماندوست، جعفر ابراهیمی (شاهد) و شکوه قاسمنیا را حضوری پررنگ و اثرگذار در حوزه شعر کودک و نوجوان تلقی میکند.
از فعالیتهای خلاف آمد عادت عبدی باید به انتشار اولین مجله تخصصی استانی کودک و نوجوان «گلدونه» در استان گلستان اشاره کرد. گفتوگوی مفصل ما با این شاعر خلاق کودک و نوجوان را بخوانید:
- جناب آقای حسین عبدی! شما اهل کجا هستید؟
بنده اهل گرگان در استان گلستان هستم.
- بیشتر فعالیتهای شما در زمنیه شعر کودک و نوجوان است؛ آیا در زمینه شعر بزرگسال هم فعالیت داشته اید؟
من فعالیت خود را از سال 1362 با شعر کودک و نوجوان آغاز کردم. آن زمان دوازده سال داشتم و با مجله «کیهان بچهها» در ارتباط بودم. سال 1363 از طریق کانون پرورش فکری استان مازندران با تهران ارتباط پیدا کردم و به مراسم شبهای شعر کودک و نوجوان دعوت شدم. این مراسم توسط کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان کشور به مدیریت آقای محسن چینیفروشان برگزار میشد و کارشناسان ادبی آن آقایان؛جعفر ابراهیمی (شاهد)، اسدالله شعبانی و مصطفی رحماندوست و خانم شکوه قاسمنیا و چند تن از اساتید دیگر بودند. عزیزانی مثل افشین علا و بابک نیکطلب و خیلی از دوستان دیگر هم آن زمان جزو هم دورهایهای من بودند و در کانون پرورش فکری فعالیت میکردیم.
* احیاء شعر کودک و نوجوان بعد از انقلاب شکل گرفت
- جناب عبدی! شعر کودک و نوجوان بعد از انقلاب دچار یک انقلاب شد؛ بعد از انقلاب ادبیات کودک و نوجوان متحول گردید و بیش از پیش مورد توجه قرار گرفت، حتی در دانشگاهها به این موضوع توجه جدی صورت گرفت، نظر شما در این باره چیست؟
انقلاب اسلامی در همه شئونات و جنبههای فرهنگی و هنری تحول بزرگی در کشور ایجاد کرد. به ویژه در شعر کودک و نوجوان. قبل از انقلاب تنها چند نام معدود در زمینههای شعر کودک و نوجوان فعالیت میکردند، البته آن هم نه به طور تخصصی؛ به عنوان مثال «محمود کیانوش» هم در شعر کودک و نوجوان فعالیت میکرد و هم آثاری در شعر بزرگسال داشت. اما بعد از انقلاب ادبیات کودک و نوجوان دچار یک تحول اساسی شد، مخصوصا در شعر؛ چرا که در زمینهی داستاننویسی معمولا عزیزانی بودند که آثاری را ارائه میدادند، اما اکثر آنها به بهانه این که برای کودکان مینویسند در واقع مسائل فکری و حزبی و مقالههای سیاسی خود را در قالب داستان کودکان ارائه میدادند. اما انقلاب اسلامی تحولی عظیم در تمامی زمینهها ایجاد کرد و احیاء شعر کودک و نوجوان در واقع بعد از انقلاب شکل گرفت.
- سهم مجلهی کیهان بچهها به عنوان یک نشریه اثرگذار در حوزه ادبیات کودک و نوجوان چقدر بود؟
اوایل انقلاب فقط کیهان بچهها به عنوان یک مجله تخصصی فعالیت میکرد و بعدها مجلههای دیگر مانند سروش و نهاد انقلاب و سلام بچهها نیز فعالیت خود را آغاز کردند. اما پاتوق اصلی بچهها، کانون پرورش فکری بود و بعد مجلهی کیهان بچهها.
* شعرا در گرگان چهرهی شناخته شدهای نیستند
- میخواهم صمیمانه یک سؤال بپرسم؛ آیا در شهرستان گرگان شما را به عنوان یک شاعر میشناسند و قدر میدانند؟
راستش را بخواهید در اوایل خیلی خوب بود یعنی در دههی 60، اما متأسفانه در حال حاضر چه در آموزش و پرورش و چه در ادارهی ارشاد و حتی در محافل، شعرای شهر چهرهی شناخته شدهای نیستند!
- شما در گرگان انجمنی را تشکیل دادهاید؟
بله، سال 80 مسئول واحد ادبیات حوزهی هنری گلستان شدم و در همان سال انجمن شعری با عنوان کارگاه شعر حوزهی هنری بر پا کردیم. اما در سال های اخیر دوستان خیلی بنده را نمیشناسند و بنده نیز ارتباط چندانی با این عزیزان ندارم!
* رحماندوست به خیلی از شاعران در تبدیل شدن به چهرهی ادبی کمک کرده است
- افرادی که برای شما در شعر الگو بودند -مخصوصا افرادی که بعد از انقلاب ظهور و بروز داشتن چه کسانی بودند و هستند؟
یکی از اساتیدی که بنده همیشه به عنوان الگوی خودم از ایشان یاد میکنم آقای «مصطفی رحماندوست» است. ایشان از آن جایی که در نشریههای مختلف فعالیت داشتند، به خیلی از شاعران دیگر برای مطرح شدن و تبدیل به چهرهی ادبی شدن کمک میکردند. به این صورت که اشعار شاعران تازه کار را در کنار اشعار خودش در مجلات مختلف به چاپ میرساند تا از این راه شاعران جوان به شاعرانی شناخته شده تبدیل شوند. علاوه بر ایشان آقای جعفر ابراهیمی (شاهد)، خانم شکوه قاسمنیا و ... همیشه به عنوان الگویی در زمینهی ادبیات کودک و نوجوان بودهاند.
- به نظر شما شعر کودک و نوجوان چقدر توانسته بار فرهنگی انقلاب اسلامی را به دوش بکشد؟
به نظر من شعر کودک و نوجوان همان دورههایی را داشته که شعر بزرگسال داشته است؛ در بخش شعر کودک تعداد شاعران کمتر از شاعران شعر بزرگسال بود اما همان روند را طی نموده است، یعنی مثلا در زمان انقلاب پا به پای شعر بزرگسال توانست پیامهای انقلاب را معرفی کند و خیلی از کودکان و نوجوانان که در آن زمان مخاطب این اشعار بودند، مثل نسل ما بعدها آمدند و روند شعر کودک و نوجوان را شتاب بیشتری دادند.
* سلمان هم در شعر بزرگسال و هم کودک و نوجوان نابغه بود
- چند نفر که در حوزه شعر کودک و نوجوان هم فعالیت کردهاند را نام میبرم، شما نظرتان را راجع به آنها بفرمایید.
سلمان هراتی؟
سلمان هراتی در زمینه ادبیات انقلاب چه در شعر بزرگسال و چه در کودک و نوجوان نابغهای بود که متأسفانه عمر کوتاهی داشت و اگر میماند قطعا کارهای بزرگ تر و ماندگارتری از ایشان به یادگاری میماند و بدون شک در آن برهه از زمان یکی از تأثیرگذارترین شاعران بود.
- قیصر امینپور؟
قصیر امین پور شاعری بود که در زمینه ادبیات کودک و نوجوان جریان جدیدی را معرفی نمود و بسیاری از افراد در این زمینه پشت سر او حرکت کردند.
- جعفری ابراهیمی (شاهد)؟
ایشان از اساتید و پیشکسوتان شعر کودک و نوجوان در زمان انقلاب هستند و کارهای ماندگاری از ایشان به جا مانده است.
- اسدالله شعبانی؟
ایشان جزو کارشناسان و اساتید کانون پرورش فکری در اوایل انقلاب بودند و بنده چندین نامه با دست خط خود ایشان را هنوز دارم که در آن زمان با دست خط خودشان جواب نوجوانان را میدادند. ایشان هم در زمینه آموزش و هم سرودن شعر کودک و نوجوان همیشه الگو بودهاند.
* باید حکمت اسلامی را وارد شعر کودک کرد
- آقای عبدی! در حال حاضر وضعیت شعر کودک و نوجوان از نظرگاه شما چگونه است؟
در حال حاضر نظم خاصی در این زمینه دیده نمیشود، چرا که تعدد شاعران و تنوع اشعار زیاد است. از نظر کمیت خیلی خوب شده، اما از نظر کیفیت نمیتوان گفت که شرایط خوب است. خیلی از دوستان فقط به دلیل اینکه در شعر بزرگسال نتوانستهاند موفق باشند به این سمت آمدهاند و شناخت و درک اصلی از مخاطب را ندارند؛ به همین دلیل اغلب کارها، کارهای کودک و نوجوان نیست. چندی پیش رهبر انقلاب فرمودند که باید حکمت اسلامی را وارد شعر کودک کرد. اما واقعا ما به این سطح نرسیدهایم و شعرهای کودک که در حال حاضر سروده میشوند اکثرا در سطح پایینی قرار دارند.
- به نظر شما دلیل اینکه در حال حاضر چهرههای جوان در شعر کودک و نوجوان کمتر دیده میشوند، چیست؟
این امر دلایل مختلفی دارد که خیلی جای بحث دارد. شاید وزارت ارشاد کم کاری کرده، شاید روحیه انقلابی کمرنگ شده است، شاید ما قدیمیها کم کاری کردهایم و دلایل فراوان دیگر. این موضوع نیاز به بحث کارشناسی مفصلی دارد که در اینجا فرصت این کار نیست و بنده هم در مقامی نیستم که به تنهایی پاسخگوی این سؤال باشم.
* مجموعههایی که از بنده به چاپ رسیده با سلیقه و خواست خودم نبوده است
- میخواهیم شناسنامه فرهنگی شما را ورق بزنیم. اولین کتاب شما که به چاپ رسید کدام کتاب بود؟
بنده اولین کتابم را در سال 1385 با عنوان «مدرسه طبیعت» به چاپ رساندم. البته بنده حدود یک دهه دیرتر از هم دوره ای های خودم که به تهران آمدند و به فعالیت خود ادامه دادند کتابم را به چاپ رساندم، چرا که شرایط چاپ کتاب در شهرستان خیلی دشوار است. نکتهای که باید به آن اشاره کنم مجموعههایی که از بنده در شهرستان به چاپ رسیده هیچ یک با سلیقه و خواست خودم نبوده است، یعنی اینگونه نبوده که خودم مجموعه شعری را به دلخواه جمعآوری کنم و برای چاپ به یک ناشر بسپارم، بلکه همه به صورت سفارشی بوده است. به عنوان مثال همین کتاب «مدرسه طبیعت» به سفارش اداره کل محیط زیست استان گلستان، یک کتاب آموزشی و تعلیمی بود و یا در سال 86، مجموعه شعر پنج جلدی گندمک بود که به سفارش اداره کل غله استان گلستان بود. البته چند کتاب داستان هم بنده نوشتهام یکی کتاب «دسته چوبی» بود که در سال 88 به چاپ رسید و در مورد یک سنت عزاداری محرم، مخصوص اهالی گرگان است و نیز چندین کتاب داستان دیگر برای کودکان و نوجوانان.
آخرین کارم هم برای کودکان یک داستانی بود به نام «فردا افتوب» که بر اساس یک باور قدیمی گرگانیها است.
البته سه کتاب هم دارم که مجموعه شعرهای دلخواه خودم هستند و هنوز فرصت چاپ آنها را پیدا نکردهام؛ یکی با نام «طفلکی کفترها» که مجموعه شعری برای کودکان است، دیگری «ماه لالا کرده امشب» است که شعر خردسالان میباشد و سومی هم «خواب سبز شالیزار» است که برای نوجوانان میباشد. این مجموعهها اشعاری است که جوششی و دلخواه خودم هستند و شعر سفارشی در آنها نیست.
بنده اولین مجله تخصصی کودک و نوجوان را از سال 90 در استان گلستان با اسم «گلدونه» منتشر کردهام. این نشاندهنده علاقه بنده به ادبیات کودک و نوجوان است و سعی کردهام که از مجله کیهان بچهها الگو بگیرم و دوستانی مثل ناصر حسینزاده و حسن احرامی و بهمن نشاطی از گنبد، در زمینه شعر با ما همکاری دارند و در زمینه داستان خانم عایشه بی بی ناز قلیزاده، آقای سید محمد میرموسوی و خانم فرخنده رضاپور با این مجله همکاری دارند.
- ممنون از وقتی که گذاشتید.
نظر شما
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیریت در وب سایت منتشر خواهد شد