" دکتر فرشید وزیله در گفتگو با امروله ضمن بیان نقش ادبیات در زندگی عنوان کرد:ادبیات فارسی با قدمتی دیرینه برای تمام مخاطبان در هر سن و در هر موقعیت اجتماعی حرفهای زیادی برای هم سخنی با او دارد و این مقوله مهم از نظر هیچ کس پوشیده نیست.
وی در ادامه گفت: پیش از پرداختن به موضوع کارکردهای ادبیات و فایده هایی که می توان از آثار ادبی برگرفت ، ابتدا باید به تعریف خود واژه " ادبیات " پرداخت : صاحبنظران در تعریف " ادبیات" متوجه ریشه " ادب" در این واژه شده اند و " ادب" را شناختن اموری دانسته اند که آدمی به وسیله آن خویش را از هر نوع خطایی حفظ کند ؛بعد ها با توجه به این تعریف گفته شده که ادب به دانشهایی اطلاق می شود که آدمی به کمک آنها خویش را از خطای در سخن نگاه می دارد ؛ دانش هایی چون: صرف و نحو ، معانی و بیان ، بدیع و.....
لذا با این تعریف از " ادب" وارد حوزه " سخن " می شویم که جولانگاه ادیبان و سخن سنجان است ؛ به عبارت دیگر ، همان ادبیات و آثار ادبی ما . در این دیدگاه خاص ،"ادبیات " از خانواده هنر هاست ، هنری کلامی ، زیبا ، دارای اسلوب والا که خیال انگیز و عاطفی نیز هست و تجلی گاه این هنرمندی ، آثار نظم و نثر ما هستند .
وزیله با بیان فایده ها و اثرگذاری های ادبیات در جامعه گفت: صاحبنظران ، آثار ادبی را در چهار دسته جای داده اند :
1-ادبیات حماسی (مانند :شاهنامه فردوسی )
2-ادبیات غنایی(مانند:لیلی و مجنون )
3-ادبیات تعلیمی (مانند:گلستان سعدی )
4-ادبیات عرفانی (مانند: مثنوی معنوی )
بنای اصلی این تقسیم بندی بر آن است که رویکرد فراگیر و اصلی هر اثری می تواند در یکی از این زمینه ها باشد به عنوان مثال : گلستان سعدی را در زمره آثار تعلیمی قرار داده اند . بدین معنی که هدف اصلی سعدی در این اثر " تعلیم " بوده است با ابواب هشتگانه : سیرت پادشاهان ، اخلاق درویشان ، فضیلت و قناعت ، فواید خاموشی ، عشق و جوانی ، ضعف و پیری ،تاثیر تربیت ، آداب صحبت .
جادوی شعر و سخن پارسی تا بدانجاست که قلمرو عقل و احساس و تخیل بشر را در نوردیده و سبب خلق طنز ، هجو ،هزل ، مرثیه ، مناجات نامه و...شده است .
این استاد دانشگاه تصریح کرد :از دیرباز شعرا و نویسندگان بزرگ ما که صاحبنظران و نخبگان عصر خود بوده که در دانش های زمان خود به بحث و فحص پرداخته اند .بهترین ابزار و شیوه ی تربیتی خود را برای انتقال دانش و تجربه خویش همین زبان شعر و داستان و اعجاز سخن در جلب و جذب مخاطبان دانسته اند و به خوبی در یافتند آنجا که روح انسان در کشاکش آسیای دهر خرد می شود و هر آن به غرقاب انزجار از خود و هنجار های اخلاقی و اجتماعی فرو می لغزد ، مفرّح و شفا بخشی برای التیام این روح خسته نیست مگر همدلی و هم سخنی با او و مهربانانه او را در دامان پر عطوفت شعر و داستان تسلی بخشیدن .
فرشید وزیله در پایان گفت : این شفا بخشی ادیبانه و استمداد از ادبیات را از سالهای دور می توان پی گرفت : از زمانی که انوشیروان کسانی را از پی آوردن " کلیله و دمنه " به سفر هندوستان مامور می کند تا آن اثر را هنجاری برای حکمرانی خود قرار دهد ؛ اثری که جامعه بشری و تلاطم های آن را از زبان حیوانات نقل می کند ؛ و تا روزی که عنصر المعالی قابوس بن وشگمیـربن زیار برای فرزندش گیلانشاه " قا بوسنامه " را بجای می گذارد تا در نبود پدر هنجاری برای زندگی و حکمرانی او باشد ؛ و تا زمان خلق " سیاست نامه " به فرمان سلطان ملکشاه سلجوقی توسط وزیر او ، خواجه نظام الملک طوسی و تا انقلاب مشروطیت که " شعر " زبان دل عامه مردم می شود در ظلم ستیزی و آزادگی ؛ تا برسد به امروز که در هر منزل و مأوایی بیتی از شاعری آذین شده است، یا آن را بر خودروی خود می نگارند و یا در قابی به دیوار می آویزند، یا بیتی و لطیفه ایی در قالب پیامک برای یکدیگر می فرستند .
و یا در ایام سرور و غم و مناسبت های مذهبی زبان بیان شادی ها و غمهای ما می شود، به ویژه ایام سوگواری و شهادت ابا عبدالله (ع) که مداحان در قالب مدیحه ، مرثیه و روضه خوانی دل مخاطب خود را بدان صفا می دهند و گرد از آیینه روح مکدر آنان می زدایند .بیهوده نیست که آثار شعرای برجسته ما چون : فردوسی ، عطار ، سعدی ، حافظ و مولوی شهرت جهانی یافته و به زبانهای زنده دنیا ترجمه شده اند .
انتهای خبر/ص
نظر شما
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیریت در وب سایت منتشر خواهد شد