نظر مثبتی به فلسفه دارم اما نگرانم/ باید از تجاری شدن فلسفه جلوگیری کنیم

کریم مجتهدی چهره ماندگار فلسفه ایران و عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی درباره اهمیت روز جهانی فلسفه (21 نوامبر/ 30 آبان) و حضور وی در قالب ارائه مقاله یا سخنرانی به خبرنگار آیین و اندیشهخبرگزاری فارسگفت: یک دعوتی برای هفتم آبان از سوی بنیاد صدرا از من شده ولی به واقع در جریان نیستم که این دعوت برای سخنرانی بوده یا صرف حضور، ولی ترجیح می‌دهم که تنها حضور داشته باشم.

وی درباره عنوانی که امسال برای روز جهانی فلسفه انتخاب شده با نام«فلسفه و طبیعت»گفت: نخستین بار است که این نام را می‌شنوم، اما به هر حال نباید فراموش کنیم که طبیعت و طبیعیات نیز قسمتی از فلسفه گذشته ماست و از دیرباز مطرح بوده است.

مجتهدی با اشاره به اینکه اگر عنوان این روز صرف خود فلسفه انتخاب می‌شد، شاید صحیح‌تر نمود پیدا می‌کرد، افزود: بهتر بود که عنوان این روز تنها فلسفه بود اما به هر حال طبیعت هم قسمتی از فلسفه به حساب می‌آید که اگر به طبقه‌بندی علوم در سنت ارسطو نگاه کنیم در می‌یابیم که حکمت نظری شامل سیاست، طبیعیات و مابعدالطبیعه بوده و این طبیعیات شامل علوم تجربی، ریاضیات نیز شده است و مابعدالطبیعه نیز وجودشناسی و امثال اینهاست اما حکمت عملی اخلاق را دربر می‌گیرد و تدبیر منزل که منظور اقتصاد، خانواده و سیاست مدن است.

وی با تأکید بر اینکه به فلسفه در حالت کلی نظر مثبتی دارد و به اعتقادش در دنیای امروز مهمترین رشته پرکاربرد فلسفه است، توضیح داد: شما اگر تأمل و اشراف به علوم نداشته باشید نمی‌توانید به چیزهای دیگر نیز واقف و آگاه شوید. به اعتقاد من فلسفه باید در تمام علوم منعکس شود، حالا ممکن است نام سایر علوم نظیر فیزیک، طبیعیات، روانشناسی، تاریخ، زیست و هر چیز دیگری باشد چرا که ما هرچه بخوانیم اگر در آن عمیق شویم نامش فلسفه است.

مجتهدی با اشاره به اینکه در تمام علوم مشاجره صرفاً بر سر کلمات است و این اصل علم است که نباید تجاری شود، اظهار داشت: متأسفانه امروزه این اتفاق افتاده است علوم تجاری شده و این اصلاً خوب نیست، علم بالذات دارای شرافت است باید نگران سلامت خود و جامعه باشیم.

چهره ماندگار فلسفه ایران با تأکید بر اینکه باید از تجاری شدن فلسفه جلوگیری کنیم، یادآور شد: این انحراف نباید دامن فلسفه و سایر علوم را بگیرد و این نیاز به تجاری‌شدن تنها یک نیاز آنی و فوری است و در درازمدت می‌تواند مشکلات زیادی را برای ما ایجاد کند.